ตำนานพระพุทธรูปลอยน้ำองค์ที่ 3 ลอยมาตามลำน้ำแม่กลอง คือ “หลวงพ่อวัดบ้านแหลม” พระพุทธรูปประธาน ณ พระอุโบสถวัดเพชรสมุทรวรวิหาร หรือ วัดบ้านแหลม จ.สมุทรสงคราม ซึ่งบางตำนานว่า ชาวศรีจำปาได้พระพุทธรูปจากที่ชาวบ้านแหลม จ.เพชรบุรี ทำหล่นไว้ 1 องค์ เมื่อครั้งมีพายุตอนหาปลา
จึงต้องตั้งชื่อองค์พระและวัดเพื่อเป็นเกียรติแก่ผู้พบพระพุทธรูปลอยน้ำรายแรก
หลวงพ่อวัดบ้านแหลม พระพุทธรูปหล่อด้วยทองเหลือง ประทับยืนปางอุ้มบาตร ความสูงจากปลายนิ้วพระบาทถึงยอดพระเกศมาลา 170 เซนติเมตร ขนาดเท่าคนจริง
พุทธศิลปะผสมระหว่างสุโขทัยตอนปลายกับอยุธยาตอนต้นอันงดงามมาก พระเกศมาลาเป็นเปลวเพลิง จีวรเป็นแผงอยู่ด้านหลังมีแฉกมุข สังฆาฏิเรียบและพาดยาวลงมาถึงพระชงฆ์ ข้อพระกรทั้งสองข้างทำเป็น 2 ท่อน (สวมใส่ได้) ฐานรองตอนบนเป็นดอกบัวบาน ตอนล่างหักมุข 12 มุข เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั่วทั้งประเทศ โดยเฉพาะชาวเมืองแม่กลอง รวมไปถึงพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ทรงให้ความเคารพศรัทธา เสด็จฯ นมัสการอยู่เป็นเนืองนิตย์ อาทิ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงถวายเครื่องราชอิสริยาภรณ์ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ และเครื่องทรงเป็นพุทธบูชา และสมเด็จเจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ถวายบาตรแก้วสีน้ำเงิน เป็นต้น
กิตติศัพท์ความศักดิ์สิทธิ์ของหลวงพ่อวัดบ้านแหลมเป็นที่กล่าวขานกันมาตั้งแต่โบร่ำโบราณ เริ่มจากเมื่อคราวอาราธนาองค์พระจนมาประดิษฐาน ณ วัดบ้านแหลม (วัดศรีจำปา) ซึ่งเดิมเป็นป่ารกชัฏ มีการพัฒนาเรื่อยมาจนเจริญรุ่งเรืองขึ้นเป็นลำดับ มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของพุทธศาสนิกชนอย่างกว้างขวาง
นอกจากนี้ ยังปรากฏพุทธคุณโดดเด่นเป็นที่ประจักษ์แก่ผู้ขอพรทั้งเรื่องโรคภัยไข้เจ็บ ค้าขาย เมตตามหานิยม และแคล้วคลาดจากอุบัติเหตุต่างๆ ชื่อเสียงยิ่งเลื่องลือเมื่อคราวเกิดอหิวาตกโรคระบาดในเมืองไทย เมื่อประมาณปี พ.ศ.2416
ครั้งนั้นเจ้าคุณสนิทสมณคุณ (เนตร) เจ้าอาวาสวัดบ้านแหลมขณะนั้นเกิดนิมิตถึงองค์หลวงพ่อวัดบ้านแหลม จึงได้นำพระคาถามาทำน้ำมนต์และแจกจ่ายให้ชาวบ้านดื่มและอาบกัน ปรากฏว่าโรคอหิวาตกโรคก็ค่อยๆ สงบลงและหมดไปในที่สุด
กระทั่งเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดินทรงมีประสบการณ์ความศักดิ์สิทธิ์ด้วยพระองค์เอง เช่น คราหนึ่ง สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเคยอธิษฐานขอให้หายประชวร ก็ทรงหายจากพระประชวรดั่งคำอธิษฐาน ทรงศรัทธาหลวงพ่อบ้านแหลมยิ่งนัก และเสด็จฯ วัดบ้านแหลมเป็นประจำ เพื่อถวายเครื่องสักการะเป็นพุทธบูชา ปรากฏหลักฐานจากพระราชหัตถเลขาของล้นเกล้า ร.6 ที่ทรงมีถึงพระมหาสิทธิการ (แดง) เจ้าอาวาส เมื่อครั้งยังดำรงพระยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามมกุฎราชกุมาร มีความบางตอนว่า…
… ปีกลายนี้ สมเด็จพระบรมราชินีนาถได้เสด็จฯ ไปเมืองสมุทรสงครามในกระบวนหลวง ได้รับสั่งให้คนนำเครื่องสักการะไปถวายพ่อบ้านแหลม และได้รับสั่งตั้งแต่ครั้งนั้นว่า ขอผลอานิสงส์ความทรงเลื่อมใสจงบันดาลให้หายประชวร ครั้นเสด็จฯ กลับถึงกรุงเทพฯ ได้ไม่นานก็หายประชวร จึงทรงระลึกถึงที่ได้ทรงตั้งสัตยาธิษฐานไว้สมประสงค์ โปรดพระราชทานปัจจัยเป็นมูลค่า 800 บาท มาเพื่อช่วยในการปฏิสังขรณ์วัดบ้านแหลม ข้าพเจ้าได้สั่งมาให้ท่านพระครูทางกระทรวงธรรมการแล้ว…
จึงไม่น่าแปลกใจที่วัตถุมงคลหลวงพ่อวัดบ้านแหลมมีการจัดสร้างกันหลายแบบหลายประเภทมาตั้งแต่อดีตสืบถึงปัจจุบัน ซึ่งล้วนได้รับความนิยมสะสมของบรรดาพุทธศาสนิกชนและในแวดวงนักนิยมสะสมพระเครื่องและเหรียญมาโดยตลอด โดยเฉพาะ “เหรียญหล่อรุ่นแรก ปี 2459” และ “เหรียญปั๊มรุ่นแรก ปี 2460”
คาถาบูชาหลวงพ่อบ้านแหลม ตั้งนะโม 3 จบ แล้วว่า…“สะทา วะชิระสะมุททะ วะระวิหาเร ปะติฏฐิตัง นะระเทเวหิ ปูชิตัง ปัตตะหัตถัง พุทธะรูปัง อะหัง วันทามิ ทูระโต”
