มาตรฐานใหม่ธุรกิจเรียกรถไทย “ใบขับขี่สาธารณะ” ก้าวสำคัญของคนขับ Bolt เปิดเสียงคนขับกับการปรับตัว เพื่อเดินหน้าสู่มาตรฐานเดียวกันทั้งอุตสาหกรรม
“อยากทำให้ถูกกฎหมาย แต่บางครั้งก็ไม่รู้ว่าจะเริ่มตรงไหน” เสียงสะท้อนจากคนขับรถรับจ้างผ่านแอปฯ เผยอีกมุมของการเดินหน้าจัดระเบียบธุรกิจเรียกรถผ่านแอปฯ หลังภาครัฐออกหลักเกณฑ์เพื่อยกระดับมาตรฐานทั้งอุตสาหกรรม
ปัจจุบันบริการเรียกรถผ่านแอปฯ ไม่ได้เป็นเพียงทางเลือกในการเดินทาง แต่เกี่ยวข้องกับทั้งผู้โดยสาร คนขับ แพลตฟอร์ม ตลอดจนรายได้และโอกาสในการประกอบอาชีพของคนจำนวนมาก
คุณเกรียงไกร หงส์ทิพย์วารี หนึ่งในคนขับพาร์ทเนอร์ของ Bolt เล่าถึงประสบการณ์การขอใบอนุญาตขับรถสาธารณะว่า หนึ่งในอุปสรรคสำคัญสำหรับคนขับคือเรื่อง เวลา เนื่องจากการดำเนินการหลายขั้นตอนต้องติดต่อหน่วยงานในเวลาราชการเท่านั้น ขณะที่คนขับจำนวนไม่น้อยต้องแบ่งเวลาจากงานประจำเพื่อดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด
สำหรับคุณเกรียงไกร การมีใบอนุญาตตามที่กฎหมายกำหนดไม่ได้เป็นเพียงการทำให้ถูกต้องตามกฎ แต่ยังสร้างความมั่นใจในการประกอบอาชีพมากขึ้น
“พอเรามีทุกอย่างครบตามกฎหมายกำหนดก็ทำให้เราสบายใจ ไม่ต้องคอยกังวลว่าวันไหนจะถูกเรียกตรวจ และสามารถภูมิใจในอาชีพของตัวเองได้เต็มที่ รวมถึงทำให้ผู้โดยสารเกิดความมั่นใจมากขึ้นด้วย”
อย่างไรก็ตาม เส้นทางการเข้าสู่ระบบของคนขับยังมีรายละเอียดหลายด้านที่ต้องเตรียมความพร้อม โดยเฉพาะการจดทะเบียนรถให้เป็นรถสาธารณะ ซึ่งมีทั้งขั้นตอน และต้นทุนในการดำเนินการแตกต่างกันไปในแต่ละกลุ่ม
จากการพูดคุยกับคนขับรายอื่นในกลุ่มอยู่เป็นประจำ คุณเกรียงไกรพบว่าหลายคนยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับขั้นตอนการขอใบอนุญาตขับรถสาธารณะ “ผมก็จะแชร์เคล็ดลับ แชร์ข้อมูลให้คนขับด้วยกันว่า ทาง Bolt มีโครงการช่วยเหลือและให้คำปรึกษาตั้งแต่ต้นจนจบ ช่วยแนะนำการเตรียมความพร้อม และมีแนวข้อสอบให้เตรียมตัวล่วงหน้า ซึ่งช่วยให้เราเข้าใจขั้นตอนและรู้ว่าต้องเตรียมตัวอย่างไร ลดความกังวลในส่วนนี้”
นอกจากนี้ ยังมีคนขับบางส่วนเข้าใจว่าหากเคยมีคดีหรือมีประวัติบางอย่างจะไม่สามารถยื่นขอใบอนุญาตได้ คุณเกรียงไกรจึงมักอธิบายว่าในความเป็นจริงบางกรณียังสามารถดำเนินการได้ เพียงแต่ต้องพิจารณาตามเงื่อนไขและระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์เดียวกันสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าสู่ระบบไม่ว่าจะให้บริการผ่านแพลตฟอร์มใดก็ตาม
ในส่วนของการกำกับดูแล คุณเกรียงไกรมองว่า การผลักดันให้คนขับเข้าสู่ระบบควรเดินควบคู่กับการบังคับใช้กฎอย่างเท่าเทียม เพราะหากแพลตฟอร์มบางส่วนยังไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนด ขณะที่อีกส่วนต้องดำเนินการอย่างเต็มรูปแบบ ผลที่ตามมาอาจไม่ได้กระทบเฉพาะแพลตฟอร์มหรือคนขับ แต่ยังส่งผลต่อการแข่งขันและทางเลือกของผู้บริโภค
“ขนส่งควรให้ความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย เพราะจะทำให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรมในตลาด ทุกแอปมีจุดแข็งและข้อจำกัดแตกต่างกัน การมีผู้ให้บริการในจำนวนที่เหมาะสม จะช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกและสร้างสมดุลการแข่งขันให้กับอุตสาหกรรม”
เสียงจากฝั่งผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม Bolt
ด้านผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม คุณณัฐดนย์ สุขศิริฐานันท์ ผู้จัดการทั่วไป ประจำ Bolt ประเทศไทยระบุว่า ปัจจุบันโครงการ Booster Week ได้ดำเนินการกับคนขับแล้วมากกว่า 100,000 ราย ขณะที่ยังมีคนขับอีกหลักหมื่นรายอยู่ระหว่างการดำเนินการ โดยบริษัทตั้งเป้าให้คนขับมีใบขับขี่สาธารณะครบ 100% ภายในวันที่ 30 ก.ย. 2569 พร้อมเตรียมดำเนินการนำผู้ที่ยังไม่ผ่านเกณฑ์ออกจากระบบตามกรอบของกรมการขนส่งทางบก
บริษัทมองการปฏิบัติตามกฎหมายเป็นแนวทางระยะยาว แม้ในช่วงแรกอาจส่งผลกระทบต่อรายได้และจำนวนคนขับในระบบจากการคัดกรองและปรับสถานะคนขับให้เป็นไปตามข้อกำหนดของภาครัฐ แต่บริษัทเห็นว่าเป็นขั้นตอนสำคัญในการสร้างมาตรฐานด้านความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของบริการในระยะยาว ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นใจให้ทั้งผู้โดยสารและคนขับ และทำให้ระบบแพลตฟอร์มมีความยั่งยืนมากขึ้นในอนาคต
การยกระดับมาตรฐานของ Bolt ยังครอบคลุมถึงด้านความปลอดภัยและการคัดกรองคนขับในระบบ โดยเพิ่มความถี่ในการตรวจสอบตัวตนผ่านระบบ Selfie และใช้ Data และ AI วิเคราะห์สัญญาณความเสี่ยงจากการสื่อสารระหว่างคนขับกับผู้โดยสาร บริษัทระบุว่าสามารถบล็อกบัญชีคนขับจากกระบวนการดังกล่าวได้ประมาณ 1,000 รายต่อเดือน
ในระยะต่อไปกระบวนการขอใบขับขี่สาธารณะควรพัฒนาไปสู่ระบบดิจิทัลมากขึ้น Bolt ได้เสนอแนวคิดการมี Portal กลางที่คนขับสามารถกรอกข้อมูลและตรวจสอบประวัติทางออนไลน์ เพื่อลดขั้นตอนการเดินทางไปติดต่อสำนักงานขนส่ง และทำให้กระบวนการเข้าสู่ระบบเป็นไปอย่างรวดเร็วขึ้น
ท้ายที่สุดใบขับขี่สาธารณะเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่าน เพราะโจทย์สำคัญของการจัดระเบียบธุรกิจเรียกรถผ่านแอปฯ รัฐดำเนินการควบคู่ไปกับเสียงสะท้อนจากประชาชน มุ่งเน้นยกระดับทั้งอุตสาหกรรมให้เดินหน้าไปสู่มาตรฐานเดียวกันอย่างสมบูรณ์
