พระเทพปริยัติ (สะอาด ขันติโก) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 7 และเจ้าอาวาสวัดเจ็ดยอด พระอารามหลวง จ.เชียงใหม่ กล่าวสัมโมทนียกถาในงานพิธีเปิดกิจกรรมตามรอยเส้นทางธรรมแห่งศรัทธา : เส้นทางเล่าเรื่องพระเจ้าติโลกราช และสักการะพระธาตุประจำปีเกิดปีมะเส็ง จังหวัดเชียงใหม่ โดยมี น.ส.สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รมว.วัฒนธรรม, นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, นายชัยพล สุขเอี่ยม อธิบดีกรมการศาสนา คณะผู้บริหาร ข้าราชการ ผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และประชาชนเข้าร่วม เมื่อเร็วๆ นี้ ณ วัดโพธารามมหาวิหาร (วัดเจ็ดยอด) อ.เมือง จ.เชียงใหม่
น.ส.สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รมว.วัฒนธรรม เปิดเผยว่า กระทรวงวัฒนธรรมมีนโยบายต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมสู่ทุนทางเศรษฐกิจ โดยส่งเสริมให้มีการนำทุนและทรัพยากรทางวัฒนธรรมเสริมสร้างคุณค่าทางสังคมควบคู่กับการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ดังนั้น ในปีงบประมาณ 2568 จึงได้มอบหมายให้กรมการศาสนาร่วมกับสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดทั่วประเทศ และหน่วยงานภาคีเครือข่าย ส่งเสริมให้พุทธศาสนิกชนได้มีโอกาสสักการะพระบรมธาตุและพระธาตุตามคติความเชื่อต่างๆ โดยเฉพาะพระธาตุประจำปีเกิด 12 นักษัตร ผ่านกิจกรรมการท่องเที่ยว “ตามรอยเส้นทางธรรมแห่งศรัทธา : สักการะพระธาตุประจำปีเกิด” ภายใต้โครงการจาริกเส้นทางบุญในมิติทางศาสนา เพื่อยกระดับอัตลักษณ์ท้องถิ่น (Soft Power) กระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก ส่งเสริมศักยภาพวัด ศาสนสถาน ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ ศาสนา วัฒนธรรม
วิถีชีวิตบนฐานของมิติศาสนาที่สอดคล้องกับบริบทของประชาชนในพื้นที่และความต้องการของนักท่องเที่ยวผู้มารับบริการ
รมว.วัฒนธรรมกล่าวต่อไปว่า การสักการะพระธาตุประจำปีเกิดทั้ง 12 นักษัตร เป็นความเชื่อที่ฝังรากลึกในหมู่ชาวล้านนา เป็นคติความเชื่อที่ชาวล้านนายึดถือมาช้านาน โดยเชื่อว่าดวงจิตของมนุษย์ก่อนกำเนิดจะสถิตกับพระธาตุที่ต่างกันไปตามที่สัตว์ประจำปีนักษัตรหรือ “ตั๋วเปิ้ง” พาไปพัก เพื่อรอการถือกำเนิดขึ้น ทำให้ชาวล้านนา หรือศาสนิกชนที่มีความผูกพันกับพระธาตุประจำปีนักษัตรของตนมักจะหาโอกาสไปกราบไหว้สักการะเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต นำมาซึ่งความสงบและความเจริญรุ่งเรืองแก่ชีวิต
1) ผู้ที่เกิดปีชวด สักการะพระธาตุศรีจอมทอง จ.เชียงใหม่ 2) ผู้ที่เกิดปีฉลู สักการะพระธาตุลำปางหลวง จ.ลำปาง 3) ผู้ที่เกิดปีขาล สักการะพระธาตุช่อแฮ จ.แพร่ 4) ผู้ที่เกิดปีเถาะ สักการะพระธาตุแช่แห้ง จ.น่าน 5) ผู้ที่เกิดปีมะโรง สักการะพระธาตุพระสิงห์ จ.เชียงใหม่
6) ผู้ที่เกิดปีมะเส็ง สักการะพระมหาเจดีย์พุทธคยา สาธารณรัฐอินเดีย ซึ่งได้จำลองมาไว้ที่วัดโพธารามมหาวิหาร (วัดเจ็ดยอด) จ.เชียงใหม่ 7) ผู้ที่เกิดปีมะเมีย สักการะเจดีย์ชเวดากอง ประเทศเมียนมา ซึ่งได้จำลองมาไว้ที่วัดพระบรมธาตุ จ.ตาก ผู้ที่เกิดปีมะแม สักการะพระธาตุดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่ 9) ผู้ที่เกิดปีวอก สักการะพระธาตุพนม จ.นครพนม 10) ผู้ที่เกิดปีระกา สักการะพระธาตุหริภุญชัย จ.ลำพูน 11) ผู้ที่เกิดปีจอ สักการะพระธาตุอินทร์แขวน ประเทศเมียนมา หรือพระธาตุเกศแก้วจุฬามณี วัดเกตการาม จ.เชียงใหม่ 12) ผู้ที่เกิดปีกุน สักการะพระธาตุดอยตุง จ.เชียงราย
สำหรับปี 2568 กระทรวงวัฒนธรรมผลักดัน “ทุนทางวัฒนธรรม สู่ทุนเศรษฐกิจ” โดยส่งเสริมให้ประชาชนได้สักการะพระธาตุประจำปีเกิดเพื่อเสริมสิริมงคลแก่ชีวิต เสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชน ซึ่งตามความเชื่อเรื่องปีนักษัตร (12 นักษัตร) ปี 2568 เป็นปี “มะเส็ง” หรือ ปี “งูเล็ก” ซึ่งชาวล้านนาโบราณเชื่อว่า พระธาตุประจำปีเกิดปีมะเส็งคือ “พระมหาเจดีย์พุทธคยา” รัฐพิหาร สาธารณรัฐอินเดีย จึงอนุโลมให้ไหว้พระเจดีย์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน ซึ่งคือ “พระเจดีย์เจ็ดยอด” ที่ “วัดเจ็ดยอด” จ.เชียงใหม่ ซึ่งเชื่อกันว่าจะได้บุญกุศลสูงล้น ส่วนคนที่เกิดปีนักษัตรอื่นๆ นั้นหากได้มาไหว้องค์พระธาตุเจ็ดยอดในปีนี้เชื่อว่าจะได้บุญกุศลใหญ่เช่นเดียวกัน
นอกจากความสำคัญในเรื่องคติความเชื่อพระธาตุปีเกิดประจำปีมะเส็งแล้ว “วัดเจ็ดยอด” ยังมีความสำคัญในฐานะที่เป็นหนึ่งในโบราณสถานสำคัญของเชียงใหม่ ที่เต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมอันงดงาม รวมทั้งเป็นสถานที่ประชุมสังคายนาที่เกิดขึ้นในราชอาณาจักรไทยเป็นครั้งแรก และเป็นสถานที่ประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกครั้งที่ 8 ของโลก เมื่อประมาณกว่า 500 ปี
