คอลัมน์ พันธุ์แท้พระเครื่อง

ถ้าจะกล่าวถึงเทพทางศาสนาพราหมณ์ฮินดูแล้ว พระองค์แรกจะต้องกล่าวถึงคือ “พระพิฆเนศวร” ด้วยนับเป็นเทพองค์สำคัญยิ่ง และมีส่วนเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตมากที่สุด แม้กระทั่งในประเทศอินเดีย ก็ยังมีความเชื่อสืบทอดกันมาแต่โบราณ ไม่ว่าจะเป็นลัทธิที่ใด นับถือเทพเจ้าองค์ใดเป็นใหญ่ก็ตาม ต่างต้องให้ความสำคัญต่อองค์ “พระพิฆเนศวร” ทั้งสิ้น

เรื่องราวขององค์พระพิฆเนศวร จะปรากฏในวรรณกรรมโบราณของอินเดีย ชื่อ “คัมภีร์ปุราณะ” ที่มีอายุตั้งแต่ปลายยุคพระเวทและยุคมหากาพย์เรื่อยมา เป็นคัมภีร์ที่จะรจนาเรื่องราวของทวยเทพในคติความเชื่อของฮินดู มีศูนย์กลางอยู่ที่ “ตรีมูรติ” คือ

มหาเทพผู้ยิ่งใหญ่ 3 พระองค์ อันได้แก่ พระศิวะ พระนารายณ์ และ พระพรหม โดย แบ่งออกเป็น “มหาปุราณะ” 18 เล่ม และแบ่งย่อยออกเป็น “อุปปุราณะ” อีก 18 เล่ม

เช่น วิษณุปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพระวิษณุ, อัคนิปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพระอัคนี, สกันทปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพระสกันทะ, ครุฑปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพญาครุฑ และคเณศปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวขององค์พระพิฆเนศวร เป็นต้น แต่ก็มักปรากฏเรื่องราวของ “พระพิฆเนศวร” แทรกอยู่ในทุกเล่ม อาทิ “ศิวปุราณะ” กล่าวถึงกำเนิดพระพิฆเนศวรจากคราบไคลของพระนางปารวตี เพื่อเฝ้าหน้าห้องสรง และได้สู้รบกับพระศิวะ, “วิษณุปุราณะและมัตสยปุราณะ” คือ การอวตารเป็นปลาของพระวิษณุ กล่าวถึงการจุติของพระพิฆเนศวร จากเครื่องหอมและเหงื่อไคลของพระนางปารวตี ซึ่งพรมด้วยน้ำจากคงคานที เพื่อคอยป้องกันไม่ให้ผู้คนไปบูชาศิวลึงค์ของพระศิวะ, “สกันทปุราณะ” กล่าวถึง กำเนิดของพระพิฆเนศวรในกลียุคและทวาปรยุค เพื่อกำจัดผู้ชั่วร้ายที่ไปเกิดเป็นเทพด้วยการประกอบพิธีพลีกรรมต่างๆ หรือ “พรหมไววรรตปุราณะ” กล่าวถึงการที่พระนางปารวตี พระชายาของพระศิวะ ต้องการพระโอรส จึงทำ “พิธีปันยากะพรต” เพื่อบูชาพระวิษณุ จนพระวิษณุแบ่งภาคลงมาจุติเป็นกุมารน้อย นาม “พระพิฆเนศวร” เป็นต้น

ส่วน “คเณศปุราณะ” ที่กล่าวถึงพระพิฆเนศวรโดยตรงนั้น รจนาขึ้นราวปี พ.ศ.1643-1943 ทรงเป็นมหาเทพที่เป็นพระโอรสของพระศิวะ และพระนางปารวตี หรือพระแม่อุมา มีรูปกายเป็นมนุษย์ เศียรเป็นช้าง

นอกจากในปุราณะต่างๆ แล้ว เรื่องราวของพระพิฆเนศวรยังปรากฏใน “คีตะคัมภีร์” (Gita) ซึ่งเป็นบทสรรเสริญเป็นท่วงทำนองดนตรี คีตะคัมภีร์ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของอินเดียปรากฏในยุคมหากาพย์มหาภารตยุทธ เรียกว่า “ภควัตคีตา” แปลว่า บทเพลงสรรเสริญองค์พระภควัติ หรือองค์พระผู้ควรบูชา

ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ได้ให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อองค์ “พระพิฆเนศวร” โดยสถาปนาให้เป็นเทพพระองค์แรกที่ต้องบูชาก่อนเริ่มพิธีใดๆ เป็นการคารวะในฐานะ “บรมครู” ผู้ประสาทปัญญาและความสำเร็จ สามารถขจัดอุปสรรคทั้งปวงให้หมดสิ้นไป

สำหรับประเทศไทย “พระพิฆเนศวร” อยู่คู่กับคนไทยมาช้านานและถือเป็นเทพฮินดูองค์สำคัญของไทยเช่นกัน เห็นได้ จากการพบ “รูปสลักพระพิฆเนศวร” ในเทวสถานตามเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ คติความเชื่อในองค์พระพิฆเนศวร ยังคงสืบสานต่อเนื่องมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ในฐานะเทพแห่งศิลปะและวิทยาการทั้งมวล และเป็นเทพองค์สำคัญองค์แรกที่ ต้องสักการะในการประกอบพิธีกรรมต่างๆ เพื่อให้สำเร็จลุล่วงด้วยดี หน่วยงานราชการต่างๆ

จึงได้ถือเอา “พระพิฆเนศวร” เป็นสัญลักษณ์ และเป็นตราประจำกรมกองมากมาย อาทิ กรมศิลปากร และมหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นต้น

จะเห็นได้ว่า “วัตถุมงคลพระพิฆเนศวร” ยังคงเป็นที่นิยมจัดสร้างและนิยมสะสมกันอยู่ไม่เสื่อมคลาย

ด้วยความเชื่อที่ว่า พระองค์เป็นเทพแห่งปราชญ์และความรอบรู้ต่างๆ เป็นเทพแห่งอุปสรรค ความขัดข้อง และศิลปะ หากผู้ใดสักการบูชาก็จะประสบความสำเร็จ ทั้งมวลครับผม

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน