หาดแม่รำพึง-ภัยพิบัติ

สั่งปิด-เร่งกู้คราบน้ำมันเปื้อนดำเป็นช็อกโกแลต ‘เสม็ด’ผวา-ใกล้มาถึง

สั่งปิดหาดแม่รำพึง ผู้ว่าฯ ระยองประกาศเป็นเขตภัยพิบัติห้ามเข้าออก-ลงเล่นน้ำ เด็ดขาด คราบน้ำมันทะลักจนทะเลกลายเป็น สีดำคล้ายช็อกโกแลตเหนียวหนืด ส่งกลิ่นเหม็นคลุ้ง ระดมทีมจนท.เร่งเก็บกู้หาดกลับคืนสู่ปกติ อธิบดีกรมควบคุมมลพิษชี้เป็นคราบน้ำมันที่รั่วและถูกสารเคมี จึงกลายเป็นผงสีดำคล้ายเขม่า สั่งสกัดแก้ปัญหาด่วนทั้งดูด ซับ พ่น กำจัดคราบดำให้สิ้นซาก ‘จิสด้า’ ถ่ายภาพดาวเทียมเตือนห่างเกาะเสม็ด 7 ก.ม. รมว.ทส.จัดคิวบินตรวจรอบหาดระยอง

กู้คราบ – เจ้าหน้าที่ในชุดป้องกันสารเคมีเร่งเก็บกู้คราบน้ำมันที่รั่วกลางทะเล ถูกคลื่นซัดเข้ามา หาดแม่รำพึง จน กลายสภาพเหมือนช็อกโกแลตเหม็นคลุ้ง ต้องประกาศเป็นเขตภัยพิบัติ เมื่อ 29 ม.ค.

หาดแม่รำพึงยังวิกฤต
จากกรณีพบน้ำมันดิบรั่วไหลบริเวณทุ่นผูกเรือน้ำลึกหรือจุดขนถ่ายน้ำมันในทะเล ห่างจากชายฝั่งท่าเรือมาบตาพุด จ.ระยอง ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ 20 กิโลเมตร เมื่อช่วงค่ำ วันที่ 25 ม.ค. โดยคราบน้ำมันถูกคลื่นซัดใกล้ชายหาด เจ้าหน้าที่ต้องนำบีชบูมยาวกว่า 350 เมตรมากางเพื่อสกัดคราบน้ำมันตามแนวชายหาดข้างท่าเทียบเรือไออาร์พีซี ต.เชิงเนิน อ.เมือง และชายหาดแม่รำพึง ต.เพ อ.เมือง ท่ามกลางเจ้าหน้าที่ประสานความร่วมมือแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน ตามข่าวที่เสนอไปแล้วนั้น

ความคืบหน้าเมื่อเวลา 06.00 น. วันที่ 29 ม.ค. ผู้สื่อข่าวรับแจ้งมีคราบน้ำมันลอยเป็นเขม่าสีดำมาบริเวณหาดแม่รำพึง ตรงข้ามเบย์วิวรีสอร์ท ม.10 ต.ตะพง อ.เมือง จ.ระยอง เป็นระยะทางกว่า 2 กิโลเมตร และมีแนวโน้มจะขึ้นเรื่อยๆ จนเต็มทั้งหาด จึงเดินทางไปตรวจสอบ โดยทันทีที่มาถึงก็ได้กลิ่นฉุนของน้ำมันที่คลุ้งกระจายไปทั้งหาด อีกทั้งน้ำทะเลกลายเป็นสีดำ และมีคราบที่จับตัวคล้ายวุ้นลอยกับคลื่นเข้ามาตลอด โดยคราบได้จับกับทรายจนเริ่มดำไปทั่ว

ต่อมามีเจ้าหน้าที่บริษัท สตาร์รีไฟน์นิ่ง จำกัด (มหาชน) เดินทางมาเก็บตัวอย่างน้ำไปตรวจสอบ รวมถึงเก็บคราบน้ำมันบนชายหาดไปด้วย โดยใช้ผ้าชนิดพิเศษซับคราบน้ำมัน แต่เนื่องจากคราบน้ำมันมีปริมาณมากจึงยากต่อการเก็บกู้

แตกตื่นทะเลช็อกโกแลต
นางวลัยลักษณ์ วิทยานุเคราะห์ อายุ 57 ปี เจ้าของเบย์วิวรีสอร์ท ม.10 ต.ตะพง อ.เมืองระยอง เผยว่า คราบน้ำมันเข้าหาดตั้งแต่เช้ามืดวันที่ 29 ม.ค. ตนตื่นมาเห็นตกใจมาก ไม่คิดว่าจะเข้ามาเยอะขนาดนี้ ขอให้เจ้าหน้าที่รีบมาเก็บกู้โดยเร็ว เพราะหากลมเปลี่ยนทิศจะกระจายไปทั่วทั้งหาด เดือดร้อนกันหมดแน่ นักท่องเที่ยวที่จองไว้ก็คงยกเลิกจองทั้งหมด

ด้านนางปริศนา โพธิ์แก้ว อายุ 67 ปี แม่ค้าขายส้มตำบริเวณหาดแม่รำพึง กล่าวว่า วันนี้คงขายไม่ได้แล้ว ใครจะมาท่องเที่ยว น้ำทะเลมีแต่น้ำมันและส่งกลิ่นน้ำมันเหม็นขนาดนี้ คงต้องเก็บร้านกลับบ้านแล้ว เพราะคราบน้ำมันถูกคลื่นซัดเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ไม่มีทีท่าว่าจะหมด
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ประชาชนต่างก็ตื่นตระหนกกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยตลอดทั้งวันแห่มาดูคราบน้ำมันที่ทำให้ทะเลกลายเป็นสีดำเหมือนสีช็อกโกแลตกันเป็นจำนวนมาก ขณะที่พ่อค้าแม่ค้าริมหาดต่างก็ปิดร้านกันหมด

อธิบดีคพ.เร่งแก้คราบน้ำมัน
เวลา 10.30 น. นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เดินทางมายังหาดแม่รำพึง ตรงข้ามหมู่บ้านสบายสบาย ม.5 ต.ตะพง อ.เมือง หลังพบว่าน้ำทะเลบริเวณดังกล่าว มีคราบน้ำมันเข้มข้น จนน้ำทะเลกลายเป็นสีช็อกโกแลต เหนียวหนืด กินระยะทางกว่า 3 ก.ม. และถูกคลื่นซัดเข้าชายหาดตลอดเวลา จนทำให้น้ำทะเลเปลี่ยนสี หาดทรายมีแต่คราบน้ำมัน
นายอรรถพลกล่าวว่า น้ำมันที่ทะลักเข้ามาริมหาด เป็นมวลน้ำมันดิบผสมกับสารเคมีที่ฉีดสกัดให้ละลายอยู่ที่จุดรั่วกลางทะเล ซึ่งมีความเข้มข้นสูงมาก จึงเห็นเป็นน้ำทะเลเหนียวหนืดมีสารคล้ายกับสีช็อกโกแลต เบื้องต้นวางแผนจัดการคือ ดูดคราบน้ำมันบนผิวน้ำออก ใช้กระดาษชนิดพิเศษซับคราบน้ำมัน และฉีดพ่นสารเคมี โดยเริ่มดำเนินการทันที และเตรียมขุดร่องเพื่อดักคราบน้ำมัน เพื่อให้ง่ายต่อการกำจัด ขณะนี้พบคราบน้ำมันขึ้นที่หาดแม่รำพึงแห่งเดียว หาดอื่นยังไม่พบ อยู่ระหว่างการเฝ้าระวัง นอกจากนี้ยังมีมวลน้ำมันขนาดใหญ่ 1 กลุ่ม ที่อยู่ห่างฝั่งประมาณ 3 ก.ม. คาดว่าจะเข้ามาอีกระลอก แต่ก็มีการวางทุ่นสกัดไว้แล้ว

ผู้ว่าฯระยองสั่งปิดหาด
วันเดียวกัน เวลา 12.00 น. นายชาญนะ เอี่ยมแสง ผวจ.ระยอง ให้สัมภาษณ์ว่า ทางจังหวัดประกาศปิดชายหาดแม่รำพึง ห้ามผู้ไม่เกี่ยวข้องเข้าออก โดยจะมีเจ้าหน้าที่สกัดปิดเส้นทางเข้าออก เพื่อป้องกันอันตราย นอกจากนี้ยังขอความร่วมมือร้านค้าทุกแห่งริมหาดแม่รำพึงให้ปิดร้านทั้งหมด จนกว่าสถานการณ์จะเข้าสู่ภาวะปกติ
นพ.สุนทร เหรียญภูมิการกิจ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดระยอง กล่าวว่า ส่งหน่วยแพทย์ลงพื้นที่เพื่อช่วยรักษาผู้ที่มีอาการแพ้สารเคมีและกลิ่นของน้ำมัน ฝากเตือนประชาชนไม่ควรอยู่ในพื้นที่คราบน้ำมันเกยหาด เพราะอาจจะเกิดอาการแพ้ได้ ควรอยู่ห่างจากจุดที่มีกลิ่นน้ำมัน หากเกิดอาการแพ้ก็รีบเข้าพบแพทย์ทันที

กระทั่งเวลา 14.00 น. เจ้าหน้าที่นำรถ แบ๊กโฮ 2 คัน มาขุดร่องน้ำบริเวณชายหาดแม่รำพึง ตามแนวคิดของอธิบดีกรมควบคุมมลพิษที่วางแนวทางแก้ปัญหาไว้ 3 ทางคือ 1.ใช้กระดาษซับคราบน้ำมัน 2.ใช้เครื่องดูดในจุดที่หนาแน่น และ 3.ขุดร่องน้ำและชายหาด เพื่อให้คราบน้ำมันไหลมารวมยังจุดเดียว จะได้ง่ายต่อการกำจัด และเพื่อให้ทันน้ำทะเลที่จะขึ้นช่วงเย็นวันนี้ รวมถึงคาดการณ์ว่ามวลน้ำมันที่ห่างจากฝั่ง 3 กิโลเมตร จะพัดเข้ามาอีกรอบ แต่มีทั้งใช้เรือและบูมสกัดอยู่กลางทะเล เพื่อป้องกัน ส่วนคราบน้ำมันที่ข้นเหมือนช็อกโกแลตขึ้นมาเต็มชายหาดนั้น ขณะนี้ซึ่งเป็นช่วงน้ำลง เจ้าหน้าที่ระดม ใช้เครื่องดูดเอาออกจากชายหาด จนใกล้ หมดแล้ว

ทร.ยังชิลแม่รำพึงไม่น่ากลัว
ที่สำนักงานท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด (สทร.) จ.ระยอง พล.ร.ท.ปกครอง มนธาตุผลิน โฆษกกองทัพเรือ เเถลงความคืบหน้าเรื่องการเร่งขจัดคราบน้ำมันที่รั่วไหลในทะเลท่าเรือมาบตาพุด จ.ระยอง ว่า ขณะนี้ยังมีเรือจากบริษัทและหน่วยงานต่างๆ ร่วมกันดำเนินการปฏิบัติการทางทะเล เพื่อขจัด กักเก็บและควบคุมทิศทางคราบน้ำมัน จากรายงานข่าวเมื่อ 21.00 น. วันที่ 28 ม.ค. ทีมเก็บกู้คราบน้ำมันและศูนย์บรรเทาสาธารณภัยทัพเรือภาคที่ 1 ตรวจพบว่ามีคราบน้ำมันเข้าพื้นที่ชายฝั่งบริเวณหาดแม่รำพึงแล้ว มีลักษณะฟิล์มบางๆ ยังไม่หนามาก ซึ่งขัดแย้งกับภาพที่ปรากฏตามสื่อที่มีภาพคราบน้ำมันจำนวนมหาศาลขึ้นสู่ฝั่ง จากการตรวจสอบยืนยันว่าเป็นภาพเก่าเมื่อปี 2556 คราบปัจจุบันไม่ได้น่ากลัวอย่างที่เห็น ขอให้ประชาชนสบายใจได้

กางแผนเร่งขจัดมลพิษ
พล.ร.ต.อาทร ชะระภิญโญ รองผู้บัญชาการทัพเรือภาคที่ 1 ในฐานะรองศูนย์ควบคุมการปฏิบัติการในการป้องกันและขจัดมลพิษทางน้ำเนื่องจากน้ำมัน ทัพเรือภาคที่ 1 (ศคปน.ทรภ.1) กล่าวว่า การปฏิบัติช่วงที่ผ่านมายังคงดำเนินการอย่างยิ่งยวดทั้งภาคทะเล โดยมีเรือบริษัท เอสพีอาร์ซี มาบตาพุด และบริษัท ไออาร์พีซี 10 ลำ เร่งฉีดสเปรย์ และกางบูม เพื่อกักเก็บคราบน้ำมัน อีกทั้งเมื่อวานนี้ได้มีปฏิบัติการทางอากาศบินโปรยสารเคมีด้วย สำหรับการลาดตระเวนทางอากาศ กองทัพเรือจะดำเนินการต่อเนื่องเพื่อเฝ้าระวังและติดตามการเคลื่อนที่ของคราบน้ำมัน โดยเรามีบูมที่กางและดักคราบน้ำมัน แต่ยอมรับว่ามีคราบน้ำมันเป็นฟิล์มบางๆ เล็ดลอดเข้ามาสู่ชายฝั่งบ้าง ซึ่งล่าสุดสถานการณ์การเคลื่อนที่ของคราบน้ำมันจากการตรวจสอบทางอากาศทราบว่าคราบน้ำมันกลุ่มหลักยังอยู่บริเวณที่เดิม และเริ่มเคลื่อนที่ช้าๆ เข้าใกล้ฝั่ง โดยเราพยายามขจัดและดำเนินการลดจำนวนลง

ส่วนบนบกเราก็มีทีมเก็บคราบน้ำมันกรณีขึ้นหาด ซึ่งศูนย์บรรเทาสาธารณภัยได้เตรียมกำลังพล 200 นาย จากหน่วยบัญชาการต่อสู้อากาศยานและรักษาฝั่ง เพื่อรับความพร้อม โดยทุกคนผ่านการอบรมวิธีเก็บคราบน้ำมัน และมีการแต่งกายด้วยชุดป้องกันอย่างรัดกุม ส่วนคราบน้ำมันฟิล์มบางๆ บริเวณหาดแม่รำพึงนั้นมีจำนวนไม่มาก ทางทีมได้เข้าเก็บเรียบร้อยแล้ว ขณะนี้มีเพียงคราบน้ำมันที่เป็นแผ่นฟิล์มบางๆ ที่เล็ดลอดนั้นก็มีที่จุดหินดำ และบริเวณสบาย สบาย รีสอร์ท ตอนนี้เจ้าหน้าที่กำลังเร่งดำเนินการ

โรงกลั่นฯรับมือคราบขึ้นฝั่ง
ด้านนายศักดิ์ชัย ธรรมสุรักษ์ ผจก.ฝ่ายจัดหาและวางแผนธุรกิจ บริษัท สตาร์ ปิโตรเลียม รีไฟน์นิ่ง จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การปฏิบัติการจะเน้นปฏิบัติการกำจัดน้ำมันทางทะเล และวางแผนเพื่อกำจัดคราบน้ำมันที่ขึ้นมาบนฝั่ง ในแง่ของการกำจัดน้ำมันทางทะเล จำนวนเรือก็มีพร้อมและจำนวนบูมก็มีพร้อมแล้วเช่นกัน โดยมีการกางบูมทั้งหมด 3 ชุด และมีการเตรียมเรือเพื่อที่ฉีดสเปรย์เก็บคราบน้ำมันที่เหลือ เมื่อคืนมีการสแตนด์บายกำลังพลจากทางบริษัท 150 นาย และจากทางทหารเรือ 200 นาย ซึ่งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อเช้าก็เป็นไปตามที่คาดว่าจะต้องขึ้นฝั่งแน่นอน ซึ่งต้องยอมรับว่าชายหาดแม่รำพึงค่อนข้างยาว แต่ก็ได้มีการสั่งการให้เพิ่มกำลังพลกันตลอดแนวชายฝั่ง

เผยห่างเกาะเสม็ด 7 ก.ม.
วันเดียวกัน สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือจิสด้า ใช้ภาพจากดาวเทียมไทยโชตบันทึกภาพ พบคราบน้ำมันลอยแผ่เป็นบริเวณกว้าง และมีบางส่วนเคลื่อนตัวเข้าบริเวณหาดแม่รำพึง (กรอบสีแดง กรอบสีเหลือง และเส้นสีม่วง ดังแสดงในภาพ) คิดเป็นพื้นที่ 67 ตารางกิโลเมตร (42,673 ไร่)

โดยแบ่งเป็น 2 พื้นที่ คือ พื้นที่คราบน้ำมันที่มีลักษณะเป็นแผ่นฟิล์ม ประมาณ 51 ตารางกิโลเมตร (32,478 ไร่) และพื้นที่คราบน้ำมันที่มีลักษณะความหนา ประมาณ 16 ตารางกิโลเมตร (10,195 ไร่) ซึ่งคราบน้ำมันดังกล่าวได้เคลื่อนตัวเข้าบริเวณหาดแม่รำพึงแล้ว ความกว้างประมาณ 5 กิโลเมตร ขณะที่กลุ่มคราบน้ำมันยังห่างจากเกาะเสม็ดประมาณ 7 กิโลเมตร ทั้งนี้จิสด้าได้ส่งข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้วางแผน ติดตาม และบริหารจัดการเพื่อลดผลกระทบจากคราบน้ำมันแล้ว

รมว.ทส.บินตรวจระยอง
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันที่ 30 ม.ค. นาย วราวุธ ศิลปอาชา รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีกำหนดการนำคณะไปตรวจสถานการณ์คราบน้ำมัน จ.ระยอง พร้อมบินตรวจบริเวณหาดแม่รำพึง และอุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ดด้วย

เปิดศูนย์รับเรื่องน้ำมันรั่ว
ต่อมาเวลา 19.00 น. ที่ศูนย์ปฏิบัติกู้คราบน้ำมันส่วนหน้า หาดแม่รำพึง อ.เมือง จ.ระยอง นายชาญนะ เอี่ยมแสง ผวจ.ระยอง พร้อมด้วยนายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ดร.พรศรี สุทธนารักษ์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง นายอัธยา นวลอุทัย ปภ.ระยอง และนายพงษ์กร ช่อชูวงศ์ ผจก.ฝ่ายบริหารระบบความปลอดภัยคุณภาพสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย บริษัท สตาร์ปิโตรเลียม รีไฟน์นิ่ง จำกัด (มหาชน) ร่วมแถลงความคืบหน้าปฏิบัติการกู้คราบน้ำมัน

นายชาญนะกล่าวว่า ทุกฝ่ายพยายามสกัดคราบน้ำมันไม่ให้ขึ้นฝั่ง แต่หลังจากมีคราบน้ำมันกระจายขึ้นฝั่งหาดแม่รำพึง 2 จุด ได้เร่งกำจัดตลอดทั้งวัน โดยการดูดคราบน้ำมันไปจัดเก็บตามกระบวนการที่ถูกต้อง พร้อมใช้กระดาษซับคราบน้ำมันบนพื้นทรายจนปริมาณลดลงจำนวนมาก ยังเหลือน้ำมันอีกจำนวนหนึ่ง อยู่ห่างฝั่งประมาณ 3 ไมล์ทะเล จากการจำลองทิศทางการเคลื่อนที่ของคราบน้ำมัน ยังไม่สามารถควบคุมทิศทางได้ เจ้าหน้าที่พยายามป้องกันไม่ให้ขึ้นเกาะเสม็ดที่อาจส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยว คาดว่าภายในสิ้นเดือนนี้สถานการณ์น่าจะดีขึ้น พร้อมเปิดศูน์รับร้องเรียนสำหรับผู้ที่ได้รับผลกระทบจากน้ำมันรั่ว และจะมีการสอบสวนถึงสาเหตุและจำนวนน้ำมันที่รั่วออกมาว่ามีเท่าไหร่กันแน่

ป้องเกาะเสม็ดสุดกำลัง
นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวว่า ทางกรมผนึกกำลังกับกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช และทุกภาคส่วน เพื่อเร่งกำจัดคราบน้ำมันให้สลายไปเร็วที่สุด ทั้งยังปฏิบัติการเพิ่มเติมคือ การกันคราบน้ำมันไม่ให้พื้นที่อุทยานเขาแหลมหญ้า-เกาะเสม็ด และพื้นที่เกาะเสม็ด ซึ่งเป็นแหล่งปะการัง และหญ้าทะเลจำนวนมาก ซึ่งภาพถ่ายดาวเทียมพบว่ามวลคราบน้ำมันก้อนใหญ่สีดำเข้ม มีจำนวน 51 ตร.ก.ม. และคราบน้ำมันที่เป็นแผ่นฟิล์มบางๆ อยู่ห่างจากฝั่งประมาณ 10 ก.ม. ซึ่งมีทิศทางที่จะเข้าพื้นที่บริเวณก้นอ่าว หาดแม่รำพึง พื้นที่อุทยานฯ เขาแหลมหญ้า-เกาะเสม็ด และอ่าวพร้าว เกาะเสม็ด โดยวันที่ 30 ม.ค. ต้องเพิ่มโซนวางทุ่นป้องกันเข้าพื้นที่ดังกล่าว

ขณะที่นายพงษ์กร ช่อชูวงศ์ ผจก.ฝ่ายบริหารระบบความปลอดภัยคุณภาพสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย บจก.สตาร์ ปิโตรเลียม รีไฟน์นิ่ง กล่าวว่า เสียใจกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น บริษัทพร้อมรับผิดชอบเยียวยาทั้งระยะสั้นและระยะยาวที่เหมาะสม ส่วนสาเหตุการเกิดการรั่วของน้ำมัน พบจุดรั่วอยู่ที่ท่ออ่อนโหลดน้ำมันลึกประมาณ 25 เมตร โดยจะนำขึ้นมาให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ เพื่อทราบสาเหตุที่แท้จริงต่อไป