วันอังคารที่ 1 เม.ย.2568 น้อมรำลึกครบรอบ 113 ปี ชาตกาล “หลวงปู่สงฆ์ กันตธัมโม” พระเกจิชื่อดังแห่งวัดบ้านทราย อ.บ้านหมี่ จ.ลพบุรี ผู้สืบทอดพุทธาคมสายสมเด็จลุน แห่งแผ่นดินฟากฝั่งตะวันออกแม่น้ำโขง อีกทั้งเป็นพระวิปัสสนาสายหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต
เป็นพระเกจิชื่อดังและพระนักพัฒนาที่ชาวเมืองลพบุรีต่างเลื่อมใสศรัทธา
มีนามว่า สงฆ์ นามคำ เป็นชาวศรีสะเกษ เกิดเมื่อวันจันทร์ที่ 1 เม.ย.2455 ที่บ้านยาง หมู่ที่ 7 ต.น้ำคำ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ
ช่วงเยาว์วัย เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่โรงเรียนบ้านน้ำคำ ต.น้ำคำ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ
พ.ศ.2466 อายุครบ 10 ขวบ บรรพชา ที่วัดหลวงสุมังคลาราม อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ มีพระมหาอิ่ม (หลวงพ่ออิ่ม) เจ้าอาวาสวัดหลวงสุมังคลาราม เป็นพระอุปัชฌาย์
พำนักอยู่ที่วัดหลวงสุมังคลาราม ศึกษาด้านพระปริยัติธรรม
ปีแรก สามารถสอบได้นักธรรมชั้นตรี ต่อมาพักการเรียนนักธรรมไว้ก่อน หันมาปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานกับหลวงพ่ออิ่มเป็นเวลา 2 ปี
จากนั้นกราบฝากตัวเป็นศิษย์เรียนวิปัสสนากัมมัฏฐานในสำนักพระอาจารย์เกี้ยว วัดหนองโน ต.น้ำคำ อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ ซึ่งอยู่ใกล้กับวัดหลวงสุมังคลาราม
ขณะเป็นสามเณรน้อย ศึกษาแนวทางปฏิบัติกับพระอาจารย์เกี้ยว ตรงกับปี พ.ศ.2470 อายุ 15 ปี ตั้งใจศึกษาฝึกปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐานอย่างจริงจัง พร้อมกับปฏิบัติธรรมในธุดงควัตรปลีกวิเวกไปยังสถานที่ต่างๆ พร้อมกันกับหมู่คณะ โดยมีพระอาจารย์เกี้ยวเป็นหัวหน้าออกนำธุดงค์ เพื่อศึกษาอบรมในศาสตร์สายวิชาสำนัก สมเด็จลุน นครเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาชนลาว และสายหลวงปู่มั่น
เรียนด้านวิปัสสนากับพระอาจารย์เกี้ยวนานถึง 5 ปี ที่วัดหนองโน
กระทั่งอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ เข้าพิธีอุปสมบท เมื่อวันศุกร์ที่ 24 มิ.ย.2475 ที่วัดหญ้าปล้อง ต.หญ้าปล้อง อ.เมือง จ.ศรีสะเกษ มีพระอธิการปิ่น เจ้าอาวาสวัดหญ้าปล้อง เป็นพระอุปัชฌาย์
ศึกษาด้านพระปริยัติธรรม แผนกธรรม จนสามารถสอบได้นักธรรมชั้นเอก
จำพรรษาอยู่ที่วัดหนองโน ศึกษาพระนวกภูมิ ในสำนักวัดหลวงสุมังคลาราม ศึกษาแผนกธรรม ศึกษาหนังสือไทยใหญ่ อักขระขอม มูลบทกัจจายน์ และฝึกฝนวิปัสสนากัมมัฏฐานชั้นสูง ตลอดจนศึกษาพระปริยัติธรรมในสำนักวัดพิชยญาติการาม กรุงเทพฯ
ต่อมาลาสิกขาตามคำขอร้องของบิดา ในปี พ.ศ.2480
อุปสมบทครั้งที่ 2 ด้วยเหตุที่ได้รับเชิญจากผู้มีพระคุณท่านหนึ่งให้มาอบรมสั่งสอนในหลักสูตรนักธรรม สำนักเรียนวัดบ้านทราย อ.บ้านหมี่ จ.ลพบุรี ทำหน้าที่ครูสอนนักธรรม ประมาณ 9 ปี ผู้มีพระคุณก็เสียชีวิต
พ.ศ.2522 จึงได้อุปสมบทเพื่ออุทิศบุญกุศล อีกทั้งชาวบ้านเกิดความเลื่อมใสศรัทธา กลายเป็นพระเกจิอาจารย์ที่มีชื่อเสียง
อุปสมบทครั้งที่ 2 จำพรรษาอยู่ที่วัดบ้านทราย อ.บ้านหมี่ จ.ลพบุรี มาโดยตลอด วัตรปฏิบัติเป็นที่ศรัทธาเป็นอย่างยิ่ง
จัดสร้างวัตถุมงคล-เครื่องรางของขลัง ในวาระต่างๆ เพื่อเป็นที่ระลึกแก่ศิษยานุศิษย์ ออกมาแต่ละรุ่นได้รับความนิยมสูงจากบรรดานักสะสมพระในตัวจังหวัดลพบุรีและใกล้เคียง นำรายได้บูรณะเสนาสนะของวัดบ้านทรายที่ท่านพำนักอยู่
ในยุคต้น จัดสร้างตะกรุดโทน ผ้ายันต์ เป็นส่วนใหญ่ พอทำเสร็จก็แจกให้กับผู้ที่ต้องการนำไปบูชา มิได้จัดสร้างจำนวนมากแต่อย่างใด
วัตถุมงคลที่ได้รับความนิยม อาทิ เหรียญกลม รุ่นแรก ปี 2551, พระกริ่งมหาปรารถนา รุ่นแรก ปี 2556, พระชัยวัฒน์มหาปรารถนา รุ่นแรก, หนุมานมหาปรารถนา รุ่นแรก เป็นต้น
ในด้านการเผยแผ่ธรรม ใช้ธรรมะสั่งสอนชาวบ้านให้รู้จักทำมาหากินด้วยความสุจริต มีความอดทน ขยันหมั่นเพียร มิให้ลุ่มหลงมัวเมาในอบายมุข ใช้ชีวิตอย่างสมถะและพอเพียง
ล่วงเข้าปัจฉิมวัย ด้วยความไม่เที่ยงของสังขาร อาพาธหลายโรค สุดท้ายวันที่ 21 มิ.ย.2559 เวลา 20.20 น. มรณภาพอย่างสงบที่โรงพยาบาลบ้านหมี่ สิริอายุ 104 ปี
