คอลัมน์ พันธุ์แท้พระเครื่อง
ท่านผู้อ่านที่เคารพครับ พอดีผมมีโอกาสได้ไปเยือนสหภาพเมียนมาร์ (Union of Myanmar) หรือที่เคยเรียกกันมานมนานว่า “พม่า” เพื่อนำเรื่องราวเกี่ยวกับความเป็นมาเป็นไปของดินแดนที่ได้ชื่อว่าเป็นศูนย์กลางทางพุทธศาสนา และมีคติความเชื่อ รวมทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์มากมาย เพื่อมาเล่าให้แฟนานุแฟนข่าวสดได้รับทราบไว้
น่าทึ่งมากเลยครับ ไม่น่าเชื่อว่า เมียนมาร์ที่เห็นในยุคเปิดประตูต้อนรับประชาธิปไตยจะดูคึกคักครึกครื้น เต็มไปด้วยความกระตือรือร้นของคนหนุ่มคนสาวที่จะนำพาประเทศให้ก้าวหน้า และพร้อมจะเป็นมิตรกับทุกคนที่ไปเยือน
ความจริงแล้วดินแดนฤๅษีแห่งเอเชียนั้น ประกอบไปด้วยเผ่าพันธุ์ต่างๆ มากมายถึง 157 ชนเผ่า แต่เดิมเราจะเห็นธงชาติพม่าเป็นรูปดาวล้อมอยู่ 14 ดวง นั่นหมายถึง รัฐที่เคยเป็นอิสระ 7 รัฐ บวกกับหน่วยหรือภาคการปกครองที่ขึ้นอยู่กับตองอูเดิมอีก 7 รัฐ ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นดาวดวงเดียว หมายถึงการรวมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
ที่เรารู้จักกันดีก็คือพวกมอญ (Mon) มีศูนย์กลางอยู่ทางตอนล่าง และพวกมอญนี่เองที่วางรากฐานของการนับถือพุทธศาสนาอย่างแน่นแฟ้น ก่อนการเข้ามาของพวกพยู (Pyu) ราวพุทธศตวรรษที่ 4 ตั้งเมืองหลวงอยู่ที่ศรีเกษตร พวกชนเผ่าทางเหนือเข้ามาตั้งอาณาจักร “พุกาม” (Pagan) โดยได้เข้ามาแทนที่ภาวะสุญญากาศทางอำนาจภายหลังจากการเสื่อมสลายไปของอาณาจักรชาวพยู
ในรัชสมัยของพระเจ้าอโนรธามังฉ่อ หรือ อนิรุธมหาราช (พ.ศ.1587-1620) พระองค์จึงสามารถรวบรวมแผ่นดินพม่าให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันสำเร็จ และเมื่อพระองค์ทรงตีเมืองท่าตอนของชาวมอญได้ในปีพุทธศักราช 1600 และล่มสลายลงเมื่อมองโกลเข้าโจมตี ต่อมาตั้งหลักได้ก็ตั้งศูนย์กลางขึ้นที่อังวะ และในช่วงนี้มอญแห่งหงสาวดีก็เจริญรุ่งเรืองขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ก่อนจะถูกยึดครองโดยพวกตองอูตั้งเแต่สมัยพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้และบุเรงนองเป็นต้นมา
คติความเชื่อดั้งเดิมในเมียนมาร์นั้น นับถือผีอารักษ์ที่เรียกว่านัต (Nut) หมายถึง วิญญาณของผู้คนต่างๆ เมื่อตายไปแล้วก็จะคอยปกป้องรักษาตามเคหสถานบ้านเรือน วัดวาอารามต่างๆ อย่างเช่น จะออกรถยนต์คันใหม่ก็จะไปกราบไหว้ขอพรศาลนัตประจำถนน หรือใครมีโรคภัยไข้เจ็บก็จะขอให้นัตรักษา เป็นต้น
สมัยพระเจ้าอโนรธาทรงพยายามจัดระเบียบบรรดา “นัต” ทั้งหลาย โดยยกพระอินทร์ให้เป็นเจ้าแห่งนัต เพื่อสะดวกต่อการปกครอง ส่วนศาสนาพุทธนั้นลงหลักปักฐานมาตั้งแต่พวกมอญและพวกพยูเข้ามาตั้งหลักแหล่ง ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจเลยว่าผู้คนจะนับถือพุทธศาสนาฝังลึกเข้าไปในสายเลือดและจิตวิญญาณ
ปูชนียสถานศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวเนื่องในพุทธศาสนา ของเมียนมาร์เป็นที่กล่าวขวัญไปทั่วโลกว่า มีความงดงามและทรงคุณค่ามหาศาลไม่ว่าจะเป็นพระมหาเจดีย์ชเวดากอง ซึ่งแปลว่าทองคำแห่งเมืองตะโกงอันเป็นชื่อเดิมของเมืองย่างกุ้ง ไม่ใช่เจดีย์ตีแผ่นทองเหลืองหุ้ม แต่นำทองคำแท้มาตีเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเล็กๆ ล้อมรอบองค์พระเจดีย์ทุกกษัตริย์ ทุกรัฐบาล เรียกได้ว่าถวายทองคำหุ้มองค์พระเจดีย์กันอย่างโกลาหล รวมทั้งโคตรเพชรและทับทิมต่างๆ ที่ประดับอยู่บนยอด ที่นี่มีลานอธิษฐานของบุเรงนองซึ่งมาขอพรทุกครั้งที่ออกรบแล้วชนะซะด้วย ผู้คนจึงนิยมมาขอพรกันมากมาย
ในเมียนมาร์ นอกจากจะเห็นเจดีย์ทองคำอร่ามเรืองเต็มไปทั้งประเทศแล้ว ยังพบเห็นอาคารสถาปัตยกรรมสไตล์อังกฤษที่เคยเข้ามามีอิทธิพลได้บรรยากาศคลาสสิคแบบสุดๆ
ที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งก็คือลักษณะของพระพุทธรูปในเมียนมาร์ ที่นี่ไม่นิยมเล่นพระเครื่องแบบบ้านเรานะครับ ส่วนใหญ่จะสักการะเจดีย์และพระพุทธรูป ซึ่งมีรูปแบบคล้ายคลึงกันหมด โดยได้คติความเชื่อมาจากเรื่องพระพุทธเจ้าห้าพระองค์ คือ พระกกุสันโธ พระโกนาคม พระกัสสปะ พระโคตมะ นิยมสร้างพระสี่ทิศโดยตัด “พระศรีอริยเมตไตรย” ที่ยังไม่ลงมาบังเกิดออก
สถานที่สำคัญอีกแห่งได้แก่ พระธาตุมุเตา ที่เมืองหงสาวดี แปลว่าจมูกร้อน คือพระธาตุองค์นี้สูงมากต้องแหงนหน้ามองยอดแดดเผาจนจมูกร้อน เป็นพระมหาเจดีย์ที่บุเรงนองเคารพ นับถือมาก ที่ประทับใจมากที่สุดต้องยกให้การจาริกแสวงบุญไป พระธาตุอินทร์แขวน หรือไจ้ก็ทิโย ซึ่งเคยปรากฏเรื่องราวในเรื่องเจ้าจันทน์ ผมหอม เป็นพระเกศธาตุเจดีย์ตั้งอยู่บนชะง่อนหินรูปเศียรพระฤๅษี เหนือระดับน้ำทะเล 3,615 ฟุต ขาขึ้นลงมีเสลี่ยงของคนท้องถิ่นหามไม่ต้องเดินให้เหนื่อยผู้คนนิยมไปกันมาก
แล้วสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของเมียนมาร์นี่ถือเคร่งมากเลยนะครับ ในเขตวัดห้ามใส่รองเท้าเข้าไปอย่างเด็ดขาด แล้วหนุ่มสาวชาวเมียนมาร์เวลาเที่ยวก็ไปเที่ยวกันที่วัดเห็นแล้วน่าปลื้มอกปลื้มใจแทน เรียกว่าเมียนมาร์ไม่ใช่เป็นอย่างที่เราคิด
เรียกได้ว่าตอนนี้ “ฤๅษีแห่งเอเชีย” ลืมตาตื่นขึ้นจากหลับแล้วครับ การย้ายเมืองหลวงจากย่างกุ้งไปเนปิดอว์ ปล่อยให้ย่างกุ้งเจริญทางด้านเศรษฐกิจอย่างเต็มที่เป็นความฉลาดของรัฐบาลเมียนมาร์ ยิ่งคนกำลังตื่นเต้นกับการเปิดประเทศรับประชาธิปไตย ยิ่งทำให้ผู้คนอยากสัมผัสเมียนมาร์มากขึ้น เพราะปิดประเทศมานานแล้ว ที่สำคัญในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ถึงต้นมีนาคมนี้จะมี “งานฉลองยิ่งใหญ่พระมหาเจดีย์ครบ 2,600 ปี”
สนใจคลิกไปที่ www.karastours.com
