คอลัมน์ อริยะโลกที่ 6
“พระครูพิพัฒน์วิหารธรรม” หรือ “หลวงพ่อบุญตา ปัญญผโล” อดีตเจ้าอาวาสวัดบูรพาราม ต.ตลาด อ.เมือง จ.มหาสารคาม เป็นอีกรูปหนึ่งที่อุทิศตนเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยใช้ความสามารถในการเทศน์แหล่มาอย่างยาวนาน อยู่ในศรัทธาของชาวมหาสารคาม
เกิดในสกุล คำแสง เมื่อวันที่ 29 ก.ค.2498 ที่บ้านกล้วย ต.ข้อเหนือ อ.เมือง จ.ยโสธร ครอบครัวประกอบอาชีพทำไร่ ทำนา
หลังจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนในหมู่บ้าน ท่านต้องออกมา ช่วยงานครอบครัวทำไร่ทำนา ต่อมาครอบครัวของท่านได้ย้ายภูมิลำเนาไปอยู่ที่ จ.บุรีรัมย์
เมื่อย่างเข้าวัยหนุ่ม ท่านมีความชมชอบการเทศน์แหล่นิทานธรรมะเป็นชีวิตจิตใจมาก ท่านจะติดตามไปฟังไม่เคยพลาดไม่ว่าจะใกล้หรือไกล ด้วยเหตุนี้ จึงตั้งปณิธานว่าจะต้องเป็นพระนักเทศน์แหล่ให้ได้
เมื่ออายุครบบวช ได้เข้าพิธีอุปสมบทที่พัทธสีมา วัดโคน ต.ประโคนชัย อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ โดยมีพระอาจารย์บริหารกิจโกศล เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์ใส ภาธีโว เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และ พระอาจารย์ประสพฐิตาโส เป็นพระอนุสาวนาจารย์
หลังอุปสมบท ไปจำพรรษาอยู่ที่วัดบางกะพี้น้อย ต.บางกะพี้ อ.บ้านหมี่ จ.ลพบุรี มุมานะศึกษาพระธรรมวินัย สามารถสอบได้ นักธรรมชั้นตรี-โท และเอก ตามลำดับ
นอกจากนี้ ยังศึกษาการเทศน์แหล่แบบภาคกลาง แตกต่างจากแบบอีสานเพราะจะเล่นลูกคอมากกว่า ท่านมุมานะอยู่หลายปี สามารถเทศน์แหล่ได้เป็นอย่างดี
ตลอดชีวิต เผยแผ่พระพุทธศาสนาด้วยการเทศน์แหล่เป็นนิทานธรรมะสอนใจเกี่ยวกับการทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว สั่งสอนญาติโยมด้วยน้ำเสียงที่ไพเราะ ฟังเข้าใจง่าย ทำให้หลวงพ่อบุญตา มีชื่อเสียงโด่งดังในวงกว้างอย่างรวดเร็ว ท่านต้องรับกิจนิมนต์ไม่เว้นแต่ละวัน
พ.ศ.2527 ตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดบูรพารามว่างลง คณะสงฆ์จึงแต่งตั้งให้ท่านดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส
หลวงพ่อบุญตา ได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความขยันขันแข็ง ทุ่มเทกำลังกายกำลังใจอุทิศตนพัฒนาวัดแห่งนี้ให้เจริญรุ่งเรืองในทุกด้าน
ท่านยังให้ความสำคัญกับการศึกษาสงฆ์ รับหน้าที่เป็นครูสอน หากพระภิกษุสามเณร ไม่ตั้งใจเรียน ท่านจะไม่ให้จำพรรษาอยู่ที่วัด ส่วนพระภิกษุ-สามเณรที่เรียนดี ท่านจะมอบทุนการศึกษาสนับสนุนทุกปี
ด้านงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ท่านเป็นวิทยากรประจำหน่วยอบรมผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดมหาสารคาม ท่านมุ่งมั่นใช้ธรรมะ เพื่อขัดเกลาเยาวชนให้เป็นคนดี ก้าวเข้าสู่สังคมได้อย่างถูกต้อง มีคุณธรรม และดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างเป็นสุข จึงเปิดการอบรมธรรมวินัยที่หน่วยวัดบูรพารามทุกปี รวมทั้งเป็นวิทยากรอบรมหลักศีลธรรมจริยธรรมแก่นักเรียนและนิสิตนักศึกษา ณ วัดศรีสวัสดิ์
ลำดับด้านงานปกครอง พ.ศ.2527 เป็น เจ้าอาวาสวัดบูรพาราม พ.ศ.2542 ได้รับความไว้วางใจจากคณะสงฆ์ดำรงตำแหน่งเป็น เจ้าคณะตำบลตลาด เขต 3 พ.ศ.2544 เป็น พระอุปัชฌาย์
ลำดับสมณศักดิ์ พ.ศ.2538 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นตรี ที่ พระครูพิพัฒน์วิหารธรรม พ.ศ.2546 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นชั้นโท ในราชทินนามเดิม
สำหรับหลักธรรมที่พร่ำสอนญาติโยมมาโดยตลอด ท่านจะเน้นให้รักษาศีล 5 ท่านบอกว่า ปุถุชนคนธรรมดายังมีกิเลสอยู่ เพียงขอให้ยึดศีล 5 เป็นหลักในการดำเนินชีวิตก็พอ และอย่าประมาทจะทำอะไรลงไปขอให้มีสติ รับรองว่าชีวิตจะพานพบแต่ความสุขความเจริญแน่นอน
ถึงแม้หลวงพ่อบุญตา จะมีอายุกว่าห้าสิบปีเท่านั้น แต่สุขภาพของท่านไม่ค่อยดี เจ็บป่วยอาพาธบ่อยครั้ง แต่ท่านยังรับนิมนต์เทศน์แหล่อย่างไม่เห็นแก่ความเหน็ด เหนื่อย ด้วยญาติโยมมีศรัทธาจะปฏิเสธไม่ได้ บางครั้งไม่สบายเกิดเจ็บป่วย ท่านยังฝืนสังขารรับนิมนต์ ไม่ว่าจะในพื้นที่หรือต่างจังหวัด
ด้วยความไม่เที่ยงของสังขาร วันที่ 10 ต.ค.2551 ท่านเกิดอาพาธอย่างหนัก ญาติโยมนำส่งโรงพยาบาลมหาสารคาม สุดท้ายมรณภาพด้วยอาการสงบ สิริอายุ 53 ปี พรรษา 33
ประกอบพิธีพระราชทานเพลิงเมื่อวันที่ 18 ม.ค.2552 ที่เมรุชั่วคราววัดบูรพาราม
