การแก้ปัญหา 3 จังหวัดชายแดนใต้ ที่ยังไม่สามารถคลี่คลายได้อย่างลุล่วง ทำให้ไฟลุกโชนยืดเยื้อยาวนาน สั่งสมมาตั้งแต่เหตุการณ์อุ้มฆ่าหะยีสุหลง เมื่อปี 2497 หรือเมื่อ 70 ปีที่แล้วโน้น
ปมประเด็นสำคัญอย่างหนึ่งก็คือ ทัศนคติของอำนาจรัฐส่วนกลาง ที่มองมายังพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้
เต็มไปด้วยความหวาดระแวง เพราะพื้นที่นี้ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม รวมทั้งประวัติศาสตร์ดั้งเดิม ก็คือรัฐปัตตานีในอดีต
ส่วนกลางมองลงมายังจังหวัดชายแดนใต้ ด้วยความหวั่นเกรงว่า จะเกิดการแบ่งแยกดินแดน ทำให้เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่ เรื่องง่ายกลายเป็นเรื่องยาก
นโยบายในการจัดการปัญหา ตั้งแต่ 70 ปีก่อน ก็คือ ต้องควบคุมให้ได้ ทำให้เป็นดินแดนไทยแท้ๆ ไม่มีร่องรอยรัฐปัตตานีในอดีตเหลืออีกต่อไป
กล่าวได้ว่า เป็นสายตาแบบอนุรักษนิยมทางการเมือง แบบฝ่ายขวาจัด นั่นเอง!!
แต่หลังจากการควบคุมและปราบปราม ไม่อาจหยุดยั้งสถานการณ์ไฟใต้ได้
ต่อมาเริ่มมีแนวคิดใหม่ๆ ใช้สันติวิธีนำการทหาร โดยพยายามเข้าใจปัญหาของประชาชนในพื้นที่ และเสนอแนวทางแก้ปัญหาโดยยอมรับอัตลักษณ์ของคนใน 3 จังหวัด
นำไปสู่การปรับการปกครองที่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง ยอมรับในเชื้อชาติ ศาสนา ภาษา และวัฒนธรรม ของคนในพื้นที่
ดีกว่าจะไปคิดลบล้าง เพื่อทำให้มีความเป็นไทยๆ ทั้งหมด ซึ่งเป็นไปไม่ได้
แต่ลงเอยแนวคิดใหม่ แนวคิดที่ยอมรับความแตกต่าง ไม่ใช่แนวคิดที่กดข่ม ก็ไปต่อไม่ได้ เพราะผู้กุมอำนาจฝ่ายความมั่นคง ยังเป็นอนุรักษนิยมการเมืองสุดๆ!!
แม้แต่ในรัฐบาลบางยุค พยายามจะใช้แนวคิดใหม่ ใช้การเมืองนำการทหารเข้าไปคลี่คลายไฟใต้
กลายเป็นรัฐบาลที่ถูกจับตามองอย่างไม่ไว้วางใจ ในสายตาของฝ่ายขวาจัด
แต่น่าประหลาดตรงที่ว่า เหตุการณ์ตากใบที่มาร้อนแรงในช่วงนี้ เนื่องจากครบอายุความ 20 ปี
คงเพราะเป็นรัฐบาลพรรคเพื่อไทย ก็เลยเกิดกระแสโจมตีรัฐบาล ในประเด็นไม่สามารถนำตัวจำเลยมาขึ้นศาลได้ทันเวลา ทำให้คดีหมดอายุความ!
ฝ่ายตรงข้ามรัฐบาลเพื่อไทยที่เป็นกลุ่มขวาจัดไม่ยอมรับว่าการเมืองเปลี่ยนแปลงไปแล้ว พยายามโจมตีรัฐบาล ด้วยคำพูดคำจา ที่เห็นอกเห็นใจ ให้ความเป็นธรรมกับผู้สูญเสียอย่างเต็มที่
ทั้งที่เป็นทัศนะที่ขัดแย้งกับจุดยืนของฝ่ายอนุรักษนิยมการเมืองอย่างสิ้นเชิง
คดีตากใบหมดอายุความ จึงเกิดปรากฏการณ์แปลกใหม่!?
กลุ่มขวาจัดที่ต่อต้านเพื่อไทย แสดงจุดยืนที่เข้าใจสิทธิของคน 3 จังหวัดชายแดนใต้ อย่างไม่น่าเชื่อ และอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน
ยึดหลักสิทธิมนุษยชน ทั้งที่ไม่เคยมีอยู่ในจิตใจของฝ่ายขวาจัดมาก่อนเลย
คดีตากใบ จึงมีความแปลกใหม่ในหมู่ฝ่ายขวา คงเป็นเพราะว่าจะต่อต้านรัฐบาลเพื่อไทยนั่นเอง!!
วงค์ ตาวัน