พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (โพธิ์แจ้ง) – วันศุกร์ที่ 25 ก.ย. 2563 น้อมรำลึกครบรอบ 34 ปี มรณกาล พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (โพธิ์แจ้ง) อดีตเจ้าคณะใหญ่คณะสงฆ์จีนนิกายแห่งประเทศไทยอดีตเจ้าอาวาสวัดมังกรกมลาวาส และอดีตเจ้าอาวาสผู้ก่อตั้งวัดโพธิ์เย็น (จีนนิกาย) และวัดโพธิ์แมนคุณาราม
มีนามเดิม ธง อึ้ง เกิดเมื่อวันที่ 16 เดือน 6 จีน ปีขาล พ.ศ.2444 จังหวัดแต้จิ๋วมณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน บิดาเป็นขุนนางชั้นผู้ใหญ่ มารดาจางไทฮูหยิน เกิดในตระกูลเตีย สืบเชื้อสายขุนนาง
ย่างเข้าสู่วัยหนุ่ม เข้ารับราชการทหารอยู่ระยะหนึ่ง ขณะรับราชการอยู่เกิด เบื่อหน่ายในชีวิตฆราวาสจึงตั้งปณิธาน น้อมจิตเข้าสู่พุทธธรรม
พ.ศ.2470 ขณะนั้นอายุย่างเข้า 26 ปี เดินทางเข้ามาในประเทศไทยเพื่อศึกษาหลักธรรม และสักการะปูชนียสถานต่างๆ พร้อมกับได้สืบเสาะหาพระอาจารย์ที่มีบารมีความรู้
เมื่อพบจึงถวายตัวเป็นศิษย์ ขอบรรพชาในสำนักพระอาจารย์หล่งง้วน เป็นพระอุปัชฌาย์และบรรพชา เมื่อวันที่ 16 มี.ค.2471 ที่สำนักสงฆ์ถ้ำประทุน (เช็งจุ้ยยี่) พระพุทธบาท จ.สระบุรี ท่านอาจารย์หล่งง้วน ให้ฉายาท่านว่า“โพธิ์แจ้ง”
พ.ศ.2477 เดินทางไปประเทศจีน และอุปสมบทเมื่อวันที่ 8 พ.ค.2477 ที่วัดฮุ่ยกือยี่ มณฑลกังโซว มีพระคณาจารย์กวงย้วก เป็นพระอุปัชฌาย์ศึกษาพระปริยัติธรรมอยู่ 2 ปี จึงเดินทางกลับประเทศไทย
ในสมัยนั้นพระสงฆ์จีนไม่เป็นที่เลื่อมใสจากพุทธศาสนิกชนชาวไทยและชาวจีนมากนัก พิจารณาเหตุแห่งสภาพนั้น พร้อมทั้งตั้ง สัจจปณิธานที่จะปรับปรุงคณะสงฆ์จีนใหม่เพื่อนำความเลื่อมใสศรัทธาให้บังเกิดขึ้น
พ.ศ.2491 เดินทางไปประเทศจีนและศึกษาในนิกายวินัยกับพระปรมัตตาจารย์เมี่ยวยิ้ว ซึ่งเป็นสังฆปริณายกรูปที่ 18 และได้รับแต่งตั้งเป็นสังฆปริณายกรูปที่ 19 ของนิกาย
สร้างวัดโพธิ์เย็น ตลาดลูกแก อ.ท่ามะกา จ.กาญจนบุรี และขอพระราชทานวิสุงคาม สีมากับประกอบพิธีผูกพัทธสีมาสำหรับเป็นที่ประกอบการอุปสมบทตามพระวินัยบัญญัติ นับเป็นปฐมฝ่ายจีนนิกายแห่งแรกที่ให้การอุปสมบทแก่กุลบุตร ซึ่งก่อนหน้านี้การอุปสมบทต้องเดินทางไปประเทศจีน
ต่อมาสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ โปรด แต่งตั้งให้เป็นพระอุปัชฌาย์ ฝ่ายจีนนิกายรูปแรก
พ.ศ.2497 สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ มี พระบัญชาให้ท่านลงมาครองวัดมังกรกมลาวาส ซึ่งเป็นอารามใหญ่ที่สุดของฝ่ายจีนนิกาย ท่านปกครองดูแลอย่างเรียบร้อย
ครั้นแล้วจึงมีพระบรมราชโองการโปรดให้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นที่ พระอาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายสงฆ์จีนนิกาย ปกครองคณะสงฆ์จีนในประเทศไทย
ลำดับงานปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2493 เจ้าอาวาสวัดโพธิ์เย็น และพระอุปัชฌาย์ พ.ศ.2497 เจ้าอาวาสวัดมังกรกมลาวาสและ เจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย พ.ศ.2513 เจ้าอาวาสวัดโพธิ์แมนคุณาราม
ลำดับสมณศักดิ์ พ.ศ.2493 ได้รับสมณศักดิ์เป็นหลวงจีนธรรมรสจีนศาสน์ ปลัดซ้าย พ.ศ.2494 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นหลวงจีนคณาณัติจีนพรต ปลัดขวา พ.ศ.2497 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระอาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายจีนนิกาย
พ.ศ.2513 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร พุทธปริษัทจีนพิเนต วิเทศธรรมประสิทธิ์ บรมนริศรานุวัตร เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายจีนนิกาย
พ.ศ.2521 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร พุทธบริษัทจีนพิเนตุ วิเทศธรรมประสาท นวกิจพิลาสประยุกต์ ทำนุกจีนประชาวิสิฐ เจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย
ท่านเจ้าคุณอาจารย์ได้อุทิศตนเพื่อพระศาสนาอย่างแท้จริง เป็นเวลายาวนานกว่า 60 ปี
ท้ายที่สุดอาพาธและถึงแก่มรณภาพเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 25 ก.ย. 2529
สิริอายุ 85 ปี พรรษา 52
