ทับหลัง ปราสาทเขาโล้น-หนองหงส์
ขอรายละเอียดของทับหลังทั้ง 2 ชิ้นที่ได้รับคืนจากอเมริกา
สุชา
ตอบ สุชา
ทำความรู้จักกับ “ทับหลัง” กันก่อน สุจิตต์ วงษ์เทศ คอลัมนิสต์ศิลปวัฒนธรรมแห่งเครือมติชน ให้ข้อมูลไว้ว่า ทับหลังเป็นโบราณวัตถุจากโบราณสถาน ซึ่งเป็นมรดกร่วมทางวัฒนธรรมของบรรพชนร่วมไทย-กัมพูชา และ ของอุษาคเนย์
สหรัฐอเมริกาส่งคืนทับหลัง 2 แผ่นถึงไทยแล้ว หลังจากถูกขโมยไปนานมากจากปราสาท 2 หลังที่ จ.บุรีรัมย์ กับ จ.สระแก้ว
ทั้งนี้ เมื่อ 33 ปีก่อน คือ พ.ศ.2531 สหรัฐอเมริกาเคยส่งคืนทับหลัง 1 แผ่นให้ไทย เป็นทับหลังสลักรูปนารายณ์บรรทมสินธุ์ ซึ่งถูกขโมยช่วงสงครามเวียดนามจากปราสาทพนมรุ้ง จ.บุรีรัมย์
ทับหลังเหล่านี้เป็นแผ่นหินสี่เหลี่ยมผืนผ้า วางทับบนส่วนหลังของกรอบประตูทางเข้าปราสาท เพื่อทำหน้าที่รับ และถ่ายน้ำหนักโครงสร้างส่วนบนของอาคารปราสาท 2 หลังบริเวณอีสานใต้ กับอีก 1 หลังบริเวณที่ราบลุ่มภาคกลางที่มีพื้นที่ต่อเนื่องจากอีสานใต้
อีสานใต้ หมายถึง ที่ราบสูงโคราช บริเวณทางใต้ของทิวเขา ภูพาน (ส่วนทางเหนือของภูพานเรียกอีสานเหนือ) มีแม่น้ำ สายหลัก 2 สาย ได้แก่ แม่น้ำชี, แม่น้ำมูล ไหลลงแม่น้ำโขง (ที่อุบลราชธานี)
ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์จากปราสาทพนมรุ้งที่สหรัฐ ส่งคืน พ.ศ.2531 กับทับหลังที่สหรัฐส่งคืนปีนี้ พ.ศ.2564 ได้แก่ ทับหลังจากปราสาทหนองหงส์ (จ.บุรีรัมย์) กับทับหลังจากปราสาทเขาโล้น (จ.สระแก้ว) รวม 3 ชิ้นมีประวัติศาสตร์ ร่วมกัน
(อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้)
