คอลัมน์ วิถีแห่งการปฎิบัติพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
เสถียร จันทิมาธร
ทําไมจึงลงความเห็นว่า การกระทำอย่างเช่น “พาเขาตั้งศาลพระภูมิ หาวันตั้งศาลพระภูมิ” เป็นการกระทำอันถือว่าเป็นการทรยศต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
คำตอบ 1 เป็นการแสดงถึงความไม่แน่ใจต่อองค์พระพุทธเจ้า
ยิ่งกว่านั้น คำตอบ 1 เป็นการอาศัยผ้ากาสาวพัสตร์ โดยการอยู่ได้ด้วยปัจจัยบริโภคไม่อดอยากปากแห้งแต่กลับถือเอาความเชื่อที่พระพุทธองค์ได้ทรงตำหนิแล้วนำเอามาใช้ทั้งๆ ที่ตนเองก็ออกปากว่า
“ข้าพเจ้าขอถือเอาพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งตลอดชีวิต”
เหตุไฉนเล่าจึงไปสนับสนุนความเชื่ออื่นอันที่เรียกว่าพระภูมิบ้าง อะไรอื่นบ้าง นั่นคือการทรยศต่อพระพุทธศาสนา
ในความเห็นของ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
“ข้อนี้สำคัญ เพราะจะเป็นเบื้องต้นของการดำเนินไปหาที่สุดแห่งทุกข์ เพราะทุกๆ คนที่เป็นศาสนิกต้องกล่าวว่า
“ข้าพเจ้าถึงซึ่งพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่ง”
แต่ไฉนจึงไปถือเอาผีป่า พระภูมิ ซึ่งหาตัวจริงมิได้เป็นที่พึ่ง เมื่อขั้นต้นทำไม่ได้แล้วต่อไป จะทำอะไรให้ยิ่งใหญ่ขึ้นไปกว่านั้นได้
ในความเห็นของ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต นั้น
คําว่าศรัทธาคือความเชื่อนี้จึงถือว่าเป็นรากฐานที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง และเช่นท่านพระอริยบุคคลชั้นต้นคือพระโสดาบัน ท่านเป็นผู้เพียบพร้อมด้วยศรัทธา มีข้ออันท่านพระโสดาบันละได้อันเนื่องมาจากมรรคนั้นมี 3 ประการคือ
สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา ศีลพัตตปรามาส
ความเห็นถือว่าเป็นตัวตน ความลังเลสงสัยในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ความลูบคลำในศีลพัต คืองมงายในสิ่งไม่ควรจะยึดถือ เช่น นับถือ ภูต ผี พระภูมิ เป็นต้น
นี่เป็นสิ่งแสดงว่าการจะเป็นสาวกของพระพุทธเจ้าได้อย่างแท้จริงนั้นต้องเริ่มต้นด้วยถือเอาพระพุทธองค์เป็นที่พึ่ง
ความจริงแล้วการนับถือพระพุทธองค์นั้นก็คือ ต้องการให้เอาพระพุทธองค์เป็นมูลเหตุและเป็นแบบฉบับนั้นเอง แม้ว่าเราจะยังไม่เป็นอริยโสดาก็ตามแต่เราก็ต้องปฏิบัติเพื่อความเป็นอริยโสดา เป็นต้น
ความที่เป็นบุคคลอ้างตนเป็นอุบาสก อุบาสิกา พระภิกษุสามเณร แต่พากันหลงเชื่องมงาย เช่น ศาลพระภูมิ เชื่อผีเจ้าเข้าทรง พระภูมิเจ้าที่อะไรอย่างนี้
จะอ้างตนว่าเป็นภิกษุสามเณร อุบาสก อุบาสิกา นั้นดูเป็นการไม่สมควร
แนวทางอัน พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต เล่าให้ พระอาจารย์วิริยังค์ ได้รับทราบนั้นดำเนินไปดังนี้
เราต้องการสอนคนให้เข้าถึงอริยธรรม ถึงความเป็นอริยบุคคล ก็มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องย้ำถึงความจริงข้อนี้ให้หนักที่สุด เพราะถ้าไม่เข้าใจถึงความจริงแห่งความเชื่อนี้แล้วจะเป็นการกั้นหนทางที่จะเข้าสู่ความจริง เป็นอริยะเสีย
เราทุกคนก็พยายามอย่างยิ่งที่จะปรารถนาพระนิพพาน
แม้การบำเพ็ญการกุศลต่างๆ ที่กล่าวกันว่า นิพพานะปัจโยโหตุ ขอให้เป็นปัจจัยแห่งพระนิพพานเถิด
แม้ว่าเราจะพึงทราบว่า ผู้ใดผู้หนึ่งทรงความเป็นอริยบุคคล เราก็จะให้ความเคารพนับถือเป็นอย่างยิ่ง
นี้เป็นเครื่องแสดงให้เห็นว่าคุณธรรมอันสูงคือความเป็นอริยะนี้เป็นยอดปรารถนาของบรรดาพุทธศาสนิกชน
ก็แต่ว่าเบื้องต้นในการดำเนินไปสู่ความเป็นอริยะนี้จำเป็นที่จะต้องมองดูความจริงข้อนี้คือ “ให้ถือเอาเราเป็นที่พึ่งอาศัย” อันเป็นพระดำรัสของพระพุทธเจ้า
ต้องไม่ถือสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งนอกจากพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์นี้ เพื่อเป็นการปูพื้นฐานในการปฏิบัติเพื่อความก้าวหน้า ต้องให้ผู้ที่จะดำเนินจิตตามเรา เราจะต้องแนะนำให้เห็นจริงในข้อนี้เสียก่อนจึงจะสอนความจริงในขั้นต่อไป
เป็นอันได้ความละเอียดแน่ชัดพร้อมกับความสว่างไสวภายในข้อความ 3 ประการแห่งพระดำรัสของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ
1 ให้ถือเราเป็นมูลเหตุ 2 ให้ถือเราเป็นเนติแบบฉบับ 3 ให้ถือเราเป็นที่พึ่งอาศัย
ทั้งหมดทั้งปวงล้วนเป็นการเรียบเรียงจาก “ท่านเล่าว่า” ของ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต เป็น “ท่านเล่าว่า” อันสะท้อนความต่อเนื่องการปฏิบัติ ปรารภความเพียรจากถ้ำสาริกา นครนายก ไปยังถ้ำสิงโต เขาพระงาม ลพบุรี ของ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
เป็นการถ่ายทอดอย่างละเอียดโดย พระอาจารย์วิริยังค์ ท่าน
