ในทุกช่วงเทศกาลสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นเทศกาลวันขึ้นปีใหม่ เทศกาลวันสงกรานต์ หรือวันหยุดสุดสัปดาห์ทั่วไป ศาลหลักเมืองพัทลุง วัดควนปรง หมู่ที่ 2 ต.ท่ามิหรำ อ.เมือง จ.พัทลุง เป็นไปอย่างคึกคักตั้งแต่ช่วงเช้าจนถึงช่วงค่ำ มีประชาชนและสายมูจากทั้งในและนอกพื้นที่ เดินทางเข้ามาสักการะเสาหลักเมืองอย่างเนืองแน่น เพื่อขอพรเสริมสิริมงคล ตามความเชื่อที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน
ประชาชนต่างนำเครื่องสักการะ อาทิ ดอกไม้ ธูปเทียน กล้วยน้ำว้า น้ำแดง น้ำมันตะเกียง รวมถึงผ้าหลากสี ถวายต่อเสาหลักเมือง พร้อมประกอบพิธีตามความเชื่อส่วนบุคคล
โดยมีความเชื่อว่า การมาไหว้ศาลหลักเมืองในช่วงต้นปีจะช่วยเปิดดวงชีวิต เสริมความมั่นคงด้านการงาน การเงิน ความเจริญก้าวหน้า และคุ้มครองให้แคล้วคลาดปลอดภัยตลอดทั้งปี
ศาลหลักเมืองพัทลุง ซึ่งเกิดขึ้นด้วยแรงศรัทธาอันแรงกล้าของชาวจังหวัดพัทลุง และประชาชนทั่วไปที่ร่วมกันบริจาคทรัพย์สมทบทุนการก่อสร้างจำนวนกว่า 12 ล้านบาท มอบหมายให้ นายภิญโญ สุวรรณคีรี ศิลปินแห่งชาติสาขาสถาปัตยกรรม เป็นผู้ออกแบบการก่อสร้างมีการลงนามในสัญญาและเริ่มการก่อสร้างมาตั้งแต่วันที่ 18 มิ.ย.2553 ณ บริเวณวัดควนปรง อ.เมือง จ.พัทลุง ได้ก่อสร้างแล้วเสร็จจนถึงปัจจุบัน
ตามพงศาวดารได้มีการกล่าวถึงความเป็นมาของการสร้างเสาหลักเมืองของชนชาติไทย ปรากฏมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี จนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ การสร้างหลักเมืองตามประเพณีโบราณ นิยมสร้างหลักเมืองไว้เป็นมิ่งขวัญ เป็นนิมิตมงคล สำหรับให้รู้ว่าหลักบ้าน หลักเมืองอยู่ที่ไหน ประชาชนบ้านเมืองนั้นย่อมร่มเย็นเป็นสุข เพราะมีเทพรักษาเมือง ได้แก่ พระทรงเมือง พระเสื้อเมือง เทวดา และเทพารักษ์ทั้งหลาย
หลักเมืองต้องฝังไว้ในย่านกลางเมืองหรือให้ทำเลที่ชัยภูมิตามทิศทางของเมือง และในสมัยโบราณเมืองเอกหรือเมืองชั้นราชธานีจะต้องมีหลักเมืองไว้เป็นนิมิตมงคลสำหรับเมืองทุกเมือง
เมืองพัทลุงเป็นเมืองโบราณที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนาน แม้จะเคยมีหลักเมืองเป็นศูนย์กลางของเมืองมาก่อน แต่เนื่องจากมีการย้ายที่ตั้งหลายครั้งทำให้หลักฐานเกี่ยวกับหลักเมืองไม่ชัดเจน แม้จะมีร่องรอยอยู่บ้าง เช่น โคกบางแก้ว เมืองเก่าชัยบุรี และเมืองเก่าบ้านลำปำ ซึ่งชำรุดผุพังไปตามกาล หลังจากย้ายเมืองพัทลุงไปตั้งที่อื่นในแต่ละครั้ง
ครั้งสุดท้ายย้ายมาอยู่ที่ตำบลคูหาสวรรค์ เมื่อ พ.ศ.2466 ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งเมืองพัทลุงในปัจจุบัน ก็ยังไม่มีการสร้างศาลหลักเมืองแต่อย่างใด
พ.ศ.2553 นายวินัย ครุวรรณพัฒน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดพัทลุงในขณะนั้น ในฐานะลูกหลานชาวพัทลุงและผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ดำเนินการจัดสร้างศาลหลักเมืองพัทลุงขึ้นอีกครั้ง ได้ประชุมคณะทำงานจัดหาสถานที่ มีมติเป็นเอกฉันท์เลือกสถานที่บริเวณวัดควนปรง หมู่ที่ 2 ต.ท่ามิหรำ อ.เมือง จ.พัทลุง เป็นสถานที่ที่มีทำเลเหมาะสม อยู่บริเวณเนินสูงสวยงาม เส้นทางคมนาคมสะดวก และเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในอดีต
หลายคนยังเชื่อว่าการผูกผ้าสีรอบเสาหลักเมืองเป็นการฝากชะตา ฝากดวง และขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไป ขณะที่การถวายน้ำแดงและน้ำมันตะเกียงสื่อถึงความรุ่งเรือง ความสว่างไสว และพลังชีวิตที่ไม่สะดุด
ศาลหลักเมืองพัทลุงตั้งอยู่ทางทิศใต้ของวัดควนปรง เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวจังหวัด การออกแบบสะท้อนเอกลักษณ์ทางศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่น
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จฯ เปิดศาลหลักเมืองพัทลุงอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2563 ณ บริเวณวัดควนปรง ต.ท่ามิหรำ อ.เมืองพัทลุง
ทั้งนี้ ชาวพัทลุงและผู้ศรัทธาเชื่อกันว่า ศาลหลักเมืองไม่เพียงเป็นสัญลักษณ์แห่งความมั่นคงของบ้านเมืองเท่านั้น แต่ยังเป็นที่พึ่งทางใจ ที่ผู้คนต่างมุ่งหวังให้ชีวิตก้าวไปข้างหน้าอย่างราบรื่น เต็มไปด้วยโชคลาภ ความสำเร็จ และความสงบสุขตลอดทั้งปี
นิติกร คงแก้วหนู
