การพนันออนไลน์เข้าถึงได้ง่ายในโลกดิจิทัล และอาจเริ่มต้นจากการเล่นเพียงเพื่อความสนุก ก่อนพัฒนาเป็นปัญหาที่ส่งผลต่อเงินในกระเป๋า เวลา รวมถึงชีวิตประจำวันของเด็กและเยาวชน การรู้เท่าทันจึงเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้คนรุ่นใหม่มองเห็นความเสี่ยงและตัดสินใจได้อย่างมีสติ
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จึงร่วมกับศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เครือข่ายเด็กรุ่นใหม่ไม่พนัน และมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน จัดเวทีสื่อสารสาธารณะ “ตามให้ทันพนันออนไลน์ : เด็กรุ่นใหม่ไม่ใช่ไก่อ่อน” เปิดพื้นที่ให้เยาวชน “ตื่นรู้-ส่งเสียง-รวมพลัง” ร่วมเรียนรู้และสร้างความเข้าใจในการรับมือกับพนันออนไลน์
นายวิเชษฐ์ พิชัยรัตน์ กรรมการกองทุน สสส.
นายวิเชษฐ์ พิชัยรัตน์ กรรมการกองทุน สสส. เผยว่า ท่ามกลางรูปแบบการพนันที่ปรับเปลี่ยนเข้าสู่โลกดิจิทัล เยาวชนอาจเผชิญความเสี่ยงทั้งจากการเข้าไปเล่นด้วยตนเอง และการถูกชักชวนโดยไม่รู้ตัวผ่านโซเชียลมีเดีย โฆษณา การไลฟ์สด รวมถึงคอนเทนต์ที่นำเสนอการพนันในภาพของความสนุกหรือช่องทางสร้างรายได้ โดยเฉพาะข้อความลักษณะ “งานง่าย รายได้ดี” เช่น รับจ้างแชร์หรือแปะลิงก์ ซึ่งอาจทำให้เข้าไปเกี่ยวข้องกับการพนันโดยไม่ทันตระหนักถึงผลกระทบ
สสส. จึงเดินหน้าสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนรู้เท่าทันการพนันอย่างต่อเนื่อง โดยสนับสนุนการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย ทั้งด้านการศึกษา วิจัย รวมถึงงานวิชาการ เพื่อนำองค์ความรู้ไปสู่การผลักดันนโยบาย มาตรการ และกลไกการกำกับควบคุมที่ช่วยลดผลกระทบจากการพนัน ควบคู่กับการสื่อสารรณรงค์ให้สังคมตระหนักถึงภัยจากการพนัน ตลอดจนขยายเครือข่ายสร้างความรู้ด้านการเงินในกลุ่มเยาวชนและผู้สูงอายุ
สำหรับกิจกรรมครั้งนี้ สสส. มุ่งเปิดพื้นที่ปลอดภัยให้กลุ่มเยาวชนได้มีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ทั้งการตั้งคำถาม การแสดงความคิดเห็น และร่วมเสนอแนวทางรับมือกับปัญหา พร้อมพัฒนาทักษะรู้เท่าทันสื่อและเทคโนโลยี รวมถึงการปฏิเสธเมื่อถูกชักชวน หวังให้เยาวชนก้าวจาก “ไก่อ่อน” ที่อาจตกเป็นเหยื่อ สู่ “ไก่โอ๊ก” ที่กล้าคิด มีสติ สามารถส่งต่อความเข้าใจไปยังเพื่อน ครอบครัว ไปจนถึงคนรอบข้าง
“สสส. สนับสนุนการทำงานของภาคีเครือข่ายในการเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ได้พัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อและเทคโนโลยี ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ที่เข้าถึงง่าย พร้อมเปิดโอกาสให้เยาวชนมีส่วนร่วม ทั้งการแสดงความคิดเห็น ตั้งคำถาม และฝึกทักษะการปฏิเสธเมื่อถูกชักชวนให้เข้าไปเกี่ยวข้องกับการพนัน โดยเตรียมขยายการจัดกิจกรรมไปยังมหาวิทยาลัยและชุมชนในพื้นที่ต่างๆ เพื่อส่งต่อความรู้และสร้างภูมิคุ้มกันให้เข้าถึงเยาวชนในวงกว้าง” กรรมการกองทุน สสส. เผย
รศ.ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน
ด้าน รศ.ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน ระบุว่า ผลสำรวจสถานการณ์การพนันในสังคมไทย ปี 2568 โดยศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน พบจำนวนผู้เล่นพนันออนไลน์เพิ่มจาก 0.82 ล้านคนในปี 2562 เป็น 6.37 ล้านคนในปี 2568 ขณะที่วงเงินหมุนเวียนในบ่อนออนไลน์เพิ่มจาก 20,152 ล้านบาท เป็น 305,326 ล้านบาท สะท้อนการขยายตัวของการพนันออนไลน์ที่เข้าถึงผู้คนได้ง่ายและมีเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบจำนวนมาก
ขณะเดียวกัน ช่องทางชักชวนที่พบได้บ่อย คือการแนะนำหรือแชร์ต่อจากเพื่อนและคนรู้จัก รวมถึงโฆษณาบน Facebook และ TikTok โดยเฉพาะสล็อตออนไลน์ที่มีรูปแบบคล้ายเกมทั่วไป เล่นง่าย มีสีสันดึงดูดใจ จนอาจทำให้ผู้เล่นมองข้ามความเสี่ยง ทั้งปัญหาการเงิน หนี้สิน และการสูญเสียการควบคุมพฤติกรรมการเล่น ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผู้เล่นและคนในครอบครัว
ดังนั้น เด็กและเยาวชนจึงเป็นกลุ่มที่ต้องได้รับการสร้างภูมิคุ้มกันอย่างจริงจัง เพราะอาจเข้าถึงการพนันออนไลน์ผ่านคอนเทนต์ที่ทำให้ดูเหมือนเกมสนุกหรือช่องทางหารายได้ โดยไม่ทันตระหนักถึงผลกระทบ สสส. และศูนย์ศึกษาปัญหาการพนันจึงร่วมสนับสนุนการผลิตองค์ความรู้และงานวิจัย ควบคู่กับการเชื่อมประสานภาคีเครือข่ายเพื่อสร้างความรู้เท่าทัน พร้อมเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนมีส่วนร่วมในการสื่อสารป้องกันปัญหาการพนันอย่างต่อเนื่อง
“สล็อตกลายเป็นประตูบานแรกของเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุ เพราะมันถูกทำให้ดูเหมือนเกม คนคิดว่าเล่นสนุกๆ แต่ในความเป็นจริงอัตราแพ้ชนะถูกตั้งค่าไว้ด้วยซอฟต์แวร์ของเจ้ามือทั้งหมด เขาคุมจิตวิทยาผู้เล่นได้ว่าตอนไหนจะให้ชนะเพื่อเลี้ยงไข้ ตอนไหนจะให้แพ้จนหมดตัว เล่นยังไงก็ไม่มีทางรวยเพราะเกมอยู่ในมือเขา” ผอ. ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน เน้นย้ำ
CHUENCHEEWAA
จากข้อมูลสถานการณ์ สู่ประสบการณ์จริงของคนที่เคยเข้าไปอยู่ในวงจรพนัน ตัวแทนเยาวชนและผู้ได้รับผลกระทบจากพนัน เล่าว่า เริ่มเล่นพนันออนไลน์ช่วงโควิด-19 ตอนเรียนอยู่ ม.4-5 หลังเห็นเพื่อนเล่นบาคาร่า จึงลองเล่นตาม เริ่มจากเงินเพียงครั้งละ 50-100 บาท ก่อนจะหันไปแทงบอลช่วงเรียนมหาวิทยาลัยปี 1-2 เพราะคิดว่ายังควบคุมตัวเองได้ แต่เมื่อเริ่มมีรายได้จากงานพาร์ตไทม์ เงินที่หามาและเก็บสะสมไว้กลับถูกนำไปใช้กับการพนันมากขึ้น ปัญหายังลามไปถึงความสัมพันธ์ เมื่อแฟนเริ่มเป็นห่วงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้น
อย่างไรก็ตาม จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเริ่มหันกลับมาให้ความสำคัญกับการเรียนและการทำวิจัย รวมถึงมองเห็นเป้าหมายในอนาคตของตัวเองชัดเจนขึ้น ทำให้ตระหนักว่าเงินและเวลาที่สูญเสียไปกับการพนันนั้นไม่คุ้มค่า ก่อนตัดสินใจเลิกแทงบอลด้วยตนเอง และหันมาให้ความสำคัญกับสิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิตมากกว่า โดยเจ้าตัวย้ำว่าการมีเป้าหมายที่ชัดเจนและรู้จักคุณค่าของสิ่งที่กำลังทำ เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้ก้าวออกจากวงจรการพนันได้
“ภัยออนไลน์ในปัจจุบันน่ากลัวและมาในหลายรูปแบบ สิ่งยั่วยุภายนอกอาจมีอยู่รอบตัว แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือสติและการรู้เท่าทันตนเอง อยากให้เพื่อนๆ ใช้ชีวิตอย่างมีสติ รู้จักปฏิเสธสิ่งเสี่ยง และเลือกโฟกัสในสิ่งที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้ตัวเองต้องตกเป็นเหยื่อของสิ่งยั่วยุในโลกดิจิทัล” ตัวแทนเยาวชน ทิ้งท้าย
เวที “ตามให้ทันพนันออนไลน์ : เด็กรุ่นใหม่ไม่ใช่ไก่อ่อน” ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ให้ความรู้เรื่องพนันออนไลน์ แต่ยังเปิดโอกาสให้เยาวชนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ รวมถึงส่งเสียงจากประสบการณ์จริง โดยมี สสส. ร่วมกับภาคีเครือข่ายหนุนเสริมให้คนรุ่นใหม่รู้เท่าทันกลลวง กล้าปฏิเสธสิ่งเสี่ยง พร้อมส่งต่อความเข้าใจไปยังคนรอบข้าง เพื่อร่วมกันดูแลอนาคตของตัวเองและเพื่อนวัยเดียวกัน
