“พระเจ้าทันใจ” หรือ หลวงพ่อทันใจ แห่งวัดพระบรมธาตุบ้านตาก หมู่ 3 ต.เกาะตะเภา อ.บ้านตาก จ.ตาก เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่มีสาธุชนมากมาย นิยมไปกราบสักการะขอพร โดยเชื่อกันว่า “ขออะไรก็มักจะประสบผลภายในเวลาอันรวดเร็ว” สมกับนามขององค์พระพุทธปฏิมาจริงๆ
พระเจ้าทันใจ มีการจัดสร้างกันมาแต่โบราณแล้ว จะเห็นได้ตามวัดสำคัญๆ ทางภาคเหนือและภาคอีสานหลายต่อหลายวัด โดยมีคติความเชื่อที่ว่า จะต้องสร้างให้แล้วเสร็จภายใน 1 วัน
กล่าวคือ จะเริ่มพิธีตั้งแต่หลังหกทุ่มเป็นต้นไป จนสามารถสร้างองค์พระได้สำเร็จก่อนพระอาทิตย์ตกดิน (ก่อนเวลา 18.00 น.) ของวันถัดไป ถ้าสร้างไม่เสร็จจะถือเป็นพระพุทธรูปธรรมดา ซึ่งโดยทั่วไปแล้วการสร้างพระพุทธรูป มักมีขั้นตอนและพิธีกรรมที่ละเอียดซับซ้อน ดังนั้น การสร้างพระพุทธรูปและสามารถประกอบพิธีพุทธาภิเษกได้สำเร็จภายใน 1 วันนั้นถือเป็นเรื่องอัศจรรย์
จึงเชื่อกันว่าเป็นเพราะพุทธานุภาพแห่งเทพยดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เห็นถึงความมุ่งมั่น และความสามัคคีของพุทธศาสนิกชนผู้มีจิตศรัทธา บันดาลให้พิธีกรรมสำเร็จลุล่วงโดยปราศจากอุปสรรคใดๆ
ประการสำคัญอีกประการของการสร้างพระเจ้าทันใจ คือ จะมีการบรรจุหัวใจพระเจ้า คล้ายกับหัวใจมนุษย์ ตลอดจนวัตถุมงคลและสิ่งของมีค่าต่างๆ ไว้ในองค์พระพุทธปฏิมาด้วย นอกจากนี้ในช่วงระยะเวลาที่กำลังปั้นจะต้องมีการเจริญพระพุทธมนต์ของพระสงฆ์ตลอดทั้งคืนจนสว่าง ด้วยขั้นตอนและพิธีกรรมต่างๆ ใน 1 วัน สร้างให้องค์พระพุทธปฏิมาทรงความศักดิ์สิทธิ์และพลานุภาพ บันดาลความสำเร็จให้แก่ผู้ขอพรได้อย่างทันอกทันใจ
นับเป็นพระพุทธรูปโบราณศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่งที่เคารพสักการะของชาวเมืองตากและจังหวัดใกล้เคียง ประดิษฐาน ณ วิหารเก่า วัดพระบรมธาตุบ้านตาก วัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เดิมเป็นเมืองตากเก่าที่มีประวัติยาวนานตั้งแต่สมัยพระนางจามเทวี ก่อนที่จะมีการย้ายเมืองไปอยู่ที่ ต.ระแหง ในปัจจุบัน และในศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหง ทรงกระทำยุทธหัตถีชนะศึกเจ้าเมืองฉอด บนเนินเขาใกล้กับพระบรมธาตุนี้ด้วย
ประการสำคัญ วัดแห่งนี้ยังเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งตามตำนานพระเจ้าเลียบโลก เขียนไว้เป็นภาษาเหนือ ความว่า … สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสด็จโปรดสัตว์ล่องมาตามลำน้ำปิง เสด็จมายัง ดอยมะหิยังกะ ในเขตตัวเมืองตาก ตรัสกับพระอานนท์ว่าสถานที่นี้เป็นสถานที่สำราญ ร่มรื่น หากเราตถาคตปรินิพพานแล้วให้นำอัฐิและเกศากลับมายังดอยนี้ด้วยภายหลังจากสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพาน พระอรหันต์ทั้ง 4 จึงได้นำพระบรมสารีริกธาตุของพระองค์ พร้อมด้วยเกศาอีก 4 องค์ มาประดิษฐานยังดอยมะหิยังกะ โดยก่อเจดีย์รูปทรงสี่เหลี่ยมบรรจุไว้ เพื่อเป็นที่สักการบูชาของมนุษย์และเทวดาทั้งหลาย
ต่อมา พระครูพิทักษ์พระบรมธาตุ (ทองอยู่) ได้ไปนมัสการพระธาตุชเวดากอง ณ กรุงย่างกุ้ง ประเทศพม่า จึงได้จำแบบมาก่อสร้างคลุมพระเจดีย์องค์เก่าไว้และปิดทองสวยงาม ถือเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของปีมะเมีย
พระเจ้าทันใจ เป็นพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูน ลงรักปิดทองคำเปลว ปางมารวิชัย หน้าตัก 32 นิ้ว สร้างตามกฎเกณฑ์ การสร้างพระเจ้าทันใจไม่ว่าจะสร้างด้วยวัสดุอะไร ต้องสร้างให้เสร็จในช่วงเวลา 1 ราตรี จึงถือว่าเป็นพระพุทธรูปที่แสดงให้เห็นถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนาของชาวบ้านในละแวกนั้นได้เป็นอย่างดี
ดังที่ พระครูพิทักษ์บรมธาตุ (พาน) เจ้าอาวาสวัด ได้กล่าวว่า “… ตั้งแต่สมัยที่ท่านเป็นพระลูกวัด ครูบาตา อดีตเจ้าอาวาสองค์ก่อน ได้ปรึกษากับญาติโยมว่า มีความประสงค์จะสร้างพระพุทธรูปขึ้นสัก 1 องค์ โดยศรัทธาญาติโยมพร้อมใจร่วมกันนุ่งขาว ห่มขาว แล้วเริ่มก่อพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูน ปางมารวิชัย หน้าตัก 32 นิ้ว และลงรักปิดทองคำเปลว ก่อนประกอบพิธีพุทธาภิเษก 1 วัน กับ 1 คืน เสร็จพอดี โดยคณะศรัทธาได้ตั้งชื่อว่า พระเจ้าทันใจ เพราะทำเสร็จเร็วทันใจ ต่อมามีญาติโยมได้มาตั้งจิตอธิษฐานขออะไรก็ได้สมความปรารถนาทุกสิ่งทุกประการ …”
พระเจ้าทันใจ ณ วิหารเก่า วัดพระบรมธาตุบ้านตาก ไม่เพียงแต่ดลบันดาลในเรื่องหน้าที่การงาน การเงิน ธุรกิจ การค้าขาย สำเร็จไปด้วยดีเท่านั้น ยังรวมไปถึงเรื่องความรัก คู่ครอง และการขอบุตร โดยเชื่อกันว่าเมื่อทำเสร็จเร็วทันใจ การอธิษฐานขอพรก็จะบรรลุผลในเวลาอันรวดเร็วทันใจเช่นกัน
พระคาถาบูชาพระเจ้าทันใจ ตั้งนะโม 3 จบ แล้วว่า … “ตะกุตะกะ จายาริโย เอวังวันตา อะหังวันทามิ สัพพะทา”
