สิ้น‘ติชนัทฮันห์’พระดังระดับโลก

เมื่อวันที่ 22 ม.ค. เฟซบุ๊กหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ-สวนโมกข์กรุงเทพ และเพจ Thai Plum Village ของหมู่บ้านพลัมนานาชาติ รายงานว่าพระอาจารย์ติช นัท ฮันห์ พระมหาเถระในพุทธศาสนานิกายมหายานชื่อดังระดับโลก ละสังขารอย่างสงบแล้ว เมื่อเช้าวันที่ 22 ม.ค.2565 ที่วัดตื่อเฮี้ยว เมืองเว้ ประเทศเวียดนาม สิริอายุ 95 ปี

สำหรับติช นัท ฮันห์ เป็นพระภิกษุชาวเวียดนาม เกิดปีพ.ศ.2469 ในจังหวัดกวางสี ภาคกลางเวียดนาม นามเดิมว่า เหงวียน ซวน เป๋า เป็นผู้นำเสนอความคิดพุทธศาสนาต้องเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน และพุทธธรรม เป็นสิ่งที่ประยุกต์ใช้ให้เข้ากับวิถีชีวิตยุคปัจจุบันได้ เป็นที่รู้จักในฐานะพระเถระชั้นผู้ใหญ่ พระอาจารย์เซน พระมหาเถระในพุทธศาสนามหายาน ผู้สอนการฝึกสมาธิภาวนา เป็นกวี นักเขียน นักต่อสู้เพื่อสันติภาพ

โดยในปีพ.ศ.2485 บรรพชาเป็นสามเณรในพระพุทธศาสนา เมื่ออายุ 16 ปี ที่วัดตื่อเฮี้ยว เมืองเว้ ต่อมาปี พ.ศ.2492 อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่ออายุ 23 ปี เดินทางไปไซ่ง่อนเพื่อฟื้นฟูพุทธศาสนาและเขียนบทความ ทำให้ถูกต่อต้านจากผู้นำองค์กรชาวพุทธและรัฐบาลในระยะนั้น ต่อมาได้รับทุนจากมหาวิทยาลัยพรินซ์ตันเพื่อศึกษาศาสนาเปรียบเทียบ จึงเดินทางไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา หลังจากนั้นได้รับทุนจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย แต่ตัดสินใจกลับเวียดนาม เพื่อสานต่อแนวคิดพุทธศาสนาที่รับใช้สังคม ก่อตั้งโรงเรียนยุวชนรับใช้สังคม เยียวยาความเสียหายจากสงคราม รณรงค์ต่อสู้เพื่อสันติภาพ

ต่อมามาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ ศาสนาจารย์ นักต่อสู้เพื่อสิทธิพลเมืองชาวแอฟริกัน-อเมริกัน เสนอชื่อ ติช นัท ฮันห์ เข้ารับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ รัฐบาลเวียดนามจึงปฏิเสธการกลับประเทศ ทำให้ต้องลี้ภัยอย่างเป็นทางการไปอยู่ที่ฝรั่งเศส โดยเป็นอาจารย์สอนประวัติศาสตร์ในมหาวิทยาลัย สร้างอาศรม เขียนหนังสือและปลูกพืชสมุนไพร ยังคงทำงานเพื่อสันติภาพและผู้ลี้ภัยอยู่เสมอ กระทั่งปี พ.ศ.2518 ติช นัท ฮันห์ สร้างอาศรมมันเทศ ทางตอนเหนือของฝรั่งเศส และย้ายลงไปตอนใต้ โดยตั้งชื่อใหม่ว่าหมู่บ้านพลัม ตามชื่อต้นพลัมที่ปลูกอยู่ทั่วผืนดิน โดยกระจายหมู่บ้านพลัมไปใน 31 ประเทศ อาทิ ฝรั่งเศส เยอรมนี อเมริกา และไทย