ย้อนไปเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2568 นางพยุง ปัญญาอักโข ได้เสียชีวิตอย่างสงบ สิริอายุ 84 ปี ท่ามกลางความโศกเศร้าอาลัยของลูกหลาน
ทั้งนี้ นางพยุง ปัญญาอักโข เป็นมารดา พระโสภณธรรมวงศ์ (เจ้าคุณน้อย) เจ้าอาวาสวัดอินทรวิหาร พระอารามหลวง แขวงบางขุนพรหม เขตพระนคร กรุงเทพฯ
วันศุกร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2568 พิธีพระราชทานเพลิงสลายสรีระคุณแม่พยุง ณ เมรุชั่วคราว พุทธอุทยานเฉลิมพระเกียรติ วัดสังฆาราม ต.บ้านด่าน อ.บ้านด่านลานหอย จ.สุโขทัย มีนายนพฤทธิ์ ศิริโกศล ผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัย เป็นประธานในพิธี พร้อมชาวจังหวัดสุโขทัยเข้าร่วมพิธีไว้อาลัย
การนี้ พระสุขวโรทัย หรือ หลวงพ่อจง จัตตมโล วัดสังฆาราม ต.บ้านด่าน อ.บ้านด่านลานหอย จ.สุโขทัย พระเกจิชื่อดังศิษย์สืบสายพุทธาคมจากหลวงพ่อปี้ ทินโน อดีตเจ้าอาวาสวัดด่านลานหอย สุดยอดพระเกจิอาจารย์ดังเมืองสุโขทัยผู้ทรงอภิญญา ได้นั่งปรกอธิษฐานจิตปลุกเสก เหรียญที่ระลึกบารมี 10 ทัศ อนุสรณ์ในงาน พระราชทานเพลิงคุณแม่พยุง ณ พุทธอุทยานเฉลิมพระเกียรติ วัดสังฆาราม จ.สุโขทัย
ปัจจุบันสิริอายุ 85 ปี พรรษา 64 ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัย และเจ้าอาวาสวัดสังฆาราม
“เหรียญบารมี 10 ทัศ หลวงพ่อจง” จัดสร้างเพื่อเป็นอนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงคุณแม่พยุง จัดสร้างเป็นเนื้อเงิน อัลปาก้า ทองแดง เป็นต้น บรรจุกล่องรวมในถุงผ้าที่ระลึก
ลักษณะเป็นรูป 10 เหลี่ยม (10 ทัศ) ด้านหน้าเป็นรูปเหมือนหลวงพ่อจงครึ่งองค์ รอบขอบรูปเหมือนเป็นยันต์อักขระหลวงพ่อจง บริเวณขอบล่างรูปเหมือนเขียนคำว่า “หลวงพ่จง” ซึ่งพระโสภณธรรมวงศ์ ผู้จัดสร้างแจ้งยืนยันว่าท่านตั้งใจเขียนเช่นนี้ ไม่ได้เขียนผิดแต่อย่างใด
ด้านหลังขอบบนด้านขวา มีความหมาย 7 สัญลักษณ์ พญายูงทอง บินสู่สวรรคาลัย อักษรย่อ พ.=พยุง ป.=ปัญญาอักโจ ด้านซ้ายขอบบนเป็นอักขรยันต์ นะมัตถุ พุทธา นัง นะมัตถุ โพธิยา นะโม วิมุตตานัง นะโม วิมุตติยา หัวใจพญานกยูงทอง มีความโดดเด่นด้านคุ้มภัยอันตราย แคล้วคลาดปลอดภัย เปรียบประดุจความรักของพ่อแม่ที่ให้ความรัก ความปลอดภัย ทั้งกลางวันและกลางคืน
พระโสภณธรรมวงศ์ (เจ้าคุณน้อย)
ด้านล่างซ้ายเขียนอักขรยันต์ 6 ตัว เป็นหัวใจราชสีห์ พลังแห่งอำนาจบุญบารมี ด้านล่างขวาเขียนอักขรยันต์ 5 ตัว นะมะพะทะ เป็นหัวใจธาตุทั้ง 4 ดินน้ำลมไฟที่เกื้อหนุน ทำให้เกิดพลังอำนาจ และความสำเร็จบริบูรณ์
สำหรับประวัติ นางพยุง เกิดเมื่อปี พ.ศ.2484 มีบุตร 5 คน ชาย 4 คน หญิง 1 คน โดย 1 ในบุตรชายทั้ง 4 คนคือ พระโสภณธรรมวงศ์ เจ้าอาวาสวัดอินทรวิหาร และเจ้าคณะแขวงสามพระยา
เกิดในครอบครัวยากจน เลี้ยงดูลูกทั้ง 5 ด้วยความอุตสาหะวิริยะ อบรมบุตรให้รู้จักอดทนอดออม ไม่ฟุ้งเฟ้อ เทิดทูนสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ลูก มีจิตใจฝักใฝ่ในธรรมะ สร้างบุญกุศลไม่ขาด
นางพยุง ปัญญาอักโข
เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2568 ตรงกับวันแม่แห่งชาติ นางพยุงได้รับคัดเลือกให้เป็น “แม่ดีเเด่นแห่งปี 2568” พร้อมกับบุตรชายคือ พระโสภณธรรมวงศ์ ที่ได้รับพระราชทานโล่รางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในฐานะบุคคลผู้ทำคุณต่อประเทศชาติสังคมและศาสนา
ยังความปลาบปลื้มแก่คณะศิษยานุศิษย์เป็นล้นพ้น แต่หลังจากได้รับพระราชทานรางวัลเพียง 11 วันก็ลาจากโลกไป
