ใจแผ่นดิน
ที่เรียกว่า ใจแผ่นดิน อยู่ตรงไหน
เมสินี
ตอบ เมสินี
คำตอบนำมาจากการเปิดเผยของ สุรพงษ์ กองจันทึก ประธานมูลนิธิผสานวัฒนธรรม และผอ.สถาบันวิจัยสังคม จุฬาฯ ว่า “ใจแผ่นดิน” เป็นพื้นที่ไกลที่สุดของไทย อยู่ในป่าที่ใหญ่สุดคือผืนป่าแก่งกระจาน การเดินเท้าเป็นทางเดียวที่จะไปได้ (นอกจากเฮลิคอปเตอร์) ใช้เวลา 4-5 วัน
คนที่อยู่ในชุมชนไม่ได้รับการติดต่อจากภายนอกเท่าไหร่นัก เขาได้รับสัญชาติไทย พูดภาษาไทยได้น้อยมาก แต่คนเหล่านี้กลับถูกกระทำรุนแรงที่สุดเท่าที่พบในประวัติศาสตร์สังคมไทย ถูกเผาทิ้งทั้งหมู่บ้านราว 100 หลัง โดยเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานในปี 2554
สุรพงษ์กล่าวว่า “บ้านบางกลอย-ใจแผ่นดิน” เป็นที่รู้จักตลอดมา เมื่อมีการทำแผนที่โดยกรมแผนที่ทหารในปี พ.ศ.2455 ก็ปรากฏบ้านใจแผ่นดินในแผนที่ และปรากฏในทุกแผนที่ที่มีการจัดทำในระยะต่อๆ มา
“ชาวบ้านกลุ่มนี้อยู่มานาน หลักฐานคือแผนที่กรมแผนที่ ทหารปี 2455 ระบุถึงชื่อหมู่บ้าน ใจแผ่นดิน แผนที่ปี 2512 ก็ระบุ หมู่บ้านใจแผ่นดินเพิ่งหายไปจากแผนที่เมื่อปี 2554 เมื่อมีการเผา ปัจจุบันหมู่บ้านนี้ไม่มีแล้วในไทย
คนเหล่านี้ลุกขึ้นสู้เรียกร้องสิทธิ สู้ถึงศาลปกครองสูงสุด เป็นเรื่องน่าชมเชย เผชิญกับคำกล่าวหาของเจ้าหน้าที่ว่าเป็นคนค้ายา คนบุกรุก แต่บัดนี้ศาลปกครองยืนยันสิทธิชุมชนคนกลุ่มนี้ ปู่คออี้ (ชายชราวัย 100 ปี ที่ถูกเผาบ้าน และออกมาเรียกร้องสิทธิของตนเองและชุมชนดั้งเดิมที่ถูกเผาทำลาย) ได้รับบัตรประชาชน ได้รับการยืนยันสิทธิในทรัพย์สินและบ้านที่เจ้าหน้าที่เผา”
ทั้งนี้ ในปี 2561 ศาลปกครองสูงสุดตัดสินว่าเจ้าหน้าที่กระทำไม่ชอบด้วยกฎหมายและให้ชดใช้ค่าเสียหายให้ชาวบ้าน แต่ปัจจุบันชาวบ้านยังไม่สามารถกลับใจแผ่นดินได้ หลังจากทั้งหมู่บ้านถูกสั่งให้อพยพออกจากพื้นที่เมื่อปี 2539 และยังไม่ได้รับเงินชดเชย รวมทั้งปู่คออี้ซึ่งเสียชีวิตไปก่อนหน้านี้
ด้าน รศ.ศรีศักร วัลลิโภดม นักวิชาการด้านมานุษยวิทยาและโบราณคดี กล่าวว่า แม่น้ำเพชรบุรีเป็นสายน้ำสำคัญ มีปลายน้ำอยู่ที่ตัวเมืองเพชรบุรี ส่วนทางต้นน้ำ บ้านบางกลอย-ใจแผ่นดิน เป็นเส้นทางการค้าทางบกมาแต่โบราณ
สอดคล้องกับที่ วลัยลักษณ์ ทรงศิริ นักประวัติศาสตร์ของมูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธ์ กล่าวว่า บ้านบางกลอย-ใจแผ่นดินมีมานานมากอย่างน้อยตั้งแต่สมัยอยุธยา เนื่องจากอยู่บนเส้นทางจากมะริดมาเพชรบุรี โดยมีบันทึกของชาวตะวันตกทั้งสมัยอยุธยาและรัตนโกสินทร์ ไม่ว่าจะเป็นคณะราชทูตชาวเปอร์เซีย คณะราชทูตจากฝรั่งเศส ตลอดจนคณะราชทูตของครอว์เฟิร์คจากอังกฤษในสมัยรัชกาลที่ 2 บันทึกตรงกันว่า มาขึ้นฝั่งที่มะริด เดินทางทวนลำน้ำตะนาวศรี แล้วเดินข้ามเทือกเขาตะนาวศรีมาที่ต้นน้ำเพชรบุรี จากนั้นจึงล่องแม่น้ำมาที่เมืองเพชรบุรี ซึ่งที่ต้นน้ำเพชรบุรีคือบ้านบางกลอย-ใจแผ่นดิน
