อ่าน‘พจนานุกรมสร้างชาติ’กับ‘หมาป่า-เสือดำ’
บุ๊กสโตร์
เข้มข้นทุกตัวอักษร วรรณกรรมแปลและสารคดี “สำนักพิมพ์มติชน” www.matichonbook.com ภูมิใจชวนอ่าน
…“พจนานุกรมสร้างชาติ : อุดมการณ์รัฐไทย ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน” ผลงาน มานิตา ศรีสิตานนท์ เหลืองกระจ่าง ที่จะพาสำรวจประวัติศาสตร์พจนานุกรม ในประเทศไทย โดยเฉพาะฉบับราชบัณฑิตยสถาน หนังสืออ้างอิง หลักทางภาษาเล่มสำคัญของไทย
เผยบทบาท ที่ไม่เพียงทำหน้าที่กำหนดกฎเกณฑ์การใช้ภาษาไทยอย่างเป็นระบบเท่านั้น หากแต่ ยังสร้างภาษาไทยมาตรฐานที่อนุรักษ์ความเป็นไทย ตลอดจนสอดแทรกอุดมการณ์ “ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” สู่ภาษาไทยที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
นำผู้อ่านท่องไปในโลกพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ไล่เรียงให้เห็นการกำเนิดและพัฒนาการราชบัณฑิตยสถาน ตั้งแต่ยุคกรมราชบัณฑิตภายใต้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ (พ.ศ.2454-2475) ราชบัณฑิตยสถานในยุคการเปลี่ยนแปลง (พ.ศ.2476-2543) และยุคราชบัณฑิตยสถานสู่ราชบัณฑิตยสภา (พ.ศ.2544-2558)
ตีแผ่แกะรอยอุดมการณ์รัฐไทยที่ลอบเร้นอยู่ในพจนานุกรรม และทำงานผ่านภาษาอย่างแนบเนียน ในถ้อยคำที่พูด ในข้อเขียนที่ใช้ คลี่ขยายพลวัตของความหมาย “ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” ที่ปรับเปลี่ยนนิยามอย่างสอดรับกับการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมซึ่งผันแปรตามยุคสมัย
“พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานไม่ได้สะท้อนอุดมการณ์เพียงอย่างเดียว อันที่จริงแล้ว ผลผลิตทางอุดมการณ์ทำหน้าที่ทั้งสะท้อน (reflect) และบิดเบือน (refract) อุดมการณ์ในสังคม…นอกจากการเป็นหลักภาษาของชาติแล้ว ความสำคัญของพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานยังอยู่ ที่การเป็นบันทึกการเปลี่ยนแปลงของสังคมที่เกี่ยวข้องกับการจินตกรรมชาติ”
…“Black Leopard, Red Wolf เสือดาวดำ หมาป่าแดง” วรรณกรรมแฟนตาซีฝีมือนักเขียนชาวจาเมกา มาร์ลอน เจมส์ (Marlon James) ชวนผจญภัยไปพานพบกับเรื่องของ “Red Wolf หมาป่าแดง” นักสะกดรอย ไร้นาม ไร้เพศ ไร้ที่มา ความจริงเขาเองก็เคยมีชื่อเสียงเรียงนามอยู่เหมือนกันแต่ลืมมันไปนานแล้ว เขาเป็นผู้ครอบครองดวงตาหมาป่าและจมูกอันเป็นเลิศ และนั่นทำให้ได้รับมอบหมายภารกิจตามหาเด็กชายที่สาบสูญ
และ “Black Leopard เสือดาวดำ” พรานจำแลงที่กลายร่าง เป็นเสือดาวดำ ไม่มีใครรู้จักชื่ออื่นนอกจาก เสือดาว เขาจับพลัด จับผลูมารู้จักกับนักสะกดรอยไร้นาม และกลายมาเป็นเพื่อนร่วมทางของการผจญภัยในครั้งนี้ ด้วยความสามารถในการจำแลงกาย ทำให้เขามีความแข็งแกร่งและแฝงไปด้วยเสน่ห์อันลึกลับ
การผจญภัยของทั้งคู่เริ่มต้นเมื่อได้รับคำจ้างวานจากนักค้าทาส กลับกลอกให้ตามหาเด็กชายผู้สาบสูญ ระหว่างการตามหา ความจริง พวกเขาพบเรื่องราวเบื้องหลังอันสลับซับซ้อนเกี่ยวกับ สงครามของแดนเหนือกับแดนใต้ ความดำมืดของเหล่าราชา สัญชาตญาณดิบของมนุษย์ และความรักที่ไร้เส้นแบ่งทางเพศ ท่ามกลางฉากหลังของป่าลึกลับ มนต์คาถา และกลิ่นอายตำนานแอฟริกาและปกรณัมที่รวมถึงแม่มด ผู้วิเศษ ไฮยีน่า สัตว์ประหลาด กับอีกหลายตัวละครที่มาเติมรสเข้มข้น ให้การตามรอยครั้งนี้
นี่คือเล่มปฐมบทของนวนิยายไตรภาคชุด Dark Star ที่อบอวลด้วยกลิ่นอายแบบแอฟริกาในร่มเงาอาณานิคม
…อีกเล่มในบรรยากาศอาณานิคม “Midnight’s Children” โดย Salman Rushdie เล่าเรื่องราวกาลครั้งหนึ่ง เมื่อบริติชราชยังปกครองอินเดีย ว่าที่คุณแม่ได้รับ คำทำนายถึง “ลูกชาย” ที่ใกล้คลอดของเธอ คำทำนายพิลึก พิลั่นขวัญผวาซึ่งติดตัวเด็กชายไปตลอดชีวิต ครั้นนาฬิกาตีบอกเวลาเที่ยงคืนเข้าสู่วันที่ 15 สิงหาคม 1947 เวลาที่อินเดียได้รับเอกราช จากอังกฤษพอดิบพอดี ซาลีม ซีนาย พลันลืมตาดูโลก
วรรณกรรมหลังอาณานิคมที่สะท้อนความเป็นไปของชาติชาติหนึ่งซึ่งถือกำเนิด และกระเสือกกระสนดิ้นรนเพื่อเอาชีวิตรอดท่ามกลางความผันผวนที่โถมเข้าใส่ คู่ขนานไปกับชีวิตของพลเมืองคนหนึ่งในชาตินั้น ผู้ไขว่คว้าหาความหมายให้ตัวเองผ่านประสบการณ์ทั้งในฐานะผู้กระทำและผู้ถูกกระทำ
ชีวิตของ ซาลีม ซีนาย ไม่ธรรมดา และด้วยเชื่อว่าชะตาชีวิตของตนถูกผูกโยงเข้ากับประวัติศาสตร์และชะตากรรม ของประเทศ ซาลีมจึงบันทึกเรื่องราวของเขาที่หมักบ่มมาตลอด อายุร่วมสามสิบปีแปรรูปเป็นคำบอกเล่ารสเด็ดบรรจุขวดโหล 30 ใบในรูปของ “ประวัติครอบครัวฉบับละเมิดกฎฮาลาล” ประวัติ ชีวิตที่โลดโผนและบอบช้ำพอๆ กับอินเดียผู้เป็นเช่นแฝดน้อง
