เที่ยววัด-วันหยุด - ไหว้เจดีย์อัฐิ‘พระราชมนู’ ขุนศึกสมเด็จพระนเรศวรฯ

เจดีย์อัฐิพระราชมนู ทหารเอกสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ที่วัดช้าง (ช้างให้) ต.บ้านอิฐ อ.เมือง จ.อ่างทอง

เป็นเจดีย์รูปทรงกลม (ระฆังคว่ำ) สมัยอยุธยาตอนปลาย บรรจุอัฐิพระราชมนู ทหารเอกคู่ใจของสมเด็จพระนเรศวรฯ พร้อมด้วยเจดีย์บรรจุอัฐิภรรยาพระราชมนู

พระราชมนูเป็นสหายคนสนิทครั้งเยาว์วัยของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ในพงศาวดารระบุว่า พระราชมนู เป็นทหารที่เก่งกล้าและมีความสามารถสูงสุด เป็นทหารคู่พระทัยดุจดั่งเงาสมเด็จพระนเรศวรมหาราชออกศึกเคียงคู่พระนเรศวรเสมอ

มีนามเดิม บุญทิ้ง นายกองเลือดเดือดในสมัยกรุงศรีอยุธยา พ.ศ.2128 มีการรบที่ทุ่งบางแก้ว พระราชมนู แม่กองระวังหน้า ได้ใช้วัดช้าง (ช้างให้) เป็นที่ตั้งทัพ โดยส่งทหารออกลาดตระเวน ตรวจกองกำลังของทัพพระเจ้าเชียงใหม่ที่เป็นแม่ทัพหน้าพม่า ซึ่งเป็นการรบแบบกองโจรครั้งแรกของประวัติศาสตร์ชาติไทย

สมเด็จพระนเรศวรมหาราชนำกองทัพไทยได้รับชัยชนะ พระราชมนูเคยรับพระราชบัญชาให้ไปตีเมืองหนึ่ง (ปัจจุบันอยู่ในเขตพม่า) ตอนนั้นพระองค์ดำเกรงว่าทัพน้อยของพระราชมนูจะไม่อาจเอาชัย จึงส่งทัพหลวงออกตามไปช่วย ปรากฏว่าเมื่อทัพหลวงไปถึงเมืองนี้ก็แตกเสียแล้ว ทัพหลวงไม่ต้องเข้าช่วยแต่อย่างใด

เมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์ พระองค์จึงได้ปูนบำเหน็จให้พระราชมนูขึ้นเป็นเจ้าพระยาอัครมหาเสนาธิบดี ที่สมุหพระกลาโหม พระราชทานพานทอง น้ำเต้าทอง เจียดทองซ้ายขวา กระบี่ฝักทอง และเครื่องอุปโภคต่างๆ

เมื่อสิ้นแผ่นดินพระนเรศวร พระราชมนูไม่ประสงค์จะรับราชการต่อไป จึงลาออกจากสมุหพระกลาโหมแล้วเข้าพิธีอุปสมบท อยู่จำพรรษาที่วัดช้าง อ.เมือง จ.อ่างทอง

ชาวบ้านในละแวกชุมชนเรียกท่านว่าหลวงพ่อเพ็ชร ล้างมือเปื้อนเลือดบวชอุทิศส่วนกุศลให้แก่ข้าศึกทั้งหลายที่บาดเจ็บล้มตาย และได้สร้างวิหารถวายเป็นพระราชกุศลที่วัดช้าง อุทิศแด่พระนเรศวรด้วยความจงรักภักดี

พระราชมนู (หลวงพ่อเพ็ชร) มรณภาพในสมณเพศ ลูกศิษย์พร้อมด้วยชาวบ้านได้สร้างเจดีย์บรรจุอัฐิทรงระฆังคว่ำของท่านไว้ ณ วัดช้าง ให้อนุชนคนรุ่นหลังได้กราบไหว้ ระลึกถึงคุณงามความดีของท่านสืบต่อไป

สำหรับวัดช้าง (ช้างให้) ต.บ้านอิฐ อ.เมือง จ.อ่างทอง เดิมสถานที่ตั้งวัดนี้มีฝูงช้างป่าอาศัย และลงเล่นน้ำ สมัยสุโขทัย พระฝ่ายอรัญวาสีมาแวะพักผ่อนประจำ ชาวบ้านจึงช่วยกันสร้างที่พักถวายพระ ช้างจึงให้ที่หลีกไป จึงเรียกวัดนี้ว่าวัดช้างให้ สร้างขึ้นราว พ.ศ.1845

ต่อมาสมัยอยุธยา พ.ศ.2128 มีการรบที่ทุ่งบางแก้ว พระราชมนูแม่กองระวังหน้าได้ใช้วัดช้างให้เป็นที่ตั้งทัพ

เมื่อกองทัพไทยได้รับชัยชนะ ทรงโปรดให้นำพระราชทรัพย์มาปฏิสังขรณ์วัด พระราชมนูให้พ่อครูดาบพลอยใช้เรือกระแชงไปขนทองคำและพัสดุที่จำเป็นจากกรุงศรีอยุธยา มีช่างสิบหมู่มาช่วยบูรณะอุโบสถ

ต่อมาหลังเปลี่ยนแผ่นดิน พระราชมนูได้บวชอยู่ที่วัดช้างให้ จึงได้สร้างวิหารถวายเป็นพระราชกุศลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชจนสิ้นอายุขัย

สมัยอยุธยาตอนปลาย พระสงฆ์ 3 พ่อลูก ทรงฌานอภิญญาปกครองวัดสืบมา ในปี พ.ศ.2472 นายแรม นางใย ขำพักตร์ ร่วมกับผู้มีจิตศรัทธาช่วยกันบูรณะวัดขึ้นมาใหม่ ชาวบ้านจึงเรียกวัดนี้ว่า “วัดช้าง” จนถึงปัจจุบัน

วัดช้างได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ.2403 ได้หนังสือรับรองสภาพวัดใหม่ ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2551 เป็นสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดอ่างทอง

กนกศักดิ์ แสงตระการ