“หลวงพ่ออ่ำ อิสิทินโน” หรือพระอธิการอ่ำ อดีตเจ้าอาวาสรูปแรกวัดเกตุน้อยอัมพวัน อ.เมือง จ.ราชบุรี เป็นพระสงฆ์รุ่นเก่าอีกรูปของราชบุรี มีชื่อเสียงโด่งดังในพื้นที่มาตั้งแต่ช่วงต้นสมัยรัชกาลที่ 5
ประวัติความเป็นมานั้น มีเพียงคำ บอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านเท่านั้น ซึ่งเล่าสืบทอดต่อกันมาว่า ก่อนที่จะเข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ เคยเป็นอดีตขุนโจรมาก่อน มีชื่อเรียกกันว่า “เสืออ่ำ”
หลบหนีการจับกุมของทางการ ต่อมาเมื่อได้มาพบกับพระอุปัชฌาย์ปาน โสปาโก เจ้าอาวาสวัดบางคนทีนอกจึงเกิดความเลื่อมใสศรัทธา ขอฝากตัวเป็นศิษย์ และมีความคิดแน่วแน่ว่าจะกลับใจเลิกเป็นโจร ตัดขาดจากอบายมุขทั้งปวง ตั้งใจประพฤติดี อยู่ในศีลธรรม
จึงเมตตาเป็นพระอุปัชฌาย์จัดการบวชให้เป็นพระภิกษุ โดยได้รับฉายาว่า อิสิทินโน ที่พัทธสีมาวัดบางคนทีนอก จ.สมุทรสงคราม
มีเรื่องเล่าว่า ทางการได้ติดตามมายังวัดเกตุน้อยอัมพวันเพื่อจับกุมเสืออ่ำ ซึ่งขณะนั้นกำลังช่วยงานพระอุปัชฌาย์ปานอยู่ จึงได้ขอเอาไว้ว่า “บัดนี้เสืออ่ำไม่มีแล้ว มีแต่พระอ่ำ” และรับรองกับทางการว่าจะเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบพระภิกษุอ่ำ ในฐานะพระอุปัชฌาย์
จำพรรษาอยู่ที่วัดบางคนทีนอก และเป็นกำลังสำคัญช่วยงานพระอุปัชฌาย์ปาน สร้างศาสนสถานเสนาสนะต่างๆ รวมทั้งสร้างอุโบสถวัดเกตุน้อยอัมพวัน
วัดเกตุน้อยอัมพวัน เป็นวัดราษฎร์ สังกัดธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 94 หมู่ 9 ต.คุ้งกระถิน อ.เมือง จ.ราชบุรี ได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อปี พ.ศ.2435 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อปี พ.ศ.2503
ตามประวัติที่บันทึกไว้นั้น กล่าวถึง คุณตาเกตุ คุณยายน้อย เป็นผู้มีศรัทธาเลื่อมใสอย่างยิ่ง ได้น้อมนำถวายที่ดินของตนแด่พระอุปัชฌาย์ปาน อดีตเจ้าอาวาสวัดบางคนทีนอก (ปากคลอง) เพื่อสร้างวัดโดยพระอุปัชฌาย์ปาน เป็นพระอุปัชฌาย์ของพระเกจิชื่อดังมากมาย อาทิ พระพุทธวิริยากร (จิตร) วัดสัตตนารถปริวัตร ราชบุรี
เมื่อได้รับถวายที่ดินแล้ว จึงได้ร่วมกันกับพุทธศาสนิกชนในพื้นที่และใกล้เคียง ช่วยกันระดมทุนสร้างอุโบสถ ตลอดถึงเสนาสนะต่างๆ โดยเมื่อสร้างอุโบสถแล้วเสร็จ จึงได้แจ้งเจ้าคณะผู้ปกครองสงฆ์ตามลำดับ ขออนุญาตตั้งวัดขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2435 โดยใช้ชื่อวัดว่า วัดเกตุน้อยอัมพวัน เพื่อเป็นอนุสรณ์ในกุศลศรัทธาของคุณตาเกตุ และคุณยายน้อย แต่ชาวบ้านมักเรียกชื่อวัดสั้นๆ ว่า วัดเกตุน้อย
ภาพในวัดเกตุน้อยอัมพวัน มีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่ง นามว่า หลวงพ่อดำ หรือพระพุทธสัมฤทธิ์พิชิตไพรี ประดิษฐานอยู่ภายในอุโบสถ เล่ากันว่า พ.ศ.2414 ตรงกับปีมะแม ในรัชสมัยรัชกาลที่ 5 ชาวประมงกลุ่มหนึ่งได้ออกลากอวนหาปลา บริเวณปากอ่าวแม่กลอง
ขณะที่จะลากอวนขึ้นมานั้น เกิดเหตุขัดข้องไม่สามารถลากขึ้นมาได้เนื่องจากติดวัตถุบางอย่าง ไต้ก๋งจึงใช้ลูกเรือดำน้ำ ลงไปสำรวจจึงได้พบว่าเป็นพระพุทธรูป ปรากฏว่ามีเฉพาะองค์พระปราศจาก พระเกศและฐาน ชาวประมงกลุ่มนั้นหลังจากนำพระพุทธรูปขึ้นมาได้แล้ว จึงนำมาถวายให้กับพระอุปัชฌาย์ปาน โสปาโก วัดบางคนทีนอก ซึ่งช่วงนั้นพระอุปัชฌาย์ปานสร้างวัดเกตุน้อยอัมพวันอยู่เพื่อ เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวบ้านและพุทธศาสนิกชน
จึงนำพระพุทธรูปมาประดิษฐานในอุโบสถ พร้อมทั้งหล่อพระเกศและฐานเสียใหม่ให้เรียบร้อยสมบูรณ์แบบ
เนื่องด้วยเนื้อของพระพุทธรูปเป็นเนื้อสัมฤทธิ์มีสีดำ ชาวบ้านจึงขนานนามว่า “หลวงพ่อดำ” ตั้งแต่สมัยนั้นมาจนถึงปัจจุบันนี้
ได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าอาวาสรูปแรกของวัดนี้ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2435
พัฒนาเสนาสนะสร้างวัดให้เจริญรุ่งเรืองขึ้นตามลำดับ
ถึงแก่มรณภาพในปี พ.ศ.2461 รวมเวลาที่ปกครองวัด 26 ปี
วัตถุมงคลที่ได้รับความนิยม คือ “เหรียญรุ่นแรก”
สร้างขึ้นในปี พ.ศ.2462 ที่ระลึกในงานประกอบพิธีฌาปนกิจ
ลักษณะเป็นรูปไข่ห่วงเชื่อมแบบโบราณ ตัวเหรียญเป็นเหรียญข้างกระบอก จำนวนการสร้างไม่ได้มีการจดบันทึกไว้
ด้านหน้าเป็นรูปเหมือน ห่มจีวรลดไหล่พาดผ้าสังฆาฏิ ใต้รูปมีอักขระภาษาขอมว่า อิสิทินโน รอบเหรียญมีอักขรยันต์ภาษาขอม
ด้านหลังเป็นอักขระภาษาขอมอ่านได้ว่า “ทุ สะ มะ นิ” มีอักขระเขียนว่า “ที่ระลึกในการฌาปะนะกิจ (ท่านอ่ำ) ๒๔๖๒”
ได้รับความนิยม ถึงแม้จะเป็นเหรียญตาย ที่สร้างหลังมรณภาพไปแล้วก็ตาม
