หนังสือ … “ภารตะ-สยาม มูฯ ไทย ไสยฯ อินเดีย”
ผู้เขียน … คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง
จัดพิมพ์โดย … สำนักพิมพ์มติชน
ราคา … 300 บาท
หนังสือ “ภารตะ-สยาม มูฯ ไทย ไสยฯ อินเดีย” เป็นหนังสือรวมข้อเขียนจำนวน 28 ชิ้น ที่ ผศ.คมกฤช อุ่ยเด็กเค่ง (พ.ศ.2524-2568) แห่งภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร หรือที่ใครหลายคนรู้จักกันในชื่อของ “เชฟหมี” หรือไม่ก็ “อ.ตุล” ข้อเขียนทั้งหมดคัดเลือกมาจากคอลัมน์ “ผี-พราหมณ์-พุทธ” ซึ่งตีพิมพ์ลงในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ เป็นประจำทุกสัปดาห์มาตลอดเกือบสิบปีที่ผ่านมา
เมื่อถูกคัดเลือกจากคอลัมน์ที่มีชื่อว่า “ผี-พราหมณ์ พุทธ” แล้ว เนื้อหาที่อัดแน่นอยู่ภายในข้อเขียนแต่ละชิ้นนั้น จึง เป็นเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับศาสนา หรือศรัทธาความเชื่อต่างๆ ที่มีอยู่ในสังคมไทย ไม่ว่าจะเป็นศาสนาพุทธ พราหมณ์-ฮินดู ศาสนาผี (ในที่นี้หมายถึง ศาสนา หรือความเชื่อพื้นเมืองเดิมในอุษาคเนย์) และรวมไปถึงศาสนาความเชื่ออื่นๆ ที่มีอยู่ในสังคม-วัฒนธรรมของไทย
ดังนั้นจึงไม่แปลกอะไรนัก ที่การผสมผสานกันระหว่าง ศาสนา จึงเรียกรวมๆ ว่า “ศาสนาไทย” เพราะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้น ใน “สังคม-วัฒนธรรมไทย” นั่นเอง
แน่นอนว่า ในสังคมวัฒนธรรมอื่นๆ ก็มีการผสมผสานของศาสนาความเชื่อในทำนองนี้ ไม่ต่างจากที่เกิดในสังคมไทย ด้วยเช่นกัน ซึ่งนั่นก็ทำให้มีคำศัพท์อย่าง ศาสนาพม่า (หรือเมียนมา) ที่ก็ผสมผสานระหว่างศาสนาที่เชื่อเรื่องผีนัต (อัน มีผีนัตตนหนึ่งที่คนไทยรู้จักกันในชื่อเทพทันใจ เป็นตัวอย่าง) กับศาสนาพุทธและพราหมณ์-ฮินดู ที่รับมาจากอินเดียเป็นสำคัญ ศาสนาอินโดนีเซีย ที่ผสมผสานความเป็นผีพื้นเมืองมลายูเข้ากับศาสนาอิสลามกับพุทธศาสนา (โดยเฉพาะแบบมหายาน รวมไปถึงต้นตระยาน) และศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ฯลฯ ไม่ต่าง ไปจากคำว่าศาสนาไทย เพราะเป็นการผสมผสานของหลักคิด พิธีกรรม ความเชื่อ และอะไรอื่นอีกมาก ที่พ่วงมากับความเป็นศาสนาต่างๆ ในแต่ละสังคมวัฒนธรรม
หนังสือเล่มนี้ ไม่ร่วมวงไปเถียงเอาเป็นเอาตาย หรือชี้ขาดว่าแบบใดถูกแบบใดผิด แต่ชวนผู้อ่านถอยออกมามองปรากฏการณ์ “มูเตลู” อย่างรอบด้าน และแกะรอยที่มาของความเชื่อก่อนผสมผสานเป็น “มูไทย ไสยอินเดีย” ทั้งเรื่อง กรรม, โหราศาสตร์, พระตรีมูรติ, พระแม่ลักษมี ไปจนถึงครูกายกาย อาร์ตทอย
ความเข้าใจปรากฏการณ์ “มูเตลู” ไม่เพียงแค่เป็นเรื่องน่ารู้ แต่ยังช่วยให้เราเปิดใจโอบรับความเชื่อที่หลากหลายในสังคมได้ไม่ยากเย็น และไม่เผลอไผลตั้งตัวเป็นศาลศาสนา ตัดสินความเชื่อใคร
*******
“… คนฉลาดไม่ถูกเรื่อง ถึงจะพยายามทำประโยชน์ ก็ไม่สัมฤทธิผลให้เกิดสุข …” คติธรรม สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตโต) วัดญาณเวศกวัน
◆◆…เริ่มต้นคอลัมน์ในสัปดาห์นี้ ขอแนะนำหนังสือดีจากสำนักพิมพ์มติชน 2 เล่ม รวดเดียว เล่มแรกนำเสนอ “มรดกโลกภูพระบาท ตำนานศักดิ์สิทธิ์สถานกลางขุนเขา” ผู้เขียน : รุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง … เนื้อหาเกี่ยวกับอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท ซึ่งตั้งอยู่ ณ เชิงเขาภูพาน ต.เมืองพาน อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี หนังสือจะนำเสนอหลักฐานทางโบราณคดีตั้งแต่สมัยยุคดึกดำบรรพ์ที่ธารน้ำแข็งส่งผลต่อสภาพชั้นหินของภูพระบาท ร่องรอยภาพเขียนสีตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ กิจกรรมทางพุทธศาสนาของผู้คนในสมัยทวารวดี และตำนานต่างๆ ที่สัมพันธ์กับภูพระบาท เช่น ตำนานอุรังคธาตุ ตำนานอุสาบารส ฯลฯ ราคา 275 บาท
◆◆…“ลอกคราบพุทธแท้ ประวัติศาสตร์พุทธศาสนาชนชั้นกลางไทยร่วมสมัย” ผู้เขียน : อาสา คำภา, สายชล สัตยานุรักษ์ … เมื่อภาพความเป็น ‘คนดี’ ตามมาตรฐานศีลธรรมของพุทธศาสนาไทย กลับซ่อนอำพราง ‘อุดมการณ์ ชาติ ศาสน์ กษัตริย์’ ไว้อย่างแนบเนียน หนังสือเล่มนี้ เปิดเผย เปิดโปง การเมืองวัฒนธรรมของรัฐไทยภายใต้ ‘ศีล 5’ พุทธศาสนาแบบชาวบ้าน-ปัญญาชน ตลอดจนบทบาทของพระสงฆ์ประกาศก ฆราวาส ผู้เผยแผ่พุทธศาสนา กับการสร้าง จริต อารมณ์ความรู้สึกศรัทธาของชนชั้นกลางไทย ร่วมตามหาความเป็นพุทธแท้ หนทางที่นำมาสู่การพ้นทุกข์ ชมภาพการเมืองระบอบประชาธิปไตยในนามของคนดีได้ ณ บัดนี้ ราคา 300 บาท
◆◆…“จักรวาลในหนึ่งอะตอม: การหลอมรวมวิทยาศาสตร์กับจิตวิญญาณ” ผู้เขียน : องค์ทะไลลามะ … ผู้เขียนใช้เวลา 40 ปี ศึกษาวิทยาศาสตร์กับนักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่หลายท่าน ท่านยังปฏิบัติภาวนา ศึกษาหลักธรรมและปรัชญามาโดยตลอด ท่านนำประสบการณ์ที่สั่งสมมานำเสนอและวิเคราะห์อย่างแยบคาย ว่าทำไมวิถีแห่งการแสวงหาความรู้ทั้งวิทยาศาสตร์และจิตวิญญาณ จึงจำเป็นต้องเป็นไปเพื่อเข้าให้ถึงแก่นแท้ของความเป็นจริง วิทยาศาสตร์บอกเราถึงวิธีการเรียนรู้โลกทางกายภาพ ในขณะที่จิตวิญญาณช่วยให้เราอยู่กับความเป็น จริงได้ องค์ทะไลลามะเปรียบเทียบให้เห็น การตรวจสอบความจริงด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์และการเจริญภาวนาโดยใช้ทฤษฎีของดาร์วินและกฎแห่งกรรม กลศาสตร์ควอนตัมและปรัชญาทัศนะของธรรมชาติแห่งความเป็นจริง สำนักพิมพ์สวนเงินมีมา จัดพิมพ์ ราคา 280 บาท
◆◆…“แก่นพุทธศาสตร์” ผู้เขียน : พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ) … หนังสือที่สรุปใจความทั้งหมดของพระพุทธศาสนาที่องค์การยูเนสโกยกย่อง เป็นธรรมะส่วนลึกในพระพุทธศาสนาย่อมยากบ้างเป็นธรรมดา ผู้อ่านจึงต้องอ่านด้วยความตั้งใจ อ่านช้าๆ คิดตามไปด้วยอย่าทิ้งเสียเมื่ออ่านบทแรกไม่เข้าใจ จงพยายามอ่านแล้วอ่านอีก อ่านด้วยจิตใจที่เยือกเย็น-สงบจนเข้าใจชัด ท่านจะได้รับประโยชน์ตามควรอย่างคุ้มค่า สมกับที่ท่านได้พบพระพุทธศาสนา อย่างน้อยๆ ท่านก็รู้เองว่า แก่นแท้ของพระพุทธศาสนา นั้นอยู่ตรงนี้เอง อมรินทร์ธรรมะ จัดพิมพ์ ราคา 185 บาท
◆◆…พบกับหนังสือดีในเครือมติชนที่ขนมาจำหน่ายในราคาสุดพิเศษ!! ที่สำนักพิมพ์มติชน บูธ J02 พบกันได้ง่ายๆ เพียงเข้าประตู Hall 6 งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 53 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 23 ยังมีเวลาให้ไปเลือกซื้อได้จนถึงวันอังคารที่ 8 เมษายน 2568 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ตั้งแต่เวลา 10.00-21.00 น.
◆◆…แล้วพบกันใหม่ในสัปดาห์หน้า
คนข่าวธรรมะ
