ชาวชุมชนเขตคลองสาน ล้วนแต่ให้ความเคารพ “พระพรหมวชิรธีรคุณ” (สมคิด เขมจารี) แห่งวัดทองนพคุณ พระอารามหลวง ด้วยท่านเป็นพระเถระที่เป็นแบบอย่างที่ดีในการปฏิบัติตนสำหรับพระภิกษุ-สามเณรรุ่นหลัง รวมทั้งคฤหัสถ์ผู้ครองเรือนเจริญรอยตาม
แต่แล้วเมื่อเวลา 13.08 น. วันที่ 14 ม.ค.2568 วงการสงฆ์ต้องได้รับทราบข่าวเศร้า ด้วยพระพรหมวชิรธีรคุณละสังขารด้วยอาการสงบ จากอาการอาพาธด้วยโรคชรา สิริอายุ 80 ปี พรรษา 60 ที่โรงพยาบาลตากสิน กรุงเทพฯ
สร้างความเศร้าสลดอาลัยแก่คณะศิษย์เป็นอย่างยิ่ง
มีนามเดิมว่า สมคิด บุตรทุมพันธ์ เกิดเมื่อวันที่ 5 พ.ค.2487 ณ บ้านเลขที่ 1 หมู่ที่ 8 ต.อุ่มเม้า อ.โพนทอง จ.ร้อยเอ็ด
สำเร็จการศึกษาชั้น ป.4 ที่โรงเรียนประชาบาลประจำหมู่บ้าน ต่อมาบรรพชาเมื่อวันที่ 5 ธ.ค.2500 มีเจ้าอธิการบุญ เจ้าอาวาสวัดศรีสะเกศ เจ้าคณะตำบลเชียงใหม่ อ.โพนทอง จ.ร้อยเอ็ด เป็นพระอุปัชฌาย์
ย้ายไปศึกษาที่วัดหนองขุ่น ต.ยางโยภาพ อ.ม่วงสามสิบ จ.อุบลราชธานี มุ่งมั่นศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรม พ.ศ.2504 สอบได้นักธรรมชั้นตรี-โท-เอก ตามลำดับ
จากนั้นศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี พ.ศ.2507 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค
อายุครบ 21 ปีบริบูรณ์ เข้าพิธีอุปสมบทที่วัดหนองขุ่น เมื่อวันที่ 29 พ.ค.2508 มีเจ้าอธิการหอม คุตตจิตโต เจ้าอาวาสวัดโนนรังน้อย เจ้าคณะตำบลยางโยภาพ อ.ม่วงสามสิบ จ.อุบลราชธานี เป็นพระอุปัชฌาย์, พระอธิการจำปา สิริปุญโญ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระมหาอมร เขมจิตโต วัดหนองขุ่น เป็นพระอนุสาวนาจารย์
ได้นามฉายา เขมจารี แปลว่า ผู้มีความประพฤติอันเกษม
ศึกษาพระปริยัติธรรมเพิ่มเติม พ.ศ.2509 สอบได้เปรียญธรรม 5 ประโยค จึงย้ายไปอยู่จำพรรษาที่วัดทองนพคุณ กรุงเทพฯ จนสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค
ขณะอยู่ที่วัดทองนพคุณ รับภาระในงานสำคัญต่างๆ เป็นอันมาก สนองงานเจ้าอาวาสในการพัฒนาวัดมาโดยลำดับ จนได้รับความไว้วางใจให้ปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งต่างๆ
ลำดับงานปกครองคณะสงฆ์ พ.ศ.2525 เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ พ.ศ.2533 เป็นพระอุปัชฌาย์วิสามัญ พ.ศ.2537 เป็นเจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ พ.ศ.2541 เป็นรองเจ้าคณะภาค 11 พ.ศ.2564 เป็นเจ้าคณะภาค 11
ลำดับสมณศักดิ์ พ.ศ.2527 ได้รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระกิตติสารเมธี พ.ศ.2539 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชปริยัติเวที
พ.ศ.2547 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพปริยัติมุนี พ.ศ.2559 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมเจดีย์
ล่าสุดวันที่ 27 มิ.ย.2566 ได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์ขึ้นเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ในราชทินนามที่ พระพรหมวชิรธีรคุณ
สำหรับงานด้านการศึกษา ถือว่าเป็นงานที่พระพรหมวชิรธีรคุณมีความถนัด มีความชำนาญ เป็นงานที่มีใจรักเป็นอย่างยิ่ง เมื่อเข้ามาอยู่ที่วัดทองนพคุณได้ทำหน้าที่ต่างๆ เป็นผู้มีส่วนรับผิดชอบงานด้านการศึกษาในสำนักเรียนมาในทุกระดับ นับตั้งแต่เป็นครูสอนมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2511 เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
เป็นผู้ใฝ่การศึกษาพัฒนาตน เข้าร่วมอบรมสัมมนาเพื่อเป็นการพัฒนาความรู้ความสามารถของตน เช่น เข้าร่วมอบรมสัมมนาเรื่องบทบาทของพระสงฆ์ผู้นำสังคมในการอนุรักษ์มรดกศิลปวัฒนธรรมไทย ที่สำนักเสริมศึกษาและบริการสังคมมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นต้น
นอกจากนี้ ยังให้ความอนุเคราะห์ทางด้านวัฒนธรรมแก่หน่วยงานภาครัฐ และเอกชนในการจัดงานอนุรักษ์มรดกไทยและท้องถิ่น สนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมพระพุทธศาสนาหมู่บ้านรักษาศีล 5 ในชุมชนรอบวัด และเขตการปกครองคณะสงฆ์ภาค 11
ด้านการศึกษาสงเคราะห์ ดำเนินการจัดตั้งทุนและเพิ่มทุนสงเคราะห์นักเรียนชั้นประถม มัธยม และอุดมศึกษา ตามมติมหาเถรสมาคม นำฝากไว้ที่ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) สาขาท่าดินแดง เลขที่บัญชี 044-0-03666-6 ชื่อบัญชี “ทุนประถม มัธยม อุดมศึกษา วัดทองนพคุณ” และนำดอกผลมามอบทุนการศึกษาแก่นักเรียนที่เรียนดี มีความประพฤติดี แต่ขาดแคลนทุนทรัพย์เป็นประจำทุกปี
สังขารเป็นสิ่งไม่เที่ยง ท่านมรณภาพอย่างสงบ
ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ ในการบำเพ็ญกุศลศพพระพรหมวชิรธีรคุณ (สมคิด เขมจารี) อดีตเจ้าคณะภาค 11, อดีตเจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ ระหว่างวันที่ 17-23 ม.ค.2568 ณ ศาลาหรั่ง กันตารัติ (ข้างพระอุโบสถ) วัดทองนพคุณ เขตคลองสาน กรุงเทพฯ
วันที่ 4-5 มี.ค.2568 ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลปัญญาสมวารครบ 50 วัน
วันที่ 23-24 เม.ย.2568 ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลสตมวารครบ 100 วัน
