คอลัมน์ วิถีแห่งการปฏิบัติ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
เสถียร จันทิมาธร
มีความจำเป็นต้องศึกษากระบวนการของ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ผ่านไปยังวิถีดำเนินแห่ง พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
เพราะในห้วงแห่งพ.ศ.2477 เรื่อยมา พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ใกล้ชิดยิ่ง
“เอาละคราวนี้เราจะเรียนกัมมัฏฐานใหม่ ผิดถูกเราจะทำตามท่านสอน ขอให้ท่านเป็นผู้ดูแลและชี้ขาดแต่ผู้เดียว”
“ท่าน” ในที่นี้ย่อมหมายถึง พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต
ณ พรรษาที่ป่าเมี่ยง แม่ปั๋ง เมื่อปีพ.ศ.2477 นั้นเอง พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี จึง “เราตั้งสติกำหนดพิจารณาอยู่แต่เฉพาะกาย โดยให้เป็นอสุภะ เป็นธาตุ 4 เป็นก้อนทุกข์อยู่ตลอดทั้งกลางวันและกลางคืน”
ใช้เวลาปรารภความเพียรอยู่ด้วยความไม่ประมาท สิ้นเวลา 6 เดือนโดยไม่มีความเบื่อหน่าย
“ใจของเราจึงได้รับความสงบและเกิดอุบายเฉพาะตนขึ้นมาว่า ทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่ในโลกนี้เป็นเพียงสักแต่ว่าเป็นธาตุ 4 เท่านั้น แต่คนเราไม่สมมติแล้วหลงสมมติตนเองต่างหาก มันจึงต้องยุ่งและเดือดร้อนด้วยประการทั้งปวง”
อุบายนี้ทำให้ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี มีจิตหนักแน่นมั่นคง ผิดปกติกว่าเมื่อก่อนๆ เป็นอย่างมาก
เชื่อมั่นในตัวเองว่าเดินถูกทางแล้ว
การที่ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ดำเนินการปฏิบัติ ปรารภความเพียร ใกล้ชิดกับ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต อย่างต่อเนื่องจากพ.ศ.2477 จนถึงพ.ศ.2479 ทรงความหมาย
พรรษา พ.ศ.2479 อยู่ร่วมกันที่บ้านทุ่งบวกข้าว ตำบลแม่ปั๋ง
“ท่านอาจารย์ท่านไม่ค่อยถูกกับอากาศเย็น เมื่อไปถูกกับอากาศเย็นเข้าอาพาธของท่านก็กำเริบแทบจะอยู่ไม่ไหว แต่ด้วยใจนักสู้ท่านก็เอาชนะจนอยู่ได้ตลอดพรรษา”
จวนเข้าพรรษา พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต ให้ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ลงจากภู
“พอเราจากท่านไป 5 คืน ท่านอยู่องค์เดียวได้วิเวกปรารภความเพียรอย่างเด็ดเดี่ยวกล้าหาญ ท่านกลับได้อุบายดีโด่งเลย อาพาธของท่านก็หายไปพร้อมๆ กัน”
การจำพรรษาปีพ.ศ. 2479 นับว่ายอดเยี่ยมยิ่ง
“ต่างก็ตั้งใจปรารภความเพียรจนเต็ม ความสามารถของตน แม้เหตุการณ์บางอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของภายนอกหรือเนื่องด้วยอุบายในทางธรรม ใครมีอะไรเกิดขึ้นเกือบจะเรียกได้ว่ารู้ด้วยกันทั้งนั้น”
ที่สำคัญเป็นอย่างยิ่งจากบทสรุปของ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี คือ
“ท่านอาจารย์ได้พยากรณ์อายุของท่านอย่างถูกต้อง บางครั้งท่านก็พยากรณ์ลูกศิษย์ของท่านองค์นั้นบ้าง องค์นี้บ้างต่างๆ นานา ตามนิมิตและความรู้อันเกิดเองเป็นเองในภาวนาของท่าน แต่แล้วท่านก็บอกว่า
“อย่าได้หลงเชื่อทั้งหมดอาจผิดได้”
การจำพรรษา ณ ทุ่งบวกข้าว ตำบลแม่ปั๋ง ในปีพ.ศ.2479 นี้ เป็นการจำพรรษา 3 รูป นั่นก็คือ 1 พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต 1 พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี 1 พระอาจารย์อ่อนสี สุเมโธ
นับเป็นบุญของ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี
นับเป็นบุญของ พระอาจารย์อ่อนสี สุเมโธ สหายธรรมที่รอนแรมมากับ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี จากหนองคาย
ความรู้สึกของ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ดำเนินไปอย่างระมัดระวังยิ่งในความใกล้ชิด
“สำหรับเรานั้นตั้งตัวเป็นกลางเฉยๆ เพราะเรื่องเหล่านั้นเป็นเรื่องของแต่ละบุคคล ไม่เหมือนกัน เรื่องนั้นไม่ใช่จุดประสงค์ของผู้กระทำความเพียรภาวนาอย่างแท้จริง จุดประสงค์ที่แท้จริงคือการกำจัดกิเลสให้หมดสิ้นไปโดยไม่มีเหลือต่างหาก”
นี่คือความนิ่ง แน่วแน่ ไม่วอกแวก
“ในพรรษานี้ท่านอาจารย์ได้อบรมด้วยเล่ห์เหลี่ยมแลอุบายต่างๆ อย่างไม่เคยเห็นท่านทำมาแต่ก่อนเลย เราก็ได้ทำตามแลทำทันถูกต้องตามอุบายนั้นๆ ของท่านทุกประการจนท่านออกอุบายเปรยๆ ว่า
“ท่านเทสก์นี้ใจร้อน”
อย่าลืมเป็นอันขาดว่า พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ได้พบ พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต ตั้งแต่พ.ศ.2466
จากปีพ.ศ.2466 ที่บ้านค้อ อำเภอบ้านผือ จังหวัดสกลนคร มายังปีพ.ศ.2479 ที่ทุ่งบวกข้าว ตำบลแม่ปั๋ง จังหวัดเชียงใหม่ ยาวนานเป็นเวลา 13 ปี เป็นความยาวนานที่ พระอาจารย์เทสก์ เทสรังสี ยอมรับด้วยความสนิทใจยิ่ง
“นับว่าเป็นโชคดีของเราที่ได้อาจารย์ผู้อบรมเช่นนั้นให้แก่เรา”
