“ราม วัชรประดิษฐ์”
สมเด็จพระศรีสรรเพชร์ (สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4) พระมหากษัตริยาธิราชที่ยิ่งใหญ่ ที่รู้กันจักกันดีในพระนาม “สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี” หรือ “สมเด็จพระเจ้าตาก (สิน) มหาราช” พระมหาคุณูปการของพระองค์เป็นที่ทราบกันทั่วไป จนมีผู้สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบรมรูปใน ลักษณาการต่างๆ เป็นที่เคารพสักการะไปทั่วและมีกฤษฎาภินิหารปรากฏเป็นที่อัศจรรย์มากมาย
พ.ศ.2301 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เสด็จสวรรคต สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอุทุมพรเสด็จเสวยราชสมบัติได้ 3 เดือนเศษ ก็ถวายสิริราชสมบัติแก่พระเจ้าเอกทัศน์ พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นายสินมหาดเล็กรายงานเป็นข้าหลวงเชิญท้อง ตราพระราชสีห์ขึ้นไปชำระความหัวเมือง ฝ่ายเหนือ, หลวงยกกระบัตรเมืองตาก และพระยาตาก ปกครองเมืองตาก ตามลำดับ จนปี พ.ศ.2308 โปรดเกล้าฯ ให้เข้ามาช่วยราชการสงครามเพื่อป้องกันพม่าในกรุงศรีอยุธยา และได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนตำแหน่งขึ้นเป็น พระยาวชิรปราการ (สิน) สำเร็จราชการเมืองกำแพงเพชรแทนเจ้าเมืองเดิมที่ถึงแก่กรรม
เมื่อถึงปี พ.ศ.2310 ที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า พระยาตากก็สามารถกอบกู้กรุงศรีอยุธยากลับคืนได้ในเวลาต่อมา แล้วย้ายราชธานีมาอยู่เมืองธนบุรีเป็นราชธานี จากนั้นทรงทำพิธีปราบดาภิเษกเป็นกษัตริย์ เมื่อวันพุธ เดือนอ้าย แรม 4 ค่ำ จุลศักราช 1130 ปีชวด สัมฤทธิศก ตรงกับวันที่ 28 เดือนธันวาคม พ.ศ.2311 ขณะมีพระชนมายุ 34 พรรษา ทรงพระนามว่า สมเด็จพระศรีสรรเพชญ์ หรือสมเด็จพระบรมราชาที่ 4 พระองค์เสด็จสวรรคต เมื่อวันเสาร์ เดือน 5 แรม 9 ค่ำ จ.ศ.1144 ปีขาล ตรงกับวันที่ 6 เมษายน 2325 พระชนมายุ 48 พรรษา รวมครองราชสมบัติ 15 ปี
ด้วยความสำนึกพระมหากรุณาธิคุณในการกอบกู้ชาติบ้านเมืองและ พระราชกรณียกิจอื่นๆ นานัปการ ทางราชการจึงจัดสร้าง “พระบรมราชา นุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช” ขึ้น โดยกำหนดให้ตั้งที่วงเวียนใหญ่ ธนบุรี โดยมีประชามติให้เป็นแบบ “บรมรูปทรงม้าในพระหัตถ์ทรงดาบ” ขนาดหนึ่งเท่าครึ่งของคนจริง ซึ่งกรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบพระบรมรูปและพระแท่น ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี เป็นผู้ปั้นพระบรมรูป ประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์และเททองพระเศียรเป็นปฐมฤกษ์ ในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2494 และประกอบ พระราชพิธีเปิดและถวายบังคมพระบรมราชานุสาวรีย์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2497
ต่อมาวันที่ 28 ธันวาคมในปีเดียวกัน ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติของพระองค์ จึงมีรัฐพิธีเปิดอย่างเป็นทางการอีกครั้ง พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) เสด็จพระราชดำเนินทรงวางพวงมาลาถวายราชสักการะ
ต่อมาทางราชการได้กำหนดให้วันที่ 28 ธันวาคม เป็น “วันคล้ายวันเสวยราชย์ปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์ไทยของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช” และมีพิธีวางพวงมาลาถวายราชสักการะเป็นประจำทุกปี
ในโอกาสมงคลสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ นี้ ทางวัดสุทัศนเทพวราราม โดย ท่านเจ้าคุณศรีสัจจาญาณมุนี (สนธิ์) ได้ดำริจัดสร้าง “พระรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชขนาดเล็ก” ขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึก โดยใช้ชนวนเก่าที่เหลือจากการ เทพระกริ่งรุ่นต่างๆ ของสายวัดสุทัศน์มาผสม ลักษณะเป็นรูปหล่อเหมือนเต็มองค์ทรงเครื่องกษัตริย์นักรบ สวมพระมาลาพระหัตถ์ซ้ายทรงพระแสงดาบ ประทับนั่งบนพระแท่นฐาน 2 ชั้น น้ำหนักถ่วงมือ เนื้อองค์พระจะออกสีเหลืองอมเขียว ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากทั้งในหมู่ชาวไทยและชาวไทยเชื้อสายจีน ปัจจุบันหาดูยากยิ่งเพราะต่างหวงแหนไว้เป็นมรดกอันทรงค่าสืบต่อลูกหลาน
วันพฤหัสบดีที่ 28 ธันวาคมที่จะถึงนี้ จึงขอเรียนเชิญชาวไทยทั่วประเทศกราบสักการะดวงพระวิญญาณแห่งองค์สมเด็จพระเจ้าตาก (สิน) มหาราช เพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณา ธิคุณอันยิ่งใหญ่และขอพรเพื่อเสริมสิริมงคลแก่ชีวิตครับผม
