คอลัมน์ มุมพระเก่า
ในบรรดาพระเกจิอาจารย์ของภาคเหนือที่มีชื่อเสียงโด่งดัง และนับว่าเป็นพระภิกษุผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฤตยาคมเครื่องรางของขลังนั้น มีพระอาจารย์องค์หนึ่งซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ทหาร ตำรวจ ข้าราชการพลเรือนซึ่งปฏิบัติงานเสี่ยงอันตรายอยู่ตามพื้นที่ชายแดนภาคเหนือ
พระอาจารย์รูปนี้คือ “หลวงพ่อบุญทา” หรือที่เรียกกันติดปากว่า “หลวงพ่อวัดดอนตัน” อดีตเจ้าอาวาสวัดดอนตัน ต.ตาลชุม อ.ท่าวังผา จ.น่าน
ท่านเป็นพระเถระที่ชอบความสงบ มักน้อย สันโดษ ปฏิบัติเคร่งครัดในพระธรรมวินัย สมกับสมณศักดิ์ “พระครูเนกขัมมาภินันท์” ซึ่งมีความหมายว่า พระเถระผู้พอใจในเนกขัมมะ คือการพาตนออกจากความวุ่นวายทางโลก มีเมตตาธรรมแก่ผู้ที่มีความทุกข์ร้อนทั้งทางกายและใจ
หลวงพ่อเป็นคนท่าวังผาโดยกำเนิด เกิดในสกุล “ใจเฉลียว” เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 5 ม.ค. 2439 ที่บ้านหมู่ที่ 4 ต.ตาลชุม อ.ท่าวังผา จ.น่าน บิดาชื่อนายเขียว มารดาชื่อนางคำดี
อายุครบ 15 ปีได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดดอนตัน ตรงกับวันที่ 5 พ.ค. 2455 เวลา 10.00 น. และเมื่ออายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ได้ อุสมบทเป็นพระภิกษุที่วัดดอนตันนั่นเอง เมื่อวันที่ 10 ก.ค. 2460 โดยมีพระเตวินต๊ะ วัดสบหนอง อ.ท่าวังผา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอุปทะ วัดตาลชุม เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระพรหมเทพ วัดอัมพวัน เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า “พุทธวังโส”
หลังจากนั้นได้เดินทางไปศึกษาเล่าเรียนวิปัสสนากรรมฐานกับพระอาจารย์ครูบา กัญจนะ เจ้าอาวาสวัดม่วงตึ๊ด อ.เมือง จ.น่าน พระเถระที่มีชื่อเสียงโด่งดังมากในยุคนั้น (สมัยรัชกาลที่ 6) ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นพระภิกษุที่สำเร็จอรหันต์องค์หนึ่งแห่งกรุงรัตนโกสินทร์
ศึกษาเล่าเรียนอยู่นานถึง 6 ปีจนกระทั่งมีวิชาความรู้แก่กล้า จึงได้ออกธุดงค์เป็นครั้งแรกเมื่อปีพ.ศ.2468 โดยมุ่งหน้าไปทั่วทุกจังหวัดในภาคเหนือ หากทราบข่าวว่าที่ใด จังหวัดไหนมีพระอาจารย์ที่มีชื่อเสียง เก่งกล้าในเวทวิทยาคม ก็จะเข้าไปฝากตัวเป็นศิษย์เพื่อขอเรียนวิชาอาคมเพิ่มเติม
ท่านได้เดินธุดงค์อยู่นาน 3 ปีจึงกลับมาอยู่ที่วัดดอนตันจนได้เป็นเจ้าอาวาส เป็นเจ้าคณะตำบล เป็นพระอุปัชฌาย์ จนถึงสมณศักดิ์สุด ท้ายเป็นพระครูสัญญาบัตร เจ้าอาวาสวัดราษฎร์ ชั้นโท (รูปแรกของคณะสงฆ์ จ.น่าน) ราชทินนามที่ “พระครูเนกขัมมาภินันท์” รวมเวลาปกครองวัดดอนตัน 61 ปี โดยบูรณะพัฒนาวัดดอนตัน และเป็นมิ่งขวัญของชาวเมืองน่านตลอดมาจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต เมื่อปีพ.ศ.2524 สิริอายุได้ 85 ปี 69 พรรษา
นับแต่หลวงพ่อบุญทาได้อุปสมบทถวายชีวิตอยู่ในพระพุทธศาสนา ได้ตั้งมั่นอยู่ในพระธรรมวินัยด้วยสัจจะอันแรงกล้า
ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งยั่วยุกิเลสทั้งหลาย
