วัคซีน : เข็มแรกของโลก
น้าชาติเล่าเรื่องสนุกมาก ทันสมัยด้วย วันนี้อยากทราบเรื่องกำเนิดวัคซีนครั้งแรกในโลก และของประเทศไทย
แฟนน้า
ตอบ แฟนน้า
มีคำตอบอยู่ในบทความเรื่อง “วัคซีนเข็มแรกของโลก วัคซีนเข็มแรกของไทย เกิดขึ้นเมื่อใด” เผยแพร่ในเว็บไซต์ศิลปวัฒนธรรม www.silpa-mag.com ดังนี้
ปี พ.ศ. 2337 ขณะที่ทวีปยุโรปกำลังเผชิญกับการแพร่ระบาดอย่างรุนแรงของไข้ทรพิษ จนมีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็ก นายแพทย์เอดเวิร์ด เจนเนอร์ (Edward Jenner) สังเกตเห็นว่า หญิงรีดนมวัวที่เคยติดโรคฝีดาษวัว (cowpox) ไม่ป่วยเป็นไข้ทรพิษ จึงได้เริ่มการค้นคว้าทดลองจนเป็นที่มาของ “วัคซีนเข็มแรก” ในโลก
นายแพทย์เจนเนอร์ทดลองนำหนองจากแผลฝีดาษวัวของหญิงรีดนมวัวดังกล่าวไปทดลองกับสัตว์หลายชนิดจนมีผลสำเร็จเป็นที่น่าพอใจ ต่อมาวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2539 ได้ทดลองในคนเป็นครั้งแรกกับเด็กชายอายุ 8 ขวบ โดยการกรีดผิวหนังที่แขนแล้วนําหนองฝีดาษวัวใส่ลงไป จากนั้นอีกประมาณ 2 เดือน นายแพทย์เจนเนอร์นําเอาหนองฝีจากผู้ป่วยไข้ทรพิษไปทดลองสะกิดที่ผิวหนังของเด็กชายรายเดิม ผลปรากฏว่าเด็กชายผู้นั้นไม่ติดโรคไข้ทรพิษ
หลังทดสอบอีกหลายครั้ง ทั้งปรับปรุงการเตรียมหนองฝีให้มีประสิทธิภาพ จนมั่นใจว่าวิธีการดังกล่าวสามารถป้องกันไข้ทรพิษได้ จึงได้นํารายงานผลการทดลองเสนอต่อราชสมาคมแห่งลอนดอน (Royal Society of London) แต่รายงานฉบับนั้นกลับถูกส่งคืนอย่างไม่สนใจ
นายแพทย์เจนเนอร์จึงตัดสินใจตีพิมพ์ผลการศึกษาดังกล่าวด้วยทุนส่วนตัวออกเผยแพร่ ซึ่งก็ยังคงถูกคัดค้านจากวงการแพทย์ เพราะเห็นว่าเป็นเรื่องหลอกลวง โดยมีการเชื่อมโยงกับกรณีของ เลดี้ แมรี เวิร์ตเลย์ มองตากู (Lady Mary Wortley Montagu) ที่นําความรู้การปลูกฝีจากชาวจีนไปเผยแพร่ในประเทศอังกฤษเพื่อป้องกันไข้ทรพิษเมื่อปี พ.ศ. 2264 แต่มีผู้ที่ได้รับการปลูกฝีบางรายป่วยเป็นไข้ทรพิษและเสียชีวิต
อย่างไรก็ตาม แม้ผลงานของนายแพทย์เจนเนอร์จะถูกปฏิเสธจากวงการแพทย์ แต่ประชาชนจำนวนมากให้ความเชื่อถือวิธีการของเขาว่าสามารถป้องกันไข้ทรพิษได้จริง การยอมรับขยายวงกว้างออกไปเรื่อยๆ ในที่สุด รัฐสภาอังกฤษได้รับรองผลงานของนายแพทย์เจนเนอร์เมื่อปี 2343
นายแพทย์เจนเนอร์เรียกหนองฝีวัวนั้นว่า “vaccine-วัคซีน” ซึ่งมาจากภาษาละตินว่า vacca แปลว่า วัว และเรียกวิธีการป้องกันโรคดังกล่าวว่า vaccination ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายถึงปัจจุบัน
ภายหลังก็มีการพัฒนาวัคซีนเรื่อยมา เช่น หลุยส์ ปาสเตอร์ (Louis Pasteur) ค้นพบวิธีการทําให้เชื้อที่ยังมีชีวิตอ่อนฤทธิ์และใช้เป็นวัคซีนเป็นครั้งแรก, โจเซฟ ลิสเตอร์ (Joseph Lister) ริเริ่มนำ antiseptic มาใช้ในทางการแพทย์ทําให้เกิดการผลิตวัคซีนชนิดเชื้อตายในระยะเวลาต่อมา ฯลฯ
ฉบับพรุ่งนี้ (12 ม.ค.) พบกับวัคซีนเข็มแรกของประเทศไทยที่เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งในระยะแรกนั้นต้องนำเข้าพันธุ์หนองฝีจากอเมริกา ใช้เวลาเดินทางถึง 9 เดือน
