หนังสือ …‘ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต’
ผู้เขียน … เสฐียรโกเศศ (พระยาอนุมานราชธน)
จัดพิมพ์โดย … สำนักพิมพ์ศยาม ราคา … 370 บาท
ในเวลาชั่วชีวิตของคน ตั้งแต่เกิดมาจนกระทั่งตาย ซึ่งเรียกกว่าอายุ ย่อมผ่านเหตุการณ์ที่ถือกันว่าสำคัญเป็นระยะมา เมื่อแรกเกิดก็ต้องทำพิธีเกี่ยวกับเกิดเพื่อให้แน่ใจเป็นประกัน ว่าเด็กที่เกิดมานั้นจะมีชีวิตรอดได้ ไม่ตายเสียใน 3 วัน 7 วัน และมีความเจริญเติบโต จนกว่าจะย่างเข้าเขตระยะที่จะเป็นผู้มีวัยรุ่น จึงทำพิธีตัดจุกเพื่อแสดงว่าพ้นจากวัยเด็กแล้ว จะได้เป็นคนมีกำลังใจมั่นคง ประพฤติแห่งสิ่งที่ชอบที่ควร ว่าเฉพาะผู้ชายยังจะต้องเข้าพิธีบวชเรียนอีกระยะหนึ่ง แล้วถึงระยะมีเหย้ามีเรือน ซึ่งต้องเข้าพิธีแต่งงานเพื่อความสุขความเจริญแก่ครอบครัว และในที่สุดก็ถึงทำพิธีเกี่ยวกับการตายเพื่อให้มีชีวิตอยู่เป็นสุขในโลกหน้า
สิ่งใดมีชีวิตอยู่ สิ่งนั้นย่อมมีความเจริญ ความเสื่อมและความเปลี่ยนแปลงไปเป็นธรรมดา ที่กล่าวมานี้ เป็นสิ่งซึ่งใครๆ ย่อมทราบดีเรื่องประเพณี ก็มีลักษณะเป็นทำนองเดียวกัน เพราะประเพณีเป็นสิ่งที่คนสร้างและเกี่ยวข้องอยู่กับคนในส่วนรวม ถ้าไม่มีคน ประเพณีก็มีขึ้นไม่ได้ และถ้าไม่มีประเพณี คนก็รวมกันอยู่เป็นหมู่คณะหรือสังคมไม่ได้ เพราะประเพณีเป็นแนวทางให้คนดำเนินวิถีชีวิตในหมู่พวกของตนได้ราบรื่น
เมื่อว่าตามนี้ ประเพณีจึงเป็นสิ่งมีชีวิตโดยปริยาย และตกอยู่ในข่ายแห่งกฎธรรมดา คือไม่อยู่คงที่ทีเดียว จะต้องมีความเปลี่ยนแปลงอยู่เรื่อย ถ้าไม่มีเปลี่ยนแปลง ประเพณีก็มีชีวิตอยู่ไม่ได้ ถ้าเปลี่ยนแปลงมากไปจนเกินความพอดี ประเพณีก็เปลี่ยนรูปไปจนจำไม่ได้ หมดความสำคัญอันเป็นบุคลิกลักษณะเดิมของประเพณี อัตราความเปลี่ยนแปลงของประเพณีมีต่างๆ กัน ท้องถิ่นใดมีความอยู่รวมกันน้อย ไม่ใคร่ได้ติดต่อกับคนอื่น ความเปลี่ยนแปลงของประเพณีก็เป็นไปอย่างเชื่องช้า แต่ท้องถิ่นใดมีคนอยู่รวมกันมาก ประเพณีก็มีความเปลี่ยนแปลงไปเร็ว เพราะได้เห็นแบบอย่างประเพณีของคนอื่นแล้วนำเอามาเพิ่มเติมปรับปรุงประเพณีของตน ซึ่งมีทั้งดีและเสียระคนปนกันอยู่ อันเป็นไปตามลักษณะความเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรม ดั่งมีแจ้งอยู่ในเรื่องมานุษยวิทยาวัฒนธรรมนั้นแล้ว
หนังสือ “ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต” งานนิพนธ์ของพระยาอนุมานราชธน มีคุณค่าทั้งในฐานะที่เป็นข้อมูลทางประวัติศาสตร์สังคม กับเป็นงานค้นคว้าทางภูมิปัญญาอย่างไทยที่ควรแก่การศึกษา โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวกับลัทธิประเพณีอันเป็นรากฐานสำคัญของวัฒนธรรมไทย
แม้เรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับชีวิตอันกลายมาเป็นประเพณีนี้ จะเปลี่ยนแปรไปตามกาลสมัยและสภาพความเป็นไปทางสังคมแต่ถ้าหากเราประจักษ์ชัด ในความเป็นมาเบื้องต้นแห่งประเพณีนั้นๆ ย่อมช่วยให้เราประยุกต์พิธีกรรมอันเนื่องในประเพณีต่างๆ ได้อย่างถูกต้องสมสมัย
••‘พระเจ้า๕๐๐ชาติ’เรื่องเล่าอดีตชาติของพระพุทธเจ้า••
••จัดการกับความทุกข์แบบได้ผล‘ยกใจให้เหนือทุกข์’••
“… คนมีปัญญา อยู่ครองเรือน ก็เป็นประโยชน์แก่คนจำนวนมาก …” คติธรรม สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตโต) วัดญาณเวศกวัน
…• เริ่มต้นคอลัมน์ในสัปดาห์นี้ ขอแนะนำหนังสือดีจากสำนักพิมพ์แม่คำผาง นำเสนอ “คำฉันท์ : วรรณลีลา มรดกชาติ” ผู้เขียน : ทองแถม นาถจำนง … ในปัจจุบันมีหนังสือคู่มือความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวรรณคดีคำฉันท์อยู่น้อย ทั้งครูอาจารย์และนักเรียนนักศึกษาหาอ่านประกอบการเรียนการสอนได้ยาก หนังสือเล่มนี้
จึงได้รวบรวมคำอธิบายเรื่องบังคับ ครุ ลหุ แนะนำวรรณคดีคำฉันท์เรื่องสำคัญเกือบทั้งหมด ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาลงมาจนถึงช่วงเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 นอกจากนี้ ยังได้เพิ่มคำอธิบายแง่ประวัติวัฒนธรรมให้เป็นประโยชน์ต่อครูอาจารย์ผู้สอน โดยมีแผนผังฉันทลักษณ์คำฉันท์ในภาคผนวกซึ่งมีประโยชน์ต่อวงการศึกษาอย่างยิ่ง ราคา 350 บาท
…• “พระเจ้า ๕๐๐ ชาติ ฉบับสมบูรณ์” พบกับเรื่องราวของนิทานชาดกจากพระไตรปิฎก 45 เล่ม ครบทั้ง 547 ชาดก ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นเรื่องเล่าในอดีตชาติของพระพุทธเจ้า เมื่อครั้งเสวยพระชาติเป็นพระโพธิสัตว์บำเพ็ญบารมีก่อนที่พระองค์จะตรัสรู้เต็มไปด้วยเรื่องเล่าที่สนุกสนาน และยังให้คุณค่า แฝงคติธรรมและหลักธรรม เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติและดำเนินชีวิตไปสู่ความดีและความสุข
เป็นคำสอนในทางพระพุทธศาสนาที่ได้รับการยกย่องและยอมรับจากพระพุทธศาสนิกชนทั้งหลายแล้วว่า เป็นชาดกนิทานที่เป็นตัวอย่างที่ดีที่บิดา-มารดา ครูบาอาจารย์ ใช้ในการอบรม และสั่งสอน บุตรธิดา และศิษย์ ให้ดำรงตนอยู่ในศีลธรรม ให้รู้จักละชั่ว ทำดี รักษาใจให้บริสุทธิ์ สำนักพิมพ์ธรรมสภา จัดพิมพ์ ราคา 800 บาท
…• “ยกใจให้เหนือทุกข์” ผู้เขียน : ธรรมะปัญโญ … ความทุกข์ก็เหมือนสายลม เมื่อผ่านมามันก็จะผ่านไป ความสุขก็เหมือนน้ำแข็ง ไม่ช้าไม่นานมันก็จะละลายเหือดหายไป จนกว่าเราจะได้น้ำแข็งก้อนใหม่มาเพื่อให้มันหายไปอีก อย่าปล่อยให้ชีวิตจ่อมจมอยู่แต่กับความทุกข์ หรือลอยคว้างไปกับความสุขจนลืมตัว ยกใจตัวเองให้อยู่เหนือสิ่งเหล่านั้นเสีย
เชื่อสิว่า…คุณทำได้! หนังสือเล่มนี้ จะทำให้คุณผู้อ่านรู้หลักความจริง ได้ทราบถึงเคล็ดวิชาการใช้ชีวิต การคิดแบบง่ายๆ และวิธีการที่จะใช้ทุกข์นั้นให้เกิดประโยชน์ พบกับเรื่องราวดีๆ ที่จะให้กำลังใจ ให้ข้อคิด วิธีทางแก้ไขความทุกข์ ที่เชื่อว่าหลายท่านที่ได้อ่าน คงจะพอเห็นแสงสว่างในการจัดการกับความทุกข์แบบได้ผล สำนักพิมพ์แฮปปี้บุ๊ค จัดพิมพ์ ราคา 150 บาท
…• “ปฏิวัติด้านใน ชีวิต เสรีภาพ และการแสวงหาความสุขที่แท้” ผู้เขียน : โรเบิร์ต เธอร์แมน … พระพุทธองค์ให้การศึกษากับประชาชน ให้พวกเขาคิดอย่างมีเหตุผลเชิงวิพากษ์ เข้าสู่แดนการเป็นอิสระจากแนวคิดเก่าๆ และนี่คือต้นตอของการเปลี่ยนแปลง เมื่อคนเราเปลี่ยนความคิดได้ พวกเขาก็จะปฏิบัติเพื่อเปลี่ยนสังคมและแม้แต่การเมืองอย่างเป็นธรรมชาติ
พระศากยมุนีพุทธเจ้า ทรงเปลี่ยนการเมืองในระดับสมอง และพิสูจน์ให้เห็นว่าวิธีดีที่สุดในการสร้างสังคมที่เข้มแข็งต้องเริ่มต้นจากล่างขึ้นบน ด้วยการพัฒนาจากระดับปัจเจกชน ไม่ใช่จากบนลงมาล่าง ทรงสอนให้รู้จักความกรุณา ความเป็นธรรม และขันติ การทํากิจร่วมกัน การมุ่งสู่ทิศทางเดียวกัน และสร้างกุศลดีงาม ทรงอบรมสรรพสัตว์ที่อาศัยอยู่บนโลกนี้ เพื่อความเป็นอริยะในพุทธจักรวาล สำนักพิมพ์สวนเงินมีมา จัดพิมพ์ ราคา 340 บาท
…• แล้วพบกันใหม่ในสัปดาห์หน้า
คนข่าวธรรมะ
[email protected]
