“พระอาจารย์จวน กุลเชฏโฐ” วัดเจติยาคีรีวิหาร (วัดภูทอก) อ.ศรีวิไล จ.หนองคาย (ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่ จ.บึงกาฬ) พระสายวิปัสสนากัมมัฏฐานอีกรูปที่มีวัตรปฏิบัติเป็นที่น่าเลื่อมใสศรัทธา
เกิดในสกุล นรมาส เมื่อวันที่ 10 ก.ค.2463 ที่บ้านแหล่งมันแกว หมู่ 12 ต.ดงมะยาง อ.อำนาจเจริญ จ.อุบลราชธานี (ในขณะนั้น)
ช่วงวัยเด็กเข้าศึกษาที่โรงเรียนบ้านโคกกลาง ต.มะยาง อ.อำนาจเจริญ และเข้าไปศึกษาในระดับมัธยมที่โรงเรียนประจำจังหวัดอุบลราชธานี ผลการเรียนสอบได้ที่ 1 มาตลอด
เมื่อเรียนจบชั้น ม.6 สมัครเข้ารับราชการที่กรมทางหลวงแผ่นดินอยู่นาน 4 ปี จนอายุครบ 21 ปี เข้าพิธีอุปสมบทฝ่ายมหานิกาย ที่วัดเจริญจิต บ้านโคกกลาง ต.ดงมะยาง อ.อำนาจเจริญ โดยมีหลวงพ่อบุเป็นพระอุปัชฌาย์ และพระมหาแจ้งเป็นพระอาจารย์คู่สวด
เพียง 1 พรรษา สามารถสอบได้นักธรรมชั้นตรี ก่อนลาสิกขาออกมาประกอบอาชีพเป็นช่างเย็บผ้า ทำงานขยันขันแข็งหามรุ่งหามค่ำจนล้มป่วยหนัก เมื่อหายป่วยท่านได้เข้าพิธีอุปสมบทอีกครั้งที่ วัดสำราญวิเวก อ.อำนาจเจริญ
เริ่มปฏิบัติกัมมัฏฐานโดยบริกรรมด้วยคำว่า “พุทโธ” และงดฉันอาหารประเภทเนื้อสัตว์ทุกชนิด ฉันแต่มังสวิรัติอย่างเดียว ด้วยเป็นอาหารธรรมชาติ ทำให้จิตใจเบาสบาย คลายความกำหนัดในกามคุณ ไม่ตกเป็นทาสของลิ้น
ต่อมา ออกเดินธุดงค์ไปยังมุกดาหารและไปนมัสการพระธาตุพนม ระหว่างทางพบเห็นศพ จึงเจริญอสุภกัมมัฏฐาน พิจารณาเห็นความจริงในเรื่องเกิด แก่ เจ็บ ตาย อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา เกิดขึ้นตามลำดับและเดินทางแสวงวิเวกไปเรื่อย หยุดพักตามป่าช้าแต่เพียงลำพัง ด้วยจิตใจอันกล้าหาญ
ในช่วงจำพรรษาที่วัดบ้านนาจิกดอนเมย บ้านหนองปลิง ต.นาจิก อ.อำนาจเจริญ ปฏิบัติกัมมัฏฐานด้วยการไม่หลับนอนตลอดระยะเวลา 3 เดือน และฉันอาหารมังสวิรัติปรากฏว่าทำสำเร็จได้ผลดีในทางกำลังใจและมีสติสัมปชัญญะเข้มแข็ง สามารถใช้สติควบคุมจิตได้ดีขึ้นตามหลักมหาสติปัฏฐาน 4
นอกจากนี้ ยังออกเที่ยวแสวงวิเวกบำเพ็ญเพียรตามป่าเขาลำเนาไพรแถบเทือกเขาภูพาน ธุดงค์ขึ้นไปทางเชียงใหม่และเชียงตุงด้วย
พระอริยคุณคุณาธาร (เส็ง ปุสโส) พาพระอาจารย์มาฝากไว้กับหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต ซึ่งจำพรรษาอยู่ที่วัดป่าบ้านหนองผือ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร
ได้รับการอบรมสั่งสอนว่าการปฏิบัติกัมมัฏฐานต้องมุ่งมรรคผลนิพพาน ต้องมีความเพียร ตั้งสัจจะทำจริงอย่างเด็ดเดี่ยว
นอกจากนี้ ยังสอนให้พิจารณากายคตาสติ คือ ให้ใช้สติ เพ่งพิจารณาในร่างกายมีผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เป็นต้น ให้เห็นว่าเป็นสิ่งปฏิกูลน่าเกลียด ต้องคอยบำรุงรักษาอยู่ตลอดเวลา
พระอาจารย์จวนปฏิบัติตามคำแนะนำของหลวงปู่มั่น สามารถรวมจิตใจให้สงบลงได้คล่องแคล่วรวดเร็วถูกนิสัย นั่งสมาธิได้ตั้งแต่หัวค่ำยันสว่าง จนจิตผ่องใสสว่างโพลงเป็นปรากฏมหัศจรรย์ยิ่ง
จากนั้นออกธุดงค์เข้าสู่กลางดงศรีชมภู อ.โพนพิสัย จ.หนองคาย เป็นดินแดนอันสงบสงัดวังเวงใจ สภาพที่เห็นคล้ายซากเมืองโบราณ มนุษย์ถือว่าเป็นถิ่นอาถรรพ์มีภูตผีปีศาจสิงอยู่มากมาย
เมื่อธุดงค์เข้าไปอยู่ในถ้ำจันทร์ ได้ฝึกจิตใจให้เข้าสู่ร่องรอยของพระโยคาวจร นั่งสมาธิปากเหวลึกให้จิตสงบ สร้างตบะให้แก่กล้า
หลังอยู่จำพรรษาที่ถ้ำจันทร์นาน 4 ปี จึงแสวงวิเวกมาทางภูสิงห์ อ.บึงกาฬ จ.หนองคาย บำเพ็ญเพียรอยู่ 1 พรรษา ก่อนมุ่งหน้าไปยังภูวัว
พ.ศ.2512 มาอยู่ที่ภูทอก อ.เซกา จ.หนองคาย โดยปักกลดอยู่ที่ถ้ำเชิงเขา จากนั้นได้เริ่มพัฒนาภูทอกน้อย เป็นวัดภูทอก โดยทำสะพานขึ้นลงบนยอดเขาให้สามารถเดินขึ้นลงโดยสะดวก
กาลต่อมา เมื่อวันที่ 27 เม.ย.2523 ประสบอุบัติเหตุเครื่องบินตกระหว่างการเดินทางจากเมืองอุดรธานี เข้าสู่กรุงเทพฯ สร้างความเศร้าสลดแก่คณะศิษย์เป็นยิ่งนัก
ย้อนไปเมื่อครั้งยังมีชีวิต อนุญาตให้ศิษย์ใกล้ชิดจัดสร้างเหรียญรุ่นแรก ปี 2517 ลักษณะเป็นทรงกลม มีหูห่วง จัดสร้างเป็นเนื้อเงินและทองแดง
ด้านหน้าเป็นรูปพระอาจารย์หันข้างซ้าย ตัวอักษรนูน “วัดภูทอก บึงกาฬ หนองคาย” โค้งตามขอบด้านบน ด้านล่าง ตัวอักษรนูน “พระอาจารย์จวน กุลเชฏโฐ”
ด้านหลังเป็นรูปเจดีย์วัดภูทอก บนดอกบัวบานตรงกลาง 1 ดอก ดอกบัวตูมซ้ายขวาข้างละดอกและลายคลื่นน้ำ ด้านบนพิมพ์อักขระโบราณโค้งตามเหรียญ
เหรียญรุ่นแรกเป็นเหรียญที่บรรดาเซียนพระและนักสะสมวัตถุมงคลให้ความสนใจยิ่ง
ถือเป็นวัตถุมงคลหายากในปัจจุบัน
