ความมหัศจรรย์ของถ้ำที่ดึงดูดให้เราเข้าไปสำรวจเพื่อสัมผัสความงดงามของธรรมชาติที่ล้วนมีความหลากหลายทางชีวภาพ บ่งบอกร่องรอยของอดีตและหลักฐานการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา
เช่นเดียวกับ “ถ้ำรวยสายไท” หรือ ถ้ำหมา ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จ.น่าน เป็นถ้ำที่เกิดขึ้นในภูเขาหินกรวดมนซึ่งเกิดจากการกระทำของคลื่นในยุคดึกดำบรรพ์มาก่อน
ปากถ้ำรวยสายไท
นายรณกฤต จักร์เงิน หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยภูคา เปิดเผยว่า ถ้ำรวยสายไทถูกค้นพบเมื่อปี 2559 โดยทีมผู้เชี่ยวชาญเรื่องถ้ำซึ่งเป็นทีมเดียวกับที่เข้าสำรวจถ้ำขุนน้ำนางนอน จ.เชียงราย ต่อมาตนพร้อมด้วย นายพัลลภ กฤตยานวัช ที่ปรึกษาสมาคมอุทยานแห่งชาติ ได้ร่วมสำรวจถ้ำรวยสายไทกันอีกครั้ง
ถ้ำรวยสายไท ตั้งอยู่ที่บ้านน้ำปัวพัฒนา หมู่ 12 ต.ภูคา อ.ปัว จ.น่าน ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยภูคา 13 กิโลเมตร
ถ้ำรวยสายไท
การเดินทางเข้าถึงถ้ำเป็นถนนคอนกรีตและทางลูกรัง เดินเท้าจากถนนถึงปากถ้ำระยะทาง 800 เมตร กว้างประมาณ 310 เมตร ความลึก 41 เมตร
“ภายในถ้ำมีน้ำไหลตลอดปี เกิดเป็นน้ำตกเล็กๆ ภายในถ้ำ และมีความงดงามของหินงอกหินย้อยเป็นจำนวนมาก โดยถ้ำรวยสายไทต่อจากถ้ำยางมีความยาวทั้งสิ้น 2,371 เมตร เป็นถ้ำที่ได้รับการระบุว่าเป็นถ้ำหินกรวดมนที่ยาวมากที่สุดเป็นลำดับ 8 ของโลกอีกด้วย”
หินตะกอนเนื้อหยาบ
หน.อุทยานแห่งชาติดอยภูคาอธิบายว่า ถ้ำที่เกิดขึ้นในภูเขาหินกรวดมนที่เป็นหินตะกอนเนื้อหยาบ (coarse-grained clastic sedimentary rock) ประกอบด้วยเศษหินหรือเม็ดกรวด มีลักษณะกลม หรือผิวลื่นจากการกระทำของคลื่นในยุคดึกดำบรรพ์ มักมีส่วนผสมและขนาดต่างๆ กัน มีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่า 2 มิลลิเมตร เช่น กรวดเล็ก (granules) กรวดกลาง (pebbles) กรวดใหญ่ (cobbles) ก้อนหินมนใหญ่ (bolders) ที่ฝังตัวผสมอยู่ในเนื้อหินตะกอนพื้นละเอียดขนาดทรายหรือทรายแป้ง
ภายในถ้ำหินรวยสายไท
หินงอกหินย้อยในถ้ำรวยสายไท
มีวัตถุประสานจำพวกแคลเซียมคาร์บอเนต เหล็กออกไซด์ ซิลิกา หรือตะกอนดินเหนียวที่แข็งตัว
หินกรวดมนเหล่านี้มักมองเห็นชัดบนเพดานถ้ำ ผนัง หรือบนก้อนหินที่ถล่มลงมาจากเพดาน
ในประเทศไทยหินกรวดมนมีอายุอยู่ในมหายุคมีโซโซอิก พบเห็นได้ในถ้ำของจ.น่าน ที่อุทยานแห่งชาติดอยภูคา เช่น ถ้ำรวยสายไท ถ้ำยาง ถ้ำผาฆ้อง ถ้ำน้ำตก และพบที่ถ้ำในจ.เพชรบูรณ์ ถ้ำหลวง จ.เชียงราย เป็นต้น
ถ้ำหินกรวดมนเป็นถ้ำที่พบเห็นยากแตกต่างจากถ้ำหินปูนทั่วไป เกิดจากการก่อตัวของสารแคลเซียมคาร์บอเนต คล้ายกับถ้ำหินปูนในภูมิประเทศแบบคาร์สต์ (karst cave)
ถ้ำรวยสายไทเป็นถ้ำที่มีความสวยงามมาก ภายในถ้ำมีลำธารไหลผ่านเชื่อมถึงกันได้ โดยมีระยะทางภายในถ้ำประมาณ 2 กิโลเมตร แต่เนื่องจากเพิ่งถูกสำรวจจึงยังไม่มีการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกภายใน จึงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่มีร่างกายแข็งแรง มีจิตสำนึกอนุรักษ์ ต้องการความท้าทาย การเข้าไปท่องเที่ยวต้องใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมง
หากผู้ใดสนใจท่องเที่ยวถ้ำรวยสายไท (ถ้ำหมา) สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติดอยภูคา เพื่อเยี่ยมชมได้ ซึ่งทางอุทยานจะจัดเจ้าหน้าที่ให้คำแนะนำและนำเข้าชมความงดงามของถ้ำ ควรติดต่อล่วงหน้าประมาณ 1-2 อาทิตย์ และต้องมีเจ้าหน้าที่นำทางหรือชาวบ้าน นักท่องเที่ยวไม่สามารถเดินเที่ยวเองได้ และต้องนำไฟฉายติดตัวมาด้วยทุกครั้ง
ดอกชมพูภูคา
นอกจากนี้ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยภูคายังแนะนำแหล่งท่องเที่ยวภายในอุทยานที่มีอีกมากมาย อาทิ ดอกชมพูภูคาที่เป็นชื่อของอุทยานแห่งชาติดอยภูคาจะบานช่วงเดือนก.พ.-มี.ค.ของทุกปี ชอบอากาศหนาว ถือว่าเป็นพันธุ์ไม้ที่หายากที่สุดในโลกเพราะเคยพบทางตอนใต้ของจีน และทางตอนเหนือของเวียดนาม จากนั้นไม่มีรายงานการค้นพบต้นไม้ชนิดนี้อีกเลย
จนต่อมามีการพบต้นชมพูภูคาอีกครั้งที่ อ.ปัว จ.น่าน ในอุทยานแห่งชาติดอยภูคาแห่งนี้
ทะเลหมอกที่จุดชมวิว 1715
ส่วนใครอยากชมทะเลหมอกต้องไม่พลาดที่จุดชมวิว 1715 ซึ่งเป็นระดับความสูงจากน้ำทะเล ณ จุดชมพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก ชมทะเลหมอก ดูนกได้ ชมความงดงามของวิวทิวเขาที่สลับซับซ้อนของฝั่งอ.บ่อเกลือ ไปถึงสุดขอบประเทศไทย โดยสามารถชมวิวได้ตลอดทั้งวัน
ขณะที่ยอดดอยภูแวมีความสูงจากระดับน้ำทะเล 1,837 เมตร มีลักษณะโดดเด่นเป็นทุ่งหญ้าบนดอย มีลานหินและหน้าผาสูงชัน และมีพรรณไม้เฉพาะถิ่นและพรรณไม้หายาก เช่น ค้อ กุหลาบพันปี ฯลฯ ในช่วงฤดูหนาวจะมีความสวยงามมาก เดินทางเท้าขึ้นยอดดอยภูแวประมาณ 6 กิโลเมตร ซึ่งมีลูกหาบไว้บริการอีกด้วย
พิชิตยอดดอยภูแว
ส่วนเวลาเปิดให้พิชิตยอดดอยภูแวเริ่มตั้งแต่เดือนพ.ย.-ก.พ.ของทุกปี
มาเที่ยวต่อกับบรรยากาศชื่นฉ่ำเย็นสบายที่น้ำตกตาดหลวง มีลักษณะเป็นแอ่งน้ำตกที่สวยงาม เป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุ์ปลาพลวง ช่วงเวลาที่เปิดให้เล่นน้ำตกเริ่มตั้งแต่เดือนต.ค.-เม.ย. ซึ่งช่วงสงกรานต์นักท่องเที่ยวจะนิยมมาเที่ยวคลายร้อนจำนวนมาก
น้ำตกตาดหลวง
นอกจากนี้ ยังมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติบริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยภูคา, ลานดูดาว, เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติระยะไกลเด่นช้างนอน, เส้นทางศึกษาธรรมชาติระยะไกลน้ำตกขุนน้ำปัว
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เบอร์อุทยานแห่งชาติดอยภูคา 08-2194-1349
นนทวรรณ มนตรี
