เผยเหตุการเสียชีวิตเพราะหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ

โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ เกิดจากภาวะหลอดเลือดแดงแข็งและทำให้หลอดเลือดแดงที่ขาตีบ หรือตัน ในคนที่อายุน้อยกว่า 60 ปี พบโรคนี้น้อยกว่า 3% แต่ในคนที่อายุมากกว่า 70 ปี พบถึง มากกว่า 20% พบในทั้งเพศชายและเพศหญิงไม่ต่างกัน ผู้ที่เป็นโรคหลอดเลือดแดงที่ขาตีบแม้จะไม่มีอาการใดๆ ปรากฎ ก็มีโอกาสเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมองสูง และในความเป็นจริงผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดแดงที่ขาตีบก็เสียชีวิตจากโรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง ไม่ได้เสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดแดงที่ขาตีบ

อาการแสดงของโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ

มากกว่า 50% ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบที่ตรวจพบด้วยเครื่องตรวจสมรรถภาพหลอดเลือดแดง ABI ( ankle/brachial index) ไม่แสดงอาการใดๆ มีเพียงประมาณหนึ่งในสามเท่านั้นที่จะมีอาการปวดบริเวณน่องของขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างเวลาเดิน จนทำให้ไม่สามารถเดินต่อไปได้ และถ้าหยุดพักอาการจะดีขึ้น ถ้าความรุนแรงของโรคมากขึ้นก็อาจมีอาการปวดที่ปลายเท้า มีแผลเรื้อรัง ขนตามขาร่วง ไม่มีเหงื่อบริเวณขาและเท้า ถ้าอาการมากขึ้นจนไม่มีเลือดไปหล่อเลี้ยง นิ้วเท้าก็จะซีด ต่อไปก็จะเขียวคล้ำและดำเพราะเนื้อตาย ในผู้ป่วยที่แสดงอาการ ความรุนแรงของโรคจะค่อยๆมากขึ้นอย่างช้าๆ ซึ่งภายใน 5 ปีหลังจากวินิจฉัยโรค 25%ของผู้ป่วยที่มีอาการจะค่อยๆแย่ลง และอีก 5% จะถูกตัดขาเพราะหลอดเลือดที่ขาอุดตันจนเนื้อเยื่อที่เท้าหรือขาตาย และบางครั้งมีการติดเชื้อบริเวณแผลเหล่านั้น การที่ผู้ป่วยมีอาการปวดขาเวลาเดิน มีแผลที่เท้า หรือบางรายต้องถูกตัดขา อาการต่างๆเหล่านี้ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถเดิน หรือทำกิจวัตรประจำวันได้เหมือนคนปกติ

การตรวจสมรรถภาพหลอดเลือดแดงด้วยเครื่อง ABI ( ankle/brachial index)

การตรวจสมรรถภาพหลอดเลือดแดงด้วยเครื่อง ABI ( ankle/brachial index) เป็นวิธีการวัดที่ง่ายและไม่แพง เป็นการตรวจหลอดเลือดแดงส่วนปลายของขา ค่าที่ได้มีความแม่นยำสูง มีความไว 90%, ความจำเพาะ 98% เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยเครื่องวัดความดันโลหิตแบบบีบ และอุปกรณ์คลื่นเสียงความถี่สูง โดยเครื่องจะวัดความดันที่หลอดเลือดแขนทั้งสองข้างก่อน จากนั้นเครื่องก็จะวัดความดันหลอดเลือดที่ข้อเท้าทั้งสองข้าง ค่า ABI คือ อัตราส่วนระหว่างค่าความดันโลหิตตัวบนของข้อเท้า ต่อค่าเฉลี่ยของความดันโลหิตตัวบนของแขนข้างเดียวกัน ค่า ABI ที่น้อยกว่า 0.9 ถือว่ามีโรคของหลอดเลือดแดงของขา ค่ายิ่งต่ำบ่งบอกว่าหลอดเลือดตีบมาก

มีการศึกษาที่บ่งชี้ว่าค่า ABI ทำนายอัตราการเสียชีวิตได้ การศึกษาหนึ่งพบว่า ผู้ที่มีอายุเฉลี่ย 66 ปี ที่มีค่า ABI ผิดปกติ จะมีโอกาสเป็นโรคหลอดเลือดและหัวใจมากกว่าผู้ที่มีค่า ABI ปกติ 6.3 เท่า และมีโอกาสเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจ 4.8 เท่า

ใครควรได้รับการตรวจด้วยเครื่องตรวจสมรรถภาพหลอดเลือดแดง ABI ( ankle/brachial index) ?

1.ผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี

2.ผู้ที่สูบบุหรี่มามากกว่า 10 ปี

3.ผู้ที่เป็นเบาหวาน

4.ผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง

5.ผู้ที่เป็นโรคอ้วน

6.ผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง

7.ผู้ที่ป่วยจากภาวะใดๆก็ตามจนไม่สามารถเดินไปมาได้ ต้องใช้ชีวิตอยู่บนเตียงตลอด

8.ผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ และหลอดเลือดสมองก่อนวัยอันควร