ถือเป็นพระอารามหลวงอีกแห่งหนึ่ง ที่เป็นหน้าเป็นตาของเมืองไทย “วัดโพธิ์” หรือ “วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม” เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรมหาวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ 248 ถนนท้ายวัง แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพฯ
วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นวัดสำคัญแห่งหนึ่งของประเทศไทย อีกทั้งเป็นวัดประจำรัชกาลในรัชกาลที่ 1 แห่งราชวงศ์จักรี
นอกจากนี้ ยังเปรียบเสมือนเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศสยาม เนื่องจากเป็นที่รวมจารึกสรรพวิชาองค์ความรู้หลายแขนง ทั้งการแพทย์แผนไทย ตำราหมอนวดและฤๅษีดัดตน ตลอดจนวิชาความรู้ด้านต่างๆ เพื่อให้ประชาชน ชาวไทยได้ศึกษาหาความรู้อย่างเสรี เป็นแหล่งเล่าเรียนวิชาความรู้ของมหาชน ไม่เลือกชั้นบรรดาศักดิ์
ส่งผลให้องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้เสนอจารึกวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกในระดับนานาชาติ
นอกจากนี้ ยูเนสโกได้ประกาศรับรองจารึกวัดโพธิ์เป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกในทะเบียนนานาชาติ (International Register) ในการประชุมคณะกรรมการที่ปรึกษานานาชาติว่าด้วยแผนงานความทรงจำแห่งโลกของยูเนสโก ครั้งที่ 10 เมื่อวันที่ 27 พ.ค.2554 ณ เมืองแมนเชสเตอร์ สหราชอาณาจักร
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ยังไม่มีการพิมพ์หนังสือการศึกษา ที่มีเรียนก็อยู่ตามวัด ทำให้คนทั่วไปไม่มีโอกาสได้เรียน ด้วยทรงมีพระราชประสงค์จะให้มีแหล่งเล่าเรียนความรู้ จึงโปรดเกล้าฯ ให้รวบรวมและเลือกสรรตำรับตำรามาจารึกที่แผ่นศิลาไว้โดยรอบวัดเพื่อเผยแพร่แก่ประชาชน
แล้วโปรดเกล้าฯ ให้จารึกองค์ความรู้ลงบนแผ่นหินอ่อนจำนวน 1,360 แผ่น ประดับไว้บริเวณผนังพระอุโบสถ พระวิหาร ศาลาราย วิหารคดภายในวัดพระเชตุพนฯ
จารึกทั้งหมดประกอบด้วย 8 หมวดวิชา ได้แก่ หมวดประวัติการสร้างวัด หมวดพระพุทธศาสนา หมวดตำรายาที่จารึกจากสมุฏฐานโรคและยารักษาโรค หมวดอนามัยที่จารึกภาพฤๅษีดัดตน หมวดวรรณคดี หมวดสุภาษิต หมวดทำเนียบหัวเมืองขึ้นของกรุงสยาม และหมวดประเพณีที่จารึกเกี่ยวกับริ้วขบวนแห่กฐินพยุหยาตราทางสถลมารค
รวมทั้งโปรดเกล้าฯ ให้เขียนรูปลงในศิลาจารึก และปั้นรูปฤๅษีดัดตนในท่าต่างๆ จำนวน 80 ท่า สำหรับอธิบายประกอบตำรับตำรา
ศิลาจารึกทั้งหมดนี้ จึงเป็นความรู้ด้านศาสนา วิชาการวรรณดี โบราณคดี และอีกหลายสาขา ซึ่งทรงมุ่งหวังให้ยั่งยืนและเผยแพร่ให้ประชาชนศึกษาได้อย่างเสรี เป็นแหล่งเล่าเรียนวิชาความรู้ของมหาชน ไม่เลือกชั้นบรรดาศักดิ์
เปรียบเสมือนมหาวิทยาลัยแห่งแรกของไทยเพิ่มเติมจากการเล่าเรียนวิชาสามัญศึกษาที่มีอยู่ตามวัดทั่วไป
เวลาผ่านไป 178 ปี วัดพระเชตุพนฯ ยังคงเป็นแหล่งเรียนรู้สรรพวิทยา
ในปี พ.ศ.2564 สมเด็จพระมหาธีราจารย์ (ปสฤทธิ์ เขมังกโร) เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนฯ ได้มีดำริเกี่ยวกับมรดกชิ้นสำคัญ วัดพระเชตุพนฯ นั่นคือ จารึกวัดโพธิ์ โดยล้นเกล้ารัชกาลที่ 3 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เหล่าบรรดานักปราชญ์ราชบัณฑิต ตรวจสอบชำระตำราสรรพวิชาความรู้ต่างๆ รวม 8 หมวด ที่ได้นำมาจารึกลงบนแผ่นศิลาในครั้งนั้น ซึ่งในบรรดาจารึกทั้งหมดที่ได้รับการขึ้นทะเบียน มีโคลงฤๅษีดัดตน 80 บท และจารึกแผนนวดวัดโพธิ์รวมอยู่ด้วย
ดังนั้น คณะสงฆ์วัดพระเชตุพนฯ และภาคีเครือข่าย อาทิ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข, กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม โรงเรียนแพทย์แผนโบราณวัดพระเชตุพนฯ มูลนิธิ “ทุนพระพุทธยอดฟ้า” ในพระบรมราชูปถัมภ์ มูลนิธิ “สิริวัฒนภักดี” และภาคีเครือข่ายด้านการนวดไทย จึงเห็นพ้องต้องกันว่า วัดพระเชตุพนฯ ควรจะมีการรวบรวมและจัดสร้างพิพิธภัณฑ์นวดไทยไว้ เพื่อเป็นแหล่งข้อมูลและแหล่งเรียนรู้แก่มวลมนุษยชาติ พร้อมทั้งการจัดสร้างรูปหล่อฤๅษีดัดตน 80 ท่า 82 ตนขึ้นใหม่ให้ครบถ้วนเพื่อทดแทนตนเก่าที่ชำรุดไปตามกาลเวลา
ฤๅษีดัดตนทั้ง 80 ท่า 82 ตน ประดิษฐานอยู่โดยรอบเขามอ ภายในบริเวณวัดทั้งหมด พร้อมกันนี้ ยังจัดทำคำบรรยายทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษบอกถึงวิธีการดัดตน การแก้อาการปวดเมื่อยต่างๆ ผู้สนใจเพียงสแกนคิวอาร์โคดตรงป้ายชื่อฤๅษีดัดตนแต่ละท่า รายละเอียดหรือข้อมูลต่างๆ ก็จะปรากฏขึ้นมาอย่างครบถ้วน
ส่วนการจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์นวดไทย มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ถือว่า น่าสนใจมากอีกจุดหนึ่ง เพราะเป็นการรวบรวมศาสตร์ความรู้ด้านการนวดไทยทั้งหมดไว้ที่นี่ มีการจัดแสดงแบบผสมผสาน ทั้งการสาธิตจริง การจัดสร้างหุ่นจำลอง การใช้สื่อผสมมัลดิมีเดียรวมถึงการจัดแสดงนิทรรศการต่างๆ โดยจะมีคำบรรยายทั้งภาคภาษาไทยและภาคภาษาอังกฤษ ซึ่งทางวัดได้รับความร่วมมือจากภาควิชาการแปลและการล่าม คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้เรียบเรียงเนื้อหาในส่วนภาษาอังกฤษ
ผู้สนใจเข้าชมพิพิธภัณฑ์นวดไทย เปิดให้เข้าชม ระหว่างเวลา 08.30-18.30 น. ใกล้กับพระมหาเจดีย์ 4 รัชกาล วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
