วันศุกร์ที่ 23 พฤษภาคม 2568 สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงมีพระบัญชาให้ สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี (ธงชัย ธัมมธโช) กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าคณะใหญ่หนกลาง และผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม ปฏิบัติหน้าที่แทนพระองค์ เป็นประธานในพิธีทรงตั้งเปรียญธรรม 3 ประโยค และมอบประกาศนียบัตรประโยค 1-2 แก่พระภิกษุ-สามเณรในเขตปกครองคณะสงฆ์หนกลาง (เว้นกรุงเทพมหานคร) ประจำปีพุทธศักราช 2568 ณ วัดใหญ่ชัยมงคล ต.คลองสวนพลู อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โดยมีพระภิกษุ-สามเณรที่สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค จำนวน 265 รูป และพระภิกษุสามเณรที่สอบได้ประโยค 1-2 จำนวน 366 รูป รวมทั้งสิ้น 631 รูป
ในการนี้เจ้าประคุณสมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี ได้เชิญพระโอวาทสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มายังพระภิกษุสามเณรที่สอบได้ ใจความส่วนหนึ่งว่า
“…สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มีพระพุทธดำรัสไว้ว่า ‘ธรรมและวินัยอันใด เราแสดงแล้ว บัญญัติแล้วแก่พวกเธอ ธรรมและวินัยอันนั้น จักเป็นศาสดาของพวกเธอ โดยกาลอันล่วงไปแห่งเรา’ เพราะฉะนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่ยังคงมีพระศาสดาเสด็จอยู่ แม้ไม่ใช่ด้วยพระรูปกาย หากแต่ยังทรงดำรงอยู่อย่างแน่แท้ด้วยพระพุทธคุณอันปรากฏให้พุทธบริษัททั้งหลายสามารถเข้าถึงได้ ก็ด้วยการรู้แจ้งแทงตลอด ในพระสัทธรรม ที่ทรงแสดงไว้ดีแล้ว
บูรพาจารย์คณะสงฆ์ไทยอุตสาหะพากเพียรสรรค์สร้างระบบการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีไว้ก็เพื่อให้พระภิกษุสามเณรได้เข้าถึงพระสัทธรรมด้วยความเข้าใจกระจ่างแจ้งในอรรถะและพยัญชนะแห่งพระไตรปิฎกและพระคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาในมคธภาษา ผู้ศึกษาพระบาลีจึงมีหน้าที่ที่จะต้องเป็นกำลังสำคัญในการชี้แจง โต้แย้ง แก้ไข บรรดาคำอธิบายอันอุตริหรือทัศนะอันเป็นอัตโนมตินอกแบบของบรรดาผู้ไม่รู้จริงหรือผู้ประมาทในการศึกษา แล้วกระทำอกุศลกรรมอันร้ายกาจ คือการกระทำสัทธรรมปฏิรูป และการทำลายความน่าเชื่อถือของคณะสงฆ์ไทย ในการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม
อย่างไรก็ดี การที่ท่านจะทำหน้าที่รักษาพระศาสนาได้เช่นนั้น ท่านมหาเปรียญจำเป็นต้องศึกษา วิจัย ทำความเข้าใจ ปฏิบัติ และเผยแผ่พระธรรมวินัยในพระไตรปิฎก อันเป็นเครื่องยืนยันความมีอยู่ของพระพุทธศาสนา และพระบรมศาสดา ให้สมกับเจตนารมณ์ของการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ที่ท่านได้สำเร็จตามหลักสูตรมาแล้ว ขอจงอย่าได้หยุดอยู่เพียงความรู้ทางภาษา แต่ขอให้ตั้งปณิธานที่จะมีสติปัญญา โดยรู้รอบและรู้ลึกในพระพุทธธรรมให้จงได้…”
ทั้งนี้ นางกณิกนันต์ ล้อสีทอง รอง ผอ.สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ พร้อมด้วยข้าราชการ เจ้าหน้าที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมปฏิบัติงานพิธีและพุทธศาสนิกชนร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก
สำหรับพิธีทรงตั้งเปรียญธรรม 3 ประโยค และพิธีมอบประกาศนียบัตร ประโยค 1-2 แก่พระภิกษุสามเณรในเขตปกครองคณะสงฆ์หนกลาง จัดขึ้นเพื่อเป็นขวัญกำลังใจในการศึกษาพระปริยัติแผนกบาลี พระธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ที่ได้ถูกจารึกไว้เป็นภาษาบาลี ที่รวบรวมไว้ในพระไตรปิฎก เป็นการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาให้เจริญรุ่งเรืองสืบไป
เปรียญธรรม 3 ประโยค (ป.ธ.3) เป็นระดับชั้นการศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย เรียกพระภิกษุผู้สอบไล่ได้ในชั้นนี้ว่า พระมหา และสามเณรว่า สามเณรเปรียญ การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีในชั้น เปรียญธรรม 3 ประโยค แบ่งรายวิชาที่สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวงกำหนดให้พระภิกษุสามเณรสอบไล่ เพื่อผ่านในชั้นนี้ได้เป็น 4 วิชา คือวิชาไวยากรณ์, วิชาแปลมคธเป็นไทย, วิชาสัมพันธ์ไทย และวิชาบุรพภาค
สุทธิพร กองสุทธิผล
