ในวันที่ “การเรียนรู้” ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในห้องเรียนหรือบนหน้าหนังสือ “บอร์ดเกม” (Board Game) จึงนับเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสร้างการเรียนรู้ผ่านการเล่น เปิดโอกาสให้ผู้เล่นได้คิด วิเคราะห์ วางแผน ตัดสินใจ สื่อสาร และทำงานร่วมกับผู้อื่น ขณะเดียวกันยังเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงผู้คนต่างวัยให้กลับมาใช้เวลาร่วมกันผ่านประสบการณ์บนโต๊ะเดียวกัน
ด้วยเหตุนี้ สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) จึงเดินหน้าผลักดันและพัฒนาการเรียนรู้ผ่านบอร์ดเกมมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การสร้างพื้นที่ให้ประชาชนเข้าถึงและทดลองเล่นบอร์ดเกม การจัดตั้ง TK Board Game Club ไปจนถึงการพัฒนานักออกแบบผ่านโครงการ Book on Board และการต่อยอดผลงานสู่เวที Thai Board Game Journey 2026 ที่เปิดโอกาสให้นักออกแบบนำผลงานต้นแบบมาทดลองเล่น รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ และเจรจาต่อยอดกับผู้ประกอบการ และล่าสุด กับการจัดงาน Bangkok International Game Festival 2026 เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2569 ณ ลานสานฝัน TK Park @centralwOrld เวทีที่สะท้อนอีกมิติของการผลักดันบอร์ดเกมครั้งสำคัญระดับนนานาชาติ
ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (OKMD) (องค์การมหาชน) กำกับดูแลและขับเคลื่อน TK Park กล่าวว่า “ความมุ่งมั่นของ TK Park เกี่ยวกับบอร์ดเกมได้รับความสนใจจากทั้งผู้เล่น นักออกแบบ และผู้ที่อยู่ในแวดวงบอร์ดเกมอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่า บอร์ดเกมวันนี้ไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเพื่อความสนุกหรือการใช้เวลาว่าง แต่กำลังขยับบทบาทสู่ “สื่อการเรียนรู้” “พื้นที่สร้างความสัมพันธ์” และ “งานสร้างสรรค์ที่สามารถต่อยอดเป็นธุรกิจ” โดย TK Park ยังคงเดินหน้าสร้างโอกาสให้คนทุกวัยได้เรียนรู้ผ่านการเล่น พร้อมเชื่อมโยงคนทำเกม ผู้ประกอบการ และผู้เล่นให้เกิดเป็นระบบนิเวศของบอร์ดเกมที่เติบโตไปพร้อมกัน”
จากเกมบนกระดาน สู่พื้นที่แห่งการเรียนรู้
บอร์ดเกม หรือเกมกระดาน มีประวัติศาสตร์ยาวนานและอยู่คู่กับมนุษย์มาหลายพันปี แต่ในปัจจุบันได้พัฒนาไปไกลกว่าการเป็นเพียงเกมเพื่อการแข่งขัน ด้วยรูปแบบที่หลากหลายทั้งเกมวางแผน แก้ปัญหา จำลองสถานการณ์ เล่าเรื่อง และเกมที่ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างผู้เล่น ทำให้บอร์ดเกมกลายเป็นกิจกรรมที่สร้างทั้งความสนุกและการเรียนรู้ไปพร้อมกัน โดยผู้เล่นไม่ได้เป็นเพียงผู้รับข้อมูล แต่ต้อง “ลงมือเล่น” คิด วิเคราะห์ วางแผน ตัดสินใจ และเรียนรู้จากผลของการกระทำและความผิดพลาด ขณะเดียวกันการเล่นร่วมกับผู้อื่นยังช่วยพัฒนาทักษะการสื่อสาร การรับฟัง การเจรจา การทำงานเป็นทีม และการเคารพกติกา โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน บอร์ดเกมจึงเป็นพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้ได้ทดลองใช้ทักษะเหล่านี้ในสภาพแวดล้อมที่สนุกและปลอดภัย ขณะที่ในระดับครอบครัว การเล่นร่วมกันยังช่วยสร้างบทสนทนาและปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมาชิก ซึ่งนับเป็นคุณค่าอีกด้านของบอร์ดเกมในยุคที่ชีวิตประจำวันของผู้คนรายล้อมด้วยหน้าจอและโลกออนไลน์
นายนิวัฒน์ ถุงเงินศิริ ผู้ดูแลโครงการด้านบอร์ดเกมของ TK Park กล่าวว่า “หัวใจของการเรียนรู้ผ่านบอร์ดเกมไม่ได้อยู่ที่การนำเนื้อหามาใส่ไว้ในเกมเท่านั้น แต่อยู่ที่การออกแบบให้ผู้เล่นได้คิด ตัดสินใจ แลกเปลี่ยน และเรียนรู้จากผลที่เกิดขึ้นระหว่างการเล่น สำหรับ TK Park บอร์ดเกมจึงเป็นเสมือนพื้นที่ทดลองขนาดย่อมที่ทุกคนสามารถลองผิดลองถูกได้อย่างปลอดภัย และที่สำคัญคือผู้เล่นไม่ได้เรียนรู้จากตัวเกมเพียงอย่างเดียว แต่ยังเรียนรู้จากคนที่นั่งอยู่รอบโต๊ะด้วย เราจึงมุ่งสร้างทั้งโอกาสในการเข้าถึงเกม พื้นที่สำหรับชุมชนผู้เล่น และเส้นทางให้นักออกแบบสามารถพัฒนาแนวคิดไปสู่ผลงานที่นำไปใช้และต่อยอดสู่อาชีพได้จริง”
TK Board Game Club พื้นที่ที่ “คนเล่น” ได้มาเจอกัน
หนึ่งในแนวทางที่ TK Park ให้ความสำคัญคือการสร้าง “พื้นที่” ให้เกิดการเรียนรู้จริงผ่านการเล่น โดยพัฒนากิจกรรม TK Board Game Club เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจบอร์ดเกมได้มาพบปะ ทดลองเล่น และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน Board Game จึงกลายเป็นตัวกลางที่ทำให้เกิด Community ของผู้เล่น เปิดพื้นที่ให้คนที่มีความสนใจเหมือนกันได้พบปะ เรียนรู้เกมใหม่ ๆ และสร้างความสัมพันธ์ผ่านกิจกรรมร่วมกัน แนวทางนี้ยังสอดคล้องกับบทบาทของ TK Park ในการเป็นพื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้ที่เปิดกว้างสำหรับคนทุกวัย เพราะการเรียนรู้สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งจากหนังสือ การสนทนา การทดลอง และแน่นอนว่า “การเล่น” ก็เป็นอีกหนึ่งรูปแบบของการเรียนรู้ที่มีศักยภาพ
Book on Board เปลี่ยน “หนังสือ” ให้กลายเป็น “ประสบการณ์การเล่น”
อีกหนึ่งโครงการสำคัญคือ Book on Board ที่นำสองพื้นที่แห่งการเรียนรู้ ได้แก่ “หนังสือ” และ “บอร์ดเกม” มาเชื่อมต่อกัน โดยเปิดโอกาสให้นักออกแบบนำแรงบันดาลใจหรือเนื้อหาจากหนังสือมาตีความและพัฒนาเป็นบอร์ดเกม โดย คุณสุรศักดิ์ สายสินธุ์ชัย สมาชิกทีม “บอร์ดบ้านโบว์” ผู้คว้ารางวัลชนะเลิศ Book on Board ปีที่ 5 จากผลงาน “สัตว์นิษฐาน” เป็นอีกหนึ่งคนที่มองเห็นศักยภาพของบอร์ดเกมในการเป็นสื่อที่เข้าถึงผู้คนได้ง่าย โดยเฉพาะเมื่อเรื่องราวหรือองค์ความรู้ถูกถ่ายทอดผ่านการเล่น เขาเลือกนำหนังสือ “สีเทาเจ้าตัวจิ๋ว” มาพัฒนาเป็นบอร์ดเกม เพราะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับสัตว์ที่อ่านง่ายและเป็นหนังสือที่หลานของเขาชื่นชอบ ก่อนนำมาพัฒนาเป็นเกมที่เปิดโอกาสให้ผู้เล่นได้ร่วมกันคิด ตั้งข้อสันนิษฐาน และค้นหาคำตอบไปพร้อมกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการออกแบบบอร์ดเกมไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากความซับซ้อน หากแต่สามารถเริ่มจากเรื่องใกล้ตัวและความต้องการที่จะสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ร่วมกันได้ โดยสุรศักดิ์มองว่า “จริง ๆ แล้วไม่ต้องมีอะไรเลย ถ้าอยากทำก็ทำได้” สะท้อนความเชื่อว่า บอร์ดเกมเป็นพื้นที่สร้างสรรค์ที่เปิดกว้างสำหรับคนที่ต้องการลงมือสร้างและถ่ายทอดเรื่องราวในรูปแบบของตัวเอง
Thai Board Game Journey 2026 จาก Prototype สู่โอกาสทางธุรกิจ
เมื่อการส่งเสริม Board Game ไม่ได้หยุดอยู่ที่การสร้างผู้เล่น TK Park ยังขยับไปสู่การสร้าง “ผู้ผลิต” และ “นักออกแบบ” ผ่าน Thai Board Game Journey 2026 ไฮไลต์สำคัญคือ เวทีนำเสนอผลงานและเจรจาทางธุรกิจ ซึ่งจัดขึ้นวันที่ 28–29 สิงหาคม 2569 ณ Learning Auditorium, TK Park @centralwOrld โดยนักออกแบบแต่ละทีมได้นำบอร์ดเกมต้นแบบมาให้คณะกรรมการและผู้ประกอบการทดลองเล่นจริง ก่อนนำเสนอแนวคิด จุดเด่น กลุ่มเป้าหมาย และโอกาสในการพัฒนาสู่ตลาด พร้อมรับคำถามและ Feedback จากผู้เชี่ยวชาญ โดยในวันที่ 29 สิงหาคม ยังมีการประกาศรางวัล Popular Vote, Innovative Game Award และ Best Artwork & Components Award พร้อมช่วงเจรจาธุรกิจระหว่างทีมผู้พัฒนาและผู้ประกอบการ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการพาผลงานจาก “ต้นแบบ” ไปสู่โอกาสในการพัฒนาสู่ตลาดจริง
Bangkok International Game Festival เมื่อวงการ Board Game มารวมตัวกัน
อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญคือ Bangkok International Game Festival 2026 ซึ่งจัดขึ้นวันที่ 29 สิงหาคม 2569 ณ ลานสานฝัน TK Park @centralwOrld โดยมีทั้งผู้บริหาร TK Park และนายกสมาคมผู้ผลิตและออกแบบบอร์ดเกมร่วมเปิดงานและพูดคุยถึงทิศทางของวงการ เวทีดังกล่าวสะท้อนอีกมิติของการผลักดัน Board Game นั่นคือการสร้างพื้นที่ให้คนในแวดวงได้พบปะ แลกเปลี่ยน และมองเห็นโอกาสในการพัฒนาวงการร่วมกัน ตั้งแต่ผู้เล่น นักออกแบบ ผู้ผลิต ไปจนถึงผู้ประกอบการ
“เส้นทางการทำงานของ TK Park สะท้อนให้เห็นการมองบอร์ดเกมในมิติที่กว้างขึ้น จากกิจกรรมเพื่อความสนุก สู่ เครื่องมือการเรียนรู้ พื้นที่สร้างคอมมิวนิตี้ และพื้นที่สำหรับพัฒนางานสร้างสรรค์ เพราะท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นรอบกระดานอาจไม่ได้มีเพียงการแพ้หรือชนะ แต่คือการที่เด็กคนหนึ่งได้ฝึกคิด เยาวชนได้ทดลองตัดสินใจ ครอบครัวได้พูดคุยกัน นักออกแบบได้สร้างผลงาน และผู้ประกอบการได้มองเห็นโอกาสใหม่ ๆ และสำหรับ TK Park “บอร์ดเกม” จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีในการ “สร้างพื้นที่ให้คนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือทำจริง” พร้อมเดินหน้าสร้างระบบนิเวศที่จะทำให้ Board Game ไทยเติบโตไปพร้อมกับผู้เล่น นักออกแบบ และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ในอนาคต” ดร.ทวารัฐกล่าวทิ้งท้าย
ค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ TK Park ได้บนเว็บไซต์ www.tkpark.or.th หรือติดตามอัพเดตข่าวสารได้ทาง Facebook: tkparkclub
