โรค”ผมร่วง”มาจากหลายสาเหตุ – สาเหตุของโรคผมร่วงต่างๆ ในหลายๆ โรค หรือหลายสาเหตุอื่นๆ ด้วยกัน ที่พบนอกเหนือจากผมร่วงผมบางจากพันธุกรรม ซึ่งส่วนใหญ่จะค่อยๆ บางลง มีรูปแบบที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
นพ.ก้องเกียรติ ลออวงศ์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการปลูกผม อธิบายถึงโรคผมร่วงต่างๆ ประกอบด้วย 1.โรคผมร่วงหย่อม (Alopecia Areata) เป็นโรคที่สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้อีก พบรอยโรคได้ทุกที่ ที่มีเส้นผม แบบที่พบบ่อย คือเห็นรอยโรคที่หนังศีรษะหรือคิ้ว เป็นวงกลมหรือรี ขอบเขตชัด ผมที่ร่วงส่วนใหญ่งอกกลับคืนมาภายใน 6 เดือนถึง 1 ปี แต่ส่วนใหญ่พบว่ามีโอกาสจะกลับมาเป็นอีกตรงที่เดิมในอนาคต ในบางคนถ้าเป็นมากอาการผมร่วงอาจลามไปทั่วศีรษะ (Alopecia Totalis) หรือทั่วทั้งตัว (Alopecia Universalis)
สาเหตุของโรคนี้ยังไม่แน่ชัด เชื่อกันว่าเกิดจากเรื่องของภูมิแพ้ และไม่เกี่ยวกับความเครียด วิตกกังวล ดังนั้นควรรีบมาพบแพทย์
2.ผมร่วงแบบมีแผลเป็น Scarring Alopecia มีการทำลายรากผม อาจเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งร่วงจากแผลเย็บ ผ่าตัด อุบัติเหตุ ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก สารเคมี กรด ด่าง, ร่วงจากการดึงรั้ง Traction Alopecia, ร่วงจากการถอนผม หรือ Trichotillomania, ร่วงจากโรค FFA Frontal Fibrosis Alopecia ซึ่งเป็นโรคที่เกิดการอักเสบที่หนังศีรษะ และทำลายรากผม, ร่วงจากโรค LPP Lichen Planopilaris (LPP) เป็นโรคที่เกิดการอักเสบที่หนังศีรษะ และทำลายรากผม
3.โรคผมร่วงทั่วๆ ผม ระยะเจริญร่วง (Anagen Effluvium) ผมร่วงชนิดนี้จะเกิดจากการสิ่งที่มากระทบ มีผลต่อการเจริญของรากผม มักมีอาการผมร่วงทั่วศีรษะ หลังรับประทานยา หรือได้รับสารเคมีบางอย่าง เช่น ยาเคมีบำบัด เป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของผมร่วงแบบนี้ หากใช้ยาสองชนิดร่วมกัน จะทำให้ผมร่วงมากขึ้น ยาตัวอื่นที่ทำให้เกิดอาการได้ มักมีอาการผมร่วงทั่วศีรษะ หลังรับประทานยาหรือได้รับสารเคมีบางอย่าง ยาตัวอื่นที่ทำให้เกิดอาการได้ คือ bismuth, levodopa, colchicines และ cyclosporine ผมมักเริ่มร่วงหลังจากรับยาเคมีบำบัดไปแล้ว 1-2 สัปดาห์ เห็นชัดหลัง 1-2 เดือน
ส่วนการรักษาให้ทา 5% Minoxidil โลชั่น อาจไม่ช่วยป้องผมร่วง แต่ช่วยให้ระยะที่ผมร่วงสั้นลง 50 วัน โดยการรัดรอบศีรษะระหว่างที่ฉีดยาเคมีบำบัด อาจช่วยลดอาการผมร่วงได้ ทั้งนี้อาการผมร่วงสามารถหายกลับมาได้ปกติหลังหยุดให้ยาเคมีบำบัด 2-3 สัปดาห์ รากผมสามารถกลับมาทำงานได้ตามปกติ บางคนผมก็ยาวต่อแม้จะให้ยาต่อเนื่อง
4.ผมร่วงทั่วๆ ผมระยะหยุดพักร่วง (Telogen Effluvium) ผมร่วงทั่วศีรษะส่วนใหญ่มักเป็นฉับพลัน ส่วนน้อยอาจมีอาการเรื้อรังและใช้เวลานานกว่า มีสาเหตุมาจากผิดปกติจากเรื่องเมตาบอลิก หรือฮอร์โมน หรือจากยาบางตัว ส่วนใหญ่หายได้เองใน 6 เดือน สำหรับอาการผมร่วงทั้งในแบบฉับพลันหรือเรื้อรัง จะมีผมหลุดร่วงมากขึ้น คนไข้มักบอกว่าผมร่วงมากขึ้น หรือผมที่มีอยู่บางลง ผมจะร่วงทั่วศีรษะ แต่ไม่พบที่ร่วงหมดศีรษะ
หากมีอาการแสดงน้อยกว่า 6 เดือน (ระยะฉับพลัน) มักมีความผิดปกติจากเรื่องเมตาบอลิก หรือฮอร์โมน หรือจากยาบางตัวเกิดขึ้นก่อนผมร่วง 1-6 เดือน สาเหตุได้แก่ การมีไข้สูง การติดเชื้อ การได้รับอุบัติเหตุหนัก ได้รับการผ่าตัด การอดอาหารลดน้ำหนัก การตั้งครรภ์ การทานยาบางตัวเช่น beta-blockers, anticoagulants, retinoids, propylthiouracil, carbamazepine การได้รับวัคซีน โรคสะเก็ดเงิน รังแคอักเสบ การหยุดยาฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิด หรือหากมีอาการแสดงมากกว่า 6 เดือน (ระยะเรื้อรัง) อาการเริ่มไม่ค่อยรู้ตัว ผมร่วงไปเรื่อยๆ ผมดูบางลง สาเหตุเช่น เป็นมะเร็ง โรคพุ่มพวง โรคไตระยะสุดท้าย โรคตับ โรคไทรอยด์เป็นพิษหรือทำงานต่ำ ขาดสารอาหารและโลหิตจาง
ภาวะผมร่วงเยอะๆ ส่งผลไปสู่ปัญหาหัวล้าน ผมบางได้ในอนาคต ผมร่วงจึงทำให้เราหมดความมั่นใจในการใช้ชีวิต และส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตต่างๆ ตามมา ดังนั้นเราจึงควรหมั่นใส่ใจดูแลร่างกายของเราให้ดีอยู่เสมอ เพื่อชะลอเวลาการเสื่อมโทรมของร่างกายให้อยู่สมบูรณ์กับเราให้นานที่สุดเท่าที่จะนานได้
