‘พุทธแท้’ยุคใหม่ในอินเดีย
ฝึกจิต
ถ้าใครมีโอกาสเดินทางไปสู่ประเทศอินเดีย เมื่อสัญจรผ่านตามสี่แยกต่างๆ สิ่งที่มักปรากฏสู่สายตาของผู้มาเยือนอยู่เสมอคือ “อนุสาวรีย์เชิดชูคุณธรรม” รูปปั้นบุคคลผู้สร้างคุณประโยชน์แก่ชุมชนหรือประเทศชาติ เพียงจากเมืองหนึ่งสู่อีกเมืองหนึ่ง อาจปรากฏรูปเคารพของบุคคลที่แตกต่างกันให้เห็นนับ 10 อนุสาวรีย์ ซึ่งแต่ละอนุสาวรีย์ก็มักจารจารึกประวัติกันยาวเหยียดชนิดอ่านกันจนตาลาย
แต่ในบรรดารูปปั้นบุคคลสำคัญเหล่านั้น ถ้านับอย่างจริงจัง พบว่ามีเพียง 3 คน ที่ถูกจัดให้เป็น “เทพเจ้าเดินดิน” ผู้ยิ่งใหญ่ของอินเดียยุคใหม่หลังได้รับเอกราชคืน และมีการสร้างรูปเคารพให้อนุชนรุ่นหลังได้บูชาเอาไว้มากที่สุด
3 บุคคลนี้ คือ มหาตมะ คานธี ผู้นำการทวงคืนอิสรภาพกลับสู่อินเดีย ด้วยอหิงสาวิธี จนได้รับการยกย่องเป็น “บิดาแห่งประชาชาติของอินเดีย”, ศรี ยวาหระลาล เนห์รู นายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศ ผู้เป็น “บิดาแห่งประชาธิปไตยของอินเดีย”
และ ดร.อัมเบดการ์ หรือ ชื่อเต็มว่า บาบาสาเหบ พิมเรา รามจิ อัมเบดการ์ รัฐมนตรีกระทรวงแรงงานและกระทรวงยุติธรรม คนแรกของอินเดีย ผู้เป็นประธานร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งต่อมาได้ ถูกยกย่องให้เป็น “บิดาแห่งรัฐธรรมนูญอินเดีย” นอกจากนี้ ดร. อัมเบดการ์ ยังถือเป็น “วีรบุรุษผู้นำพระพุทธศาสนากลับคืนสู่ประเทศอินเดีย” อีกครั้ง จากการนำผู้คนจำนวน 5 แสน ปฏิญาณตนเป็นพุทธมามกะ ที่เมืองนาคปูร์ ในปี พ.ศ.2499
สำหรับ มหาตมะ คานธี และ ศรี ยวาหระลาล เนห์รู คนไทยที่นิยม ‘ความรู้รอบตัว’ คงเคยได้ยินชื่อเสียงเกียรติคุณกันโดยทั่วไปแล้ว ส่วน ดร.อัมเบดการ์ ถ้าเป็นผู้ที่ไม่เคยข้ามแดนมาเหยียบถิ่นอินเดียก็มักไม่รู้ว่า อนุสาวรีย์ของคนร่างใหญ่ ใส่สูทพอดีตัว สวมแว่นตาหนา มือข้างหนึ่งถือตำรา อีกข้างหนึ่งชี้ไปข้างหน้า ก็คือรูปเหมือนของท่าน
ดร.อัมเบดการ์ คือ จัณฑาล ที่ต่ำต้อย แต่สามารถต่อสู้ฝ่าฟันอุปสรรคนานัปการและความอยุติธรรมตลอดชีวิต จนพลิกชะตาขึ้นเป็นหนึ่งในรัฐบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดของอินเดีย ทั้งยังจุดประกายความหวังแก่คนวรรณะต่ำ หรือคนนอกวรรณะที่ถูกกดขี่ข่มเหงมาโดยตลอด ให้พบทางสว่างด้วยการถอนตัวออกจากศาสนาฮินดูที่เต็มไปด้วยความไม่เท่าเทียมทางชนชั้น สู่พระพุทธศาสนาที่ไม่แบ่งชนชั้นวรรณะ ไม่ปิดกั้นใคร มองคนทุกคนเสมอกันในความเป็นมนุษย์ และมีหลักธรรมที่นำพาออกจากทุกข์ได้จริง
หลังจาก ดร.อัมเบดการ์ เสียชีวิตในปี พ.ศ.2499 คลื่นแห่งมหาชนผู้เชื่อถือใน ดร.อัมเบดการ์ อีกจำนวนมาก ยังรักษาธรรมเนียมการปฏิญาณตนเป็นพุทธมามกะที่ ดร.อัมเบดการ์ เคยเริ่มเอาไว้ จากรุ่นสู่รุ่น จนชาวพุทธในอินเดียเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี ล่าสุดก็มีผู้เปลี่ยนศาสนาหันมานับถือพุทธ จำนวนหลายหมื่นคน ที่เมืองนาคปูร์ และ เมืองมุมไบ ในวันคริสต์มาส ของปีที่ผ่านมา
สิ่งที่น่าสนใจในพิธีประกาศตนของชาวพุทธใหม่เหล่านี้คือ ทุกคนตั้งใจเปลี่ยนศาสนาด้วยหัวใจ เปล่งวาจาถึงไตรสรณคมน์อย่างกึกก้องกังวาน เพราะทุกคนได้เรียนรู้หลักธรรมะมาอย่างเข้าใจก่อนจะเปลี่ยนศาสนา ทุกคนเชื่อและรักในพระพุทธเจ้า การประกาศตนจึงเสมือนเป็นการแสดงความพร้อม ว่านับแต่บัดนี้เป็นต้นไป จะขอมีพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งอันสูงสุด จะรักษาศีล 5 อย่างเคร่งครัดจนตลอดชีวิต และจะปฏิบัติตามคำสั่งสอน คือ ทาน ศีล ภาวนา เพื่ออิสรภาพสูงสุด คือ พระนิพพาน ซึ่งนี่แตกต่างจากการประกาศความเป็นพุทธมามกะของคนไทย หรือ ของเด็กนักเรียนไทยในหลายแห่ง ที่แม้จะขึ้นป้ายใหญ่โตโก้หรู แต่เด็กบางคนที่มาร่วมงานยังแทบไม่รู้เลยว่างานนี้แตกต่างอย่างไรกับการไปรับศีล 5 ที่วัดก่อนถวายสังฆทาน
ชาวพุทธใหม่เหล่านี้แม้จะไม่มีวัดพุทธหรือพระสงฆ์ในพื้นที่ ต้องข้ามรัฐข้ามเมืองไปนิมนต์พระสงฆ์ที่ห่างไปกว่า 100 กิโลเมตร เพื่อมาให้ศีล แต่นั่นก็มิได้ทำให้เขาเหล่านี้มีศรัทธาต่อพระรัตนตรัยน้อยลง กลับขวนขวายปฏิบัติในธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเพื่อสร้างที่พึ่งให้แก่ตนจนตลอดชีวิต ศีลทุกข้อพยายามรักษาจนตัวตาย และเมื่อมีโอกาสได้พบพระสงฆ์องค์สามเณร ก็เบิกบานมีศรัทธาอย่างเต็มเปี่ยม อุปัฏฐากดูแลเป็นอย่างดี แม้ชาวบ้านหลายคนอาจไม่ได้ร่ำรวยเงินทอง แต่กลับร่ำรวยศรัทธา เปี่ยมล้นไปด้วยหัวใจอบอุ่นของชาวพุทธที่มั่นคงต่อธรรมะคำสั่งสอนของพระศาสดาเป็นอย่างดี
แล้วพวกเราคนไทยที่เป็นชาวพุทธมาโดยตลอด นอนกอดสมบัติอันประเสริฐมาตั้งแต่ยังมิรู้ความ มีวัดมีพระให้กราบไหว้ทำบุญอยู่ทุกหมู่บ้าน มีพระไตรปิฎกให้สืบค้นเพียงแค่ปลายนิ้วสัมผัสสามารถจะประกาศตนว่าเป็น “พุทธแท้” ที่รักษาศีล 5 อย่างเคร่งครัดหรือยัง? เพราะเพียงแค่อ่านตำราไม่กี่เล่ม ใช้วาทะแหลมคมเชือดเฉือนผู้อื่นได้ไม่กี่คำ หรือยกตนข่มท่านทั้งที่รู้มากกว่าคนอื่นไม่เท่าไหร่ นี่ยังคงห่างไกลคำว่า “พุทธแท้” อีกมากมายนัก
หรือต้องรอให้พระพุทธศาสนาเลือนหายไป แล้วต้องกระหายหลักธรรมเหมือนชาวอินเดียทุกวันนี้ จึงค่อยเริ่มหันมาสนใจศึกษาและปฏิบัติธรรมกันอย่างจริงจังเสียที
พระเฉลิมชาติ ชาติวโร
พระธรรมทูตเชิงลึกแดนพุทธภูมิ
สถาบันโพธิคยาวิชชาลัย ๙๘๐
