คอลัมน์ พันธุ์แท้พระเครื่อง
“คำว่าวิสาขบูชา ย่อมาจาก วิสาขปุรณมีบูชา แปลว่า การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ หรือการบูชาในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ตามปฏิทินจันทรคติของไทย ซึ่งถ้าปีใดมีอธิกมาส คือมีเดือน 8 สองหน ก็จะเลื่อนไปเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7”
วันวิสาขบูชาถือเป็นวันสำคัญยิ่งทางพระพุทธศาสนา เนื่องจากได้เกิดเหตุการณ์สำคัญ 3 ประการ อันเกี่ยวเนื่องกับองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างน่าอัศจรรย์ คือเป็นวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน โดยพุทธศาสนิกชนทั่วโลกจะประกอบกิจกรรมทางพุทธศาสนา ด้วยการทำบุญ ตักบาตร ฟังเทศน์ฟังธรรม โดยเฉพาะ ‘การเวียนเทียน’ รอบองค์พระธาตุ พระอุโบสถ หรือสิ่งแทนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อน้อมรำลึกถึงพระพุทธองค์ และได้รับการยอมรับให้เป็นวันหยุดสากลทั่วโลกจากสหประชาชาติ เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ.2542
วันเพ็ญ เดือน 6 ก่อนพุทธศักราช 80 ปี : ทรงประสูติ
พระนางสิริมหามายา พระราชมารดา ทรงพระครรภ์แก่ จึงแปรพระราชฐานไปประทับ ณ กรุงเทวทหะ เพื่อประสูติในตระกูลของพระนางตามประเพณีนิยมในสมัยนั้น ขณะเสด็จแวะพักผ่อนพระอิริยาบถใต้ต้นสาละ ณ สวนลุมพินีวัน ก็ได้ประสูติพระโอรส ในวันเพ็ญ เดือน 6 ก่อนพุทธศักราช 80 ปี ถวายพระนามว่า “สิทธัตถะ” แปลว่า สมปรารถนา และเมื่ออสิตดาบสเห็นพระราชกุมาร ได้พยากรณ์ว่า “พระราชกุมารนี้จักบรรลุพระสัพพัญญุตญาณ เห็นแจ้งพระนิพพานอันบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ทรงหวังประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก จะประกาศธรรมจักรพรหมจรรย์ของพระกุมารนี้จักแพร่หลาย” แล้วกราบลงแทบพระบาท พระเจ้าสุทโธทนะ พระราชบิดา ถึงกับทรุดลงอภิวาทพระราชโอรสตามพระดาบส ด้วยทรงรู้สึกอัศจรรย์และเปี่ยมด้วยปีติยิ่งนัก
วันเพ็ญ เดือน 6 ก่อนพุทธศักราช 45 ปี : ทรงตรัสรู้ ‘อนุตตรสัมโพธิญาณ’
หลังทรงออกผนวชได้ 6 ปี เช้ามืดวันพุธ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ปีระกา ก่อนพุทธศักราช 45 ปี พระชนมายุได้ 35 พรรษา เจ้าชายสิทธัตถะทรงตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ใต้ร่มไม้ศรีมหาโพธิฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ปัจจุบันเรียก “พุทธคยา” เป็นตำบลหนึ่งของเมืองคยา รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย
วันเพ็ญ เดือน 6 พระชนมายุ 80 พรรษา : ทรงเสด็จดับขันธ์ปรินิพพาน
หลังจากพระพุทธองค์ทรงตรัสรู้และแสดงธรรมนานถึง 45 ปี จนพระชนมายุได้ 80 พรรษา ขณะนั้นทรงจำพรรษา ณ เวฬุคาม ใกล้เมืองเวสาลี และทรงประชวรหนัก แต่ในวันเพ็ญ เดือน 6 นายจุนทะได้กราบทูลนิมนต์ไปรับบิณฑบาตที่บ้าน ทรงเสวยสุกรมัททวะที่นายจุนทะตั้งใจทำถวาย ทรงมีอาการอาพาธแต่อดกลั้น แล้วมุ่งเสด็จไปยังเมืองกุสินารา ประทับ ณ ป่าสาละ พร้อมประทานปัจฉิมโอวาทว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อันว่าสังขารทั้งหลายย่อมมีความเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา ท่านทั้งหลายจงยังกิจทั้งปวงอันเป็นประโยชน์ของตนและประโยชน์ของผู้อื่นให้บริบูรณ์ด้วยความไม่ประมาทเถิด” จากนั้นเสด็จเข้าดับขันธ์ปรินิพพานในค่ำคืนวันเพ็ญ เดือน 6 นั้นเอง
วิสาขปุรณมีบูชา หรือวันวิสาขบูชา จึงนับว่าเป็นวันสำคัญยิ่งของพุทธศาสนิกชนทั่วโลก ซึ่งจะมีการประกอบพิธีพุทธบูชาเพื่อน้อมรำลึกถึงพระวิสุทธิคุณ พระปัญญาคุณ และพระมหากรุณาธิคุณ แห่งพระพุทธองค์ที่มีต่อมวลมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลาย
และในวันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ.2542 องค์การสหประชาชาติได้ยอมรับญัตติ กำหนดให้เป็นวันสำคัญของโลก และถือเป็นวันหยุดอีกวันหนึ่งของสหประชาชาติ โดยเรียกว่า ‘Vesak Day’ ตามคำเรียกของชาวศรีลังกา ผู้ยื่นเรื่องให้สหประชาชาติพิจารณา ทั้งนี้ เพื่อให้ชาวพุทธทั่วโลกได้มีโอกาสบำเพ็ญบุญเนื่องในวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระบรมศาสดา
โดยให้เหตุผลไว้ว่า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นมหาบุรุษผู้ให้ความเมตตาต่อหมู่มวลมนุษย์ เปิดโอกาสให้ทุกศาสนาสามารถเข้ามาศึกษาพุทธศาสนา เพื่อพิสูจน์หาข้อเท็จจริงได้โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนมานับถือศาสนาพุทธ และทรงสั่งสอนทุกคนโดยใช้ปัญญาธิคุณ โดยไม่คิดค่าตอบแทน
ซึ่งในปี 2560 นี้ “วันวิสาขบูชา” ตรงกับวันพุธที่ 10 พฤษภาคม อย่างไรก็ตาม ในบางปีของบางประเทศอาจกำหนดไม่ตรงกับของไทย เนื่องด้วยประเทศเหล่านั้นอยู่ในตำแหน่งที่ต่างไปจากประเทศไทย ทำให้วันเวลาคลาดเคลื่อนไปตามเวลาของประเทศนั้นๆ ครับผม
