การเผาศพในประเทศไทยถือเป็นธรรมเนียมประเพณีของชาวพุทธที่ยึดถือปฏิบัติกันมาช้านาน จะพบการเผาศพได้ในทุกภาคทั่วประเทศ แต่การจัดการเตาเผาศพยังขาดเทคโนโลยีเตาเผาศพที่มีประสิทธิภาพ รวมถึงยังขาดการจัดการควบคุมการป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมต่อประชาชน
แม้ว่าจะมีประกาศราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เรื่อง กำหนดให้ “เตาเผาศพ” เป็นแหล่งกำเนิดมลพิษที่จะต้องถูกควบคุมการปล่อยทิ้งอากาศเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม พ.ศ.2565 ตามที่ทราบแล้วนั้น บางวัดยังไม่สามารถปรับปรุงและพัฒนาเตาเผาศพตามมาตรฐานนี้ได้
พระครูสังฆรักษ์จักรกฤษณ์ ภูริปัญโญ
จากประเด็นปัญหาดังกล่าว พระครูสังฆรักษ์จักรกฤษณ์ ภูริปัญโญ และคณะอาจารย์และนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.) ทำโครงการวิจัยเรื่อง นวัตกรรมเตาเผาศพอัจฉริยะและเครื่องพ่นสารวิมุตติเพื่อลดปริมาณสารก่อมะเร็งการฌาปนกิจ จังหวัดนนทบุรี และจังหวัดปทุมธานี โดยได้รับทุนอุดหนุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (วช.) และมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.) ปีงบประมาณ 2566
ผลวิจัยดังกล่าว คาดว่าจะนำไปสู่การพัฒนาวัดเป็นพื้นที่ต้นแบบในการพัฒนาการฌาปนกิจที่ก่อให้เกิดสารประกอบสารไดออกซินจากปล่องระบายอากาศเตาเผาศพในปริมาณที่ต่ำมาก ซึ่งจะช่วยให้คนในชุมชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและข้อเสนอแนวทางในการปรับปรุงเตาเผาปลอดมลพิษเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมต่อไป
โดยจากการสำรวจการรับรู้และความต้องการปรับปรุง “เตาเผาศพเพื่อลดการปล่อยมลพิษสู่ชุมชน และเป็นการขยายสู่ภูมิภาคต่างๆ ของประเทศไทย และนำผลสำรวจมาพัฒนาเป็นวัดต้นแบบในการฌาปนกิจ” พบว่ายังมีวัดจำนวนมากต้องการเปลี่ยนหรือปรับปรุงเตาเผาศพปลอดมลพิษ เพื่อสนองนโยบายของรัฐ แต่ขาดงบประมาณสนับสนุน และยังมีวัดส่วนใหญ่ในต่างจังหวัดห่างไกลชุมชนยังคงใช้เตาไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ทำให้ประชาชนโดยเฉพาะในเขตชุมชน ได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นจากการเผาศพเนื่องจากมีปัญหาเรื่องค่าเชื้อเพลิง (น้ำมัน) ที่ราคาสูง ทำให้ไม่สามารถปรับปรุงเตาเผาศพ หรือสร้างใหม่ได้
ล่าสุด พระครูสังฆรักษ์จักรกฤษณ์ ภูริปัญโญ, ผศ.ดร.หัวหน้าโครงการวิจัย ร่วมกับภาคีเครือข่ายภาคเอกชน คือ บริษัท ไทยอินเตอร์แมท จำกัด โรงงานผู้ผลิตเตาเผาศพปลอดมลพิษ และบริษัท ไทยอินเตอร์โปรดักส์ (1998) จำกัด ผู้จัดจำหน่าย ได้ดำเนินการสร้างเมรุเตาเผาศพปลอดมลพิษ ออกแบบภายใต้ชื่อแบรนด์ อนัตตา Anatta รุ่น CD 2 (2 ห้องเผา) ทดลองนำร่องเป็นโมเดลต้นแบบที่ วัดพูนพิมลราช อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี เนื่องจากเป็นวัดที่ตั้งอยู่ในชุมชน ยังไม่มีเมรุเตาเผาศพ โดยได้ออกแบบนวัตกรรมเตาเผาศพอัจฉริยะและดำเนินการติดตั้งเครื่องพ่นสารวิมุตติเพื่อลดปริมาณสารก่อมะเร็ง ทดลองประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องพ่นสารวิมุตติร่วมกับการออกแบบนวัตกรรมควบคุมการปล่อยทิ้งอากาศเสียสู่สิ่งแวดล้อม
พระมหาธนภณ กิตติปัญโญ
พระมหาธนภณ กิตติปัญโญ เจ้าอาวาสวัดพูนพิมลราช อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี กล่าวว่า วัดตั้งอยู่ในชุมชน มีหมู่บ้านรายล้อมจำนวนมาก ไม่มีสถานที่และเมรุเตาเผาศพ จึงจำเป็นต้องสร้างฌาปนสถาน (เมรุเตาเผาศพ) ที่มีมาตรฐาน เพื่อไม่ให้ประชาชนโดยเฉพาะในเขตชุมชนรอบวัด ได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นจากการเผาศพที่อาจจะมีกลิ่นควัน ฝุ่น PM 2.5 ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ขี้เถ้า ซึ่งมาจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ หรืออุณหภูมิไม่สูงพอ การปล่อยทิ้งอากาศเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม ร้างความเดือดร้อนให้ชุมชนในอนาคต จึงได้ดำริสร้างเมรุเตาเผาศพปลอดมลพิษเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
พร้อมกันนี้ ขอเชิญชวนพุทธศาสนิกชนร่วมทำบุญกองบุญละ 99 บาท หรือตามกำลังศรัทธา สอบถามได้ที่พระมหาธนภณ กิตติปัญโญ เจ้าอาวาส โทร.06-5649-3995 Line ID Bluesky 13852 วัดพูนพิมลราช ต.พิมลราช อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี
