“วัดบ้านเหล่า” ตั้งอยู่ที่บ้านเหล่าหมู่ 3 ต.เม็กดำ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม เป็นวัดที่เก่าแก่ก่อตั้งมาพร้อมกับการตั้งชุมชนเมื่อกว่าร้อยปีที่ผ่านมา วัดแห่งนี้มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของพุทธศาสนิกชนมานานกว่าหกสิบปี เนื่องเพราะเป็นวัดที่ “หลวงปู่สาธุ์ สุขธัมโม” อดีตเจ้าอาวาสวัดบ้านเหล่า พระเกจิอาจารย์ชื่อดัง เคยจำพรรษาอยู่วัดแห่งนี้ตราบจนมรณภาพ
หลวงปู่สาธุ์ สุขธัมโม
หลังหลวงปู่สาธุ์มรณภาพวัดได้จัดสร้างรูปเหมือนประดิษฐานไว้ที่ศาลาภายในวัด และอัฐิบรรจุไว้ที่มณฑป เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้กราบไหว้บูชาน้อมรำลึกถึง และเมื่อครบรอบวันมรณภาพทุกปี ประมาณวันที่ 19-20 มี.ค.จะจัดงานทำบุญอุทิศถวาย เพื่อให้คณะศิษย์และญาติโยมแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทิตา
การจัดงานแต่ละปีจะมีพุทธศาสนิกชนจากทุกสารทิศร่วมงานบุญอย่างล้นหลาม
มีนามเดิมว่า สาธุ์ สรรพสอน เกิดในปีพ.ศ.2421 ที่บ้านข่อย อ.รัตนบุรี จ.สุรินทร์ ครอบครัวประกอบอาชีพทำนา อายุย่าง 8 ปีบิดา-มารดาพาอพยพขึ้นมาอยู่ที่บ้านเหล่า ต.เม็กดำ กระทั่งท่านอายุครบ 20 ปี เข้าพิธีอุปสมบทที่วัดบ้านแก่นท้าว โดยมีพระครูสีหราช วัดบ้านแก่นท้าว พระเกจิอาจารย์ชื่อดังในยุคนั้น เป็นพระอุปัชฌาย์
จากนั้นไปจำพรรษาอยู่ที่วัดบ้านเหล่า และศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมที่สำนักเรียนวัดบ้านแก่นท้าว ในยุคนั้นชื่อเสียงของพระครูสีหราช วัดบ้านแก่นท้าว โด่งดังทั่วภาคอีสาน จึงขอฝากตัวเป็นศิษย์เรียนวิทยาคม ควบคู่กับการศึกษามูลกัจจายน์ บาลี อักษรขอม ไทยน้อย อักษรลาว ทำให้มีความรู้ด้านอักขระโบราณเพิ่มขึ้นอีกแขนงหนึ่ง
ด้วยวัตรปฏิบัติจำเริญรอยตามพระครูสีหราชเสมอต้นเสมอปลาย ทำให้มีชื่อเสียงโด่งดังเป็นที่รู้จักในวงกว้าง จึงมีพระภิกษุสงฆ์มาขอฝากตัวเป็นศิษย์เล่าเรียนวิทยาคมหลายรูป และภายหลังพระสงฆ์เหล่านั้นล้วนมีชื่อเสียงโด่งดังทั่วอีสาน เช่น หลวงปู่มี กันตสีโล วัดป่าสันติธรรม (ดงส้มป่อย) อ.ยางสีสุราช จ.มหาสารคาม, หลวงปู่ทองสุข สัมปันโน วัดโพธิ์ชัยนิมิต อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม เป็นต้น
เนื่องจากเป็นพระปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ วัตรปฏิบัติเสมอต้นเสมอปลาย จึงมีญาติโยมจากทุกสารทิศเดินทางมากราบนมัสการขอฟังธรรมอย่างล้นหลาม นอกจากจะเป็นพระเกจิอาจารย์ชื่อดังแล้วยังเป็นพระนักพัฒนา นักการศึกษา บริจาคปัจจัยให้การสนับสนุนส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรมมาโดยตลอด สำหรับปัจจัยที่ร่วมทำบุญท่านก็นำมาพัฒนาวัดทำนุบำรุงเสนาสนะภายในวัดจนเจริญรุ่งเรือง
ช่วงบั้นปลายของชีวิตอาพาธบ่อยครั้งด้วยโรคชรา สุดท้ายถึงแก่มรณภาพอย่างสงบเมื่อวันที่ 20 มี.ค. 2515 สิริอายุ 93 ปี พรรษา 72
สร้างความเศร้าสลดให้แก่ศิษยานุศิษย์-ญาติโยมโดยทั่วกัน
ในส่วนวัตถุมงคลช่วงที่ท่านยังดำรงธาตุขันธ์ จัดสร้างรวม 4 รุ่น คือ 1.รูปหล่อหลังเตารีด จำนวนการสร้าง 500 เหรียญ และเหรียญเสมาเล็กสองด้าน ด้านหนึ่งเป็นหลวงปู่สา ด้านหลังเป็นพระครูสีหราช พร้อมกับชานหมาก สร้างในปี พ.ศ.2497
2.เหรียญเสมาใหญ่ (รุ่นที่ 1) มีเนื้อทองแดงและเนื้อตะกั่ว สร้างปี พ.ศ.2509
3.เหรียญเสมาขนาดเล็กยันต์สามแถว ด้านหลังเป็นพระครูสีหราช จำนวน 3,000 เหรียญ และรูปหล่อเหมือนหน้าตัก 7 นิ้ว เป็นเนื้อปูนอาบรักษ์ชาติ 500 องค์ สร้างปี พ.ศ.2512
4.เหรียญรูปไข่ใหญ่เนื้อเหลืองอาบเงิน สร้างปี พ.ศ.2515 ภายหลังสร้างวัตถุมงคลรุ่นนี้เสร็จหลวงปู่ท่านก็ละสังขาร จึงได้แจกช่วงงานพระราชทานเพลิงหลวงปู่ แต่ก็ยังเป็นเหรียญที่ทันหลวงปู่ปลุกเสก จำนวนสร้าง 3,000 เหรียญ
วัตถุมงคลทุกรุ่นได้รับความสนใจจากนักสะสมมาโดยตลอด สอบถามได้ที่ศูนย์พระเครื่องในเมืองมหาสารคาม
บอกบุญสำหรับวัดบ้านเหล่าขณะนี้ทางวัดอยู่ระหว่างการก่อสร้างอุโบสถ แต่ยังขาดปัจจัยอยู่เป็นจำนวนมาก หากญาติโยมสนใจร่วมทำบุญติดต่อได้ที่วัดบ้านเหล่า
เชิด ขันตี ณ พล
