“สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์” (เจริญ ญาณวโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพฯ ปูชนียาจารย์ ผู้มีบทบาทและคุณูปการแก่วงการสงฆ์ไทย

มีนามเดิมว่า เจริญ สุขบท เกิดเมื่อวันอังคารที่ 9 ก.ค.2415 อยู่ที่ ต.ตลาดกลาง อ.บางปลาสร้อย จ.ชลบุรี บิดา-มารดา ชื่อ นายทองสุข-นางย่าง สุขบท

อายุ 12 ปี เข้าพิธีบรรพชา ที่ศาลาในสวนของย่า ต.นาเกลือ อ.บางละมุง จ.ชลบุรี มีพระชลโธปมคุณมุนี (พุฒ ปุณฺณโก) เป็นพระอุปัชฌาย์

กลับมาเล่าเรียนที่วัดเขาบางทรายสืบต่ออีก กระทั่งอายุ 14 ปี เข้าศึกษาพระปริยัติธรรม อยู่ในสำนักพระครูวินัยธร (ฉาย) ฐานานุกรมของพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร วัดราชบพิธฯ

ข่าวสดพระเครื่อง

อายุครบ 20 ปี กลับไปอุปสมบทที่วัดเขาบางทราย โดยพระชลโธปมคุณมุนี (พุฒ ปุณณโก) เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับนามฉายาว่า ญาณวโร

เดินทางกลับเข้าจังหวัดพระนคร อยู่วัดกันมาตุยาราม เพื่อความสะดวกในการศึกษา

ต่อมาไปเรียนในสำนักท่านเจ้าคุณพระศาสนโศภณ (อหึสโก อ่อน) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์ที่พระเทพกวี วัดพิชยญาติการาม ถึงปีมะแม พ.ศ.2438 เข้าสอบพระปริยัติธรรมในมหามกุฎราชวิทยาลัย โดยลำดับจนถึงชั้นเปรียญตรี เทียบ 4 ประโยค

ปีวอก พ.ศ.2439 จึงมาอยู่วัดเทพศิรินทราวาส เพื่อเล่าเรียนพระปริยัติธรรม ในสำนักสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เมื่อยังดำรงพระอิสสริยยศเป็นกรมหมื่น เป็นพระอาจารย์ ในปีนั้นเข้าสอบพระปริยัติธรรมในมหามกุฎราชวิทยาลัยได้โดยลำดับ จนถึงชั้นเปรียญเอก เทียบ 7 ประโยค ได้รับรางวัลที่ 1 ทุกประโยคตั้งแต่ชั้นต้นจนถึงชั้นที่สุด และได้รับตำแหน่งเป็นครูเอกโรงเรียนภาษาบาลี วัดเทพศิรินทราวาสสืบมา

ข่าวสดพระเครื่อง

ถึงปีจอ พ.ศ.2441 มีพรรษา 7 อายุเข้า 27 ปี ทรงตั้งเป็นพระราชาคณะที่ พระอมราภิรักขิต โปรดเกล้าฯ ให้เป็นผู้อำนวยการศึกษา ในมณฑลปราจีนบุรี และในปีเดียวกัน วันที่ 22 มกราคม สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ทรงตั้งให้เป็นผู้กำกับวัดสัมพันธวงศ์อีกตำแหน่งหนึ่ง

ถึงวันพุธที่ 25 ม.ค.2441 หลังจากที่ หม่อมเจ้าพระศรีสุคตคัตยานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาสขณะนั้น ทูลลาออกจากเจ้าอาวาส เพื่อจะลาผนวชในปลายปี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งท่านเป็นเป็นเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทราวาส

ครั้นเมื่อเริ่มรับหน้าที่เจ้าอาวาสนั้น มีภิกษุที่อยู่ประจำวัด 46 รูป สามเณร 30 รูป ในการรับอุปสมบทกุลบุตรนั้น โดยที่มีพรรษา 7 เหตุนี้ในการอุปสมบทกรรม จึงเป็นแต่พระอุปสัมปทาจารย์ เพราะมีพรรษายุกาลยังไม่ถึง องค์กำหนดที่ควรจะเป็นพระอุปัชฌายะได้ ในระยะนี้ จึงได้กราบทูลเชิญสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เสด็จมาเป็นพระอุปัชฌายะประจำ

ข่าวสดพระเครื่อง

ลำดับสมณศักดิ์ วันที่ 25 พ.ค.2445 เป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ที่ พระราชมุนี, วันที่ 6 พ.ค.2449 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพกวี, วันที่ 25 ม.ค.2453 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมไตรโลกาจารย์

วันที่ 24 ก.ย.2464 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองคณะธรรมยุติกนิกาย ที่ พระสาสนโสภณ

วันที่ 6 พ.ย.2471 เป็นสมเด็จพระราชาคณะเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ ที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์

ลำดับงานปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2441 ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินราวาส พ.ศ.2445 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะมณฑลปราจีนบุรี

พ.ศ.2467 เป็นเจ้าคณะมณฑลปราจีนบุรีและมณฑลจันทบุรี พ.ศ.2476 เป็นประธานกรรมการมหาเถรสมาคม พ.ศ.2486 เป็นประธานสังฆสภา

พ.ศ.2489 เป็นสังฆนายก พ.ศ.2493 เป็นสังฆนายก สมัยที่ 2

อาพาธด้วยโรคเนื้องอกที่ตับ ถึงแก่มรณภาพ เมื่อวันศุกร์ที่ 8 มิ.ย.2494 เวลา 10.00 น.

สำหรับ เหรียญแห่งความเจริญก้าวหน้า สร้างในปี พ.ศ.2514 วาระครบรอบ 99 ปี ชาตกาล

จัดสร้างขึ้นทั้งสิ้น 4 ขนาด คือ ขนาด 9 เซนติเมตร ขนาด 7 เซนติเมตร ขนาดเท่าเหรียญบาทและขนาดเท่าเหรียญสลึง มอบให้กองกษาปณ์ กรมธนารักษ์ เป็นผู้สร้าง

ข่าวสดพระเครื่อง

สมเด็จพระญาณวโรดม (ประยูร สันตังกุโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทพศิรินทร์ และหม่อมเจ้าหญิงกรณิกา จิตรพงษ์ เคยบอกเล่าว่า การจัดสร้างเหรียญนี้ เตรียมงานดำเนินการตั้งแต่ต้นปี พ.ศ.2513 ก่อนงานปี พ.ศ.2514 ซึ่งเป็นปีครบรอบ 99 ปี ชาตกาล “สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์”

เริ่มสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ.2513 เพื่อให้ทันแจกในงาน ปรากฏว่าตั้งใจจะให้ทันพิธีอธิษฐานจิตโดยเจ้าคุณนรรัตน์ ในวันเสาร์ที่ 5 ธ.ค.2513 แต่เหรียญสร้างได้ไม่ครบ สร้างเสร็จเฉพาะเหรียญขนาด 9 เซนติเมตร และ 7 เซนติเมตร ซึ่งเป็นเหรียญขนาดใหญ่ มีจำนวนเหรียญขนาดละ 99 เหรียญ

จึงนำเพียงเหรียญที่สร้างเสร็จ เข้าพิธีอธิษฐานจิต

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน