คอลัมน์ คติ-สัญลักษณ์
ชวพงศ์ ชำนิประศาสน์
พระอมิตาภพุทธเจ้า หรืออีกชื่อหนึ่งก็คือ พระอามิตยุส
อมิตาพุทธะ แปลว่า ผู้มีแสงส่องสว่างไปไม่มีที่สิ้นสุด หรือหมายถึง ปัญญาที่หาที่สุดมิได้
อามิตยุส หมายถึง ผู้มีอายุอันหาที่สุดมิได้ เช่นเดียวกันก็หมายถึงปัญญาแห่งความรู้จริงที่ไม่มีเวลาอันสิ้นสุด
พระอมิตาภพุทธะนั้นในฝ่ายมหายานถือว่าเป็นพระธยานิพุทธ 1 ใน 5 ที่ประจำอยู่ในพุทธเกษตร ชื่อ สุขาวติ ที่อยู่ทางทิศตะวันตก
และก็มีความเชื่อต่อมาก็คือ พระพุทธ เจ้าหรือสมณโคดมของฝ่ายเถรวาทนั้น คือ นิรมานกายของอมิตาภพุทธเจ้า เพื่อสำแดงความเป็นจริงของสังขารที่ปรากฏทางกายให้สัตว์โลกได้เข้าใจในภาวะของชีวิต บนโลก
ในพุทธศาสนิกฝ่ายมหายาน นิกายสุขาวดี มีความเชื่อว่าผู้ที่กล่าวนามอมิตาภ พุทธ อยู่เสมอ แม้เมื่อใกล้หมดลมหายใจจะไปอุบัติขึ้นในดินแดนสุขาวดีที่มีพระอมิตาภพุทธประจำอยู่ (เราจะเห็นกันในภาพ ยนตร์จีนที่พระภิกษุจะกล่าวคำเจริญพรว่า อมิตพุทธ อยู่บ่อยๆ ก็เพื่อว่าพ้นจากโลกนี้ไปแล้วจะได้ไปเกิดในแดนสุขาวดี)
พุทธศิลปะของพระอมิตาภพุทธมีทั้งภาพวาดที่เรียกว่า ภาพพระบฎและรูปปั้น
มีข้อสังเกตก็คือ ในภาพวาดจะมีกายสีแดงก่ำ อันเป็นสีของดวงอาทิตย์ตกดิน มีสัญลักษณ์สำคัญก็คือ ดอกบัวหรือดอกบัวแดง ที่หมายถึงมีปัญญาที่ไร้มลทินดังดอกบัว
คติของการเอ่ยนาม อมิตาภพุทธ ก็คือ การเจริญพุทธานุสติ
