เข้มจากสเปนสกัด‘ฝีดาษลิง’
พบคนฉีดเข็ม 4 แล้วยัง เสียชีวิตจากโควิด ไม่ได้อยู่ในกลุ่มเสี่ยง 608 ขณะที่ยอดดับรายวัน 37 ราย ติดเชื้ออีกเกือบ 5 พัน ศบค.ย้ำหลังปลดล็อก 1 มิ.ย. จว.สีเขียว-สีฟ้าเปิดผับบาร์โอเกะได้ แต่ต้องคุมเข้มมาตรการ หากพบติดเชื้อต้องปิด 3-5 วัน ส่วนพื้นที่สีเหลือง 46 จว.ต้องรอไปก่อน กรมควบคุมโรคยันลิงไทย-สัตว์ป่าไทยไร้เชื้อ “ฝีดาษลิง’ ชี้ความเสี่ยงอยู่ที่การลักลอบนำเข้าสัตว์จากแอฟริกา คัดกรองเข้มคนเดินทางกลับจากร่วมงานเฟสติวัล ที่สเปน หลังพบติดเชื้ออื้อ “อนุทิน” ขอสนับสนุนวัคซีนรองรับ‘ฝีดาษลิง’ จากองค์การ อนามัยโลก
ฉีด 4 เข็มแล้วก็ยังตายโควิด
เมื่อวันที่ 26 พ.ค. พญ.อภิสมัย ศรีรังสรรค์ ผู้ช่วยโฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศบค.) แถลงว่า วันนี้ประเทศไทยมีรายงาน ผู้ติดเชื้อโควิด-19 รายใหม่ 4,924 ราย จาก ร.พ.ยืนยันด้วยวิธี RT-PCR ถ้ารวม ATK คือ 6,344 ราย มีผู้รักษาตัว 46,595 ราย ส่วนใหญ่อยู่ในระบบร.พ.สนาม HI, CI 27,440 ราย คิดเป็น 58% และอยู่ในร.พ. 19,155 ราย จำนวนนี้มีผู้ป่วยอักเสบ 995 ราย คิดเป็น 2.13% สะท้อนให้เห็นว่าการติดเชื้อระยะหลัง แม้จำนวนไม่ได้ลดลงมาก แต่ผู้ป่วยที่พบส่วนใหญ่อาการน้อย และใส่เครื่องช่วยหายใจ 503 ราย การเสียชีวิตรายงาน 37 ราย สะสมตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2565 จำนวน 8,183 ราย ส่วนใหญ่ยังเป็นผู้สูงอายุเกิน 60 ปี มีโรคประจำตัวหรือหญิงมีครรภ์ ปัจจัยเสี่ยงคือรับวัคซีนไม่ครบ โดยวันนี้มี 15 รายที่ไม่ได้รับวัคซีนแม้แต่เข็มเดียว กลุ่มที่รับวัคซีนไม่ครบตามเกณฑ์ เช่น เข็มเดียว สองเข็ม แต่ยังไม่ได้รับเข็มกระตุ้น หรือรับเข็มกระตุ้นไม่นานพอ ยังเกิดภูมิไม่เต็มที่ รวมเป็น 85.95%
“1 รายเสียชีวิตวันนี้ไม่อยู่ในกลุ่ม 608 รับวัคซีนครบเข็ม 4 แล้ว สะท้อนให้เห็นว่าการระมัดระวังมาตรการส่วนบุคคลจำเป็นอย่างยิ่ง คนจำนวนมากทีเดียวเชื่อว่าฉีดวัคซีนครบแล้ว สุขภาพแข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัว สามารถใช้ชีวิตโดยไม่ต้องระมัดระวัง เน้นย้ำว่าแม้ฉีดแล้วก็มีโอกาสติดเชื้อได้ แต่ทั้งโลกมีรายงานตรงกันคือวัคซีนจะลดอัตราป่วยหนักและเสียชีวิต ต้องเน้นย้ำมาตรการส่วนบุคคลเข้มงวด” พญ.อภิสมัยกล่าว
ส่วนจังหวัดที่ติดเชื้อในประเทศสูงสุด 10 อันดับ ได้แก่ 1.กทม. 2,017 ราย 2.บุรีรัมย์ 145 ราย 3.นนทบุรี 118 ราย 4.สมุทรสาคร 110 ราย 5.ขอนแก่น 99 ราย 6.สมุทรปราการ 91 ราย 7.ชลบุรี 88 ราย 8.สกลนคร 88 ราย 9.ร้อยเอ็ด 86 ราย และ 10.นครพนม 74 ราย ส่วน 10 จังหวัดที่มีผู้ป่วยอาการรุนแรงอาการหนักมากที่สุดนั้น อัตราครองเตียงก็ยังมีเตียงว่างรองรับอยู่ อัตราครองเตียงเฉลี่ยอยู่ที่ 13.8% แต่ขอให้ดูแลสุขภาพให้ปลอดภัยไม่ติดเชื้อ หรือติดเชื้อแล้วอยู่ในกลุ่มรับวัคซีนอาการไม่หนัก กักตัวที่บ้านได้ ก็จะช่วยลดการใช้เตียงในร.พ.
ย้ำผับเปิดได้เฉพาะจว.สีฟ้า-เขียว
“วันที่ 1 มิ.ย.จะผ่อนคลายมาตรการ คือการให้สถานบริการ สถานประกอบการคล้ายสถานบันเทิง ผับ บาร์ คาราโอเกะ อาบอบนวด ฯลฯ สามารถผ่อนปรนเปิดบริการได้ ต้องย้ำว่าหลายพื้นที่เฉลิมฉลองแล้วที่จะกลับมาเปิดได้ ย้ำว่า ศบค.อนุญาตพื้นที่สีฟ้านำร่องท่องเที่ยว และสีเขียว ยังไม่อนุญาตพื้นที่สีเหลืองเฝ้าระวังอยู่ใน 46 จังหวัดยังเปิดไม่ได้ หลายจังหวัดมีตัวเลขขยับขึ้นสูง เช่น สมุทรสาคร ขอนแก่น สกลนคร ร้อยเอ็ด เป็นต้น ยังมีรายงานติดเชื้อสูง บางพื้นที่สีเขียว สีฟ้า แล้วก็ตามต้องระวังไม่ให้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นด้วย”
พญ.อภิสมัยกล่าวต่อว่า แม้สีฟ้าสีเขียวเปิดบริการได้ก็ตาม แต่ระบุจำกัดเวลาไม่เกิน 24.00 น. และงดกิจกรรมส่งเสริมการขาย พนักงานใกล้ชิดลูกค้าต้องสวมหน้ากากอนามัย ทั้งนี้แม้จะเป็นข่าวดี เพราะสถานบริการปิดมานาน แต่ที่ผ่านมามีการรายงาน มาศบค.ต่อเนื่อง ผู้ประกอบการจำนวนหนึ่งเปิดบริการไปบ้างแล้ว ทั้งที่ยังไม่ได้รับอนุญาต สำหรับพฤติกรรมคือปรับมาเป็นร้านอาหาร กึ่งร้านอาหารใช้แก้วพลาสติกเสิร์ฟเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เราทราบ แต่ก็เห็นใจ พยายามหาทางออกที่นุ่มนวล อาจว่ากล่าวตักเตือน ทำความเข้าใจ ขอความร่วมมือ ติดเชื้อปิดบริการ 3-5 วัน
“จากนี้พื้นที่ฟ้าและเขียวสามารถเปิดได้อย่างทางการ ต้องขอความร่วมมือผู้ประกอบการที่เปิดผับบาร์คาราโอเกะ ยังต้องเข้มมาตรการ พนักงาน นักร้อง นักดนตรี ต้องปลอดภัย รับวัคซีนเข็มสามครบ 100% ประเมินความเสี่ยงบุคลากรทุกวัน ตรวจสอบตัวเอง มีไข้ มีอาการผิดปกติหรือไม่ วัดอุณหภูมิ ผู้ประกอบการตรวจ ATK ทุก 7 วัน ประชาชนร่วมมือปฏิบัติตามด้วย เพื่อให้การขับเคลื่อนเศรษฐกิจเดินหน้าได้ ไม่สะดุด ฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้นแล้วเช่นกัน ถ้าร้านขอดูหลักฐานการฉีดวัคซีนก็ให้ความร่วมมือด้วย หากมีโรคประจำตัวขอให้ใจเย็นก่อน ช่วงเพิ่งเปิดยังมีความเสี่ยงอยู่”
พญ.อภิสมัยกล่าวด้วยว่า วันที่ 23 พ.ค. กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) จัดประชุมวางแผนเตรียมการรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ ซึ่งตั้งแต่วันที่ 1 มิ.ย. คาดการณ์ว่าการขับเคลื่อนเศรษฐกิจการท่องเที่ยวจะเดินหน้าเต็มที่ มีนักท่องเที่ยวเข้ามามากขึ้น จับมือภาคเอกชน โรงแรม กลุ่มนำเที่ยว เพื่อหาทางส่งเสริมกระตุ้นเศรษฐกิจ ไม่ว่าเดินทางมาจากประเทศไหน แม้บ้านเขาจะผ่อนคลายมาตรการมากแล้ว แต่เข้ามาต้องทำตามมาตรการของไทยด้วย ทุกสายการบินจะประกาศชี้แจงให้นักท่องเที่ยวเข้าใจมาตรการสวมหน้ากาก เว้นระยะห่าง ล้างมือ ของบ้านเรายังเข้มงวด และหลายที่โรงแรม สถานประกอบการร้านอาหารต่างๆ ก็ร่วมมืออย่างดี จัดการมาตรการความปลอดภัย COVID Free Setting ฉีดวัคซีน สภาพแวดล้อมถูกหลักอนามัย ช่วยกันติดป้ายความร่วมมือหรือตักเตือนผู้เดินทางว่า หากไม่ปฏิบัติตามมาตรการสาธารณสุข ทำให้ตัวเขามีความเสี่ยง พนักงานเรา คนไทยมีความเสี่ยง สามารถปฏิเสธไม่ให้บริการได้ ขอให้ช่วยกันเป็นหูเป็นตา ช่วยตำรวจท่องเที่ยวด้วย
เข้มคนร่วมงานเฟสติวัลในสเปน
วันเดียวกัน นพ.จักรรัฐ พิทยาวงศ์อานนท์ ผอ.กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กล่าวถึงโรคฝีดาษลิง (Monkeypox) มีในสัตว์ต่างๆ ในประเทศไทย เช่น ลิงเขาสามมุก จ.ชลบุรี หรือลิงในพื้นที่ท่องเที่ยวหรือไม่นั้นว่า ยังไม่เคยพบการรายงานโรคฝีดาษลิงในสัตว์ป่าไทยมาก่อน สัตว์ป่าที่พูดถึงคือจากทางทวีปแอฟริกา โดยเฉพาะลิง สัตว์ฟันแทะ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมตัวเล็กๆ ซึ่งการนำเข้ามาอย่างถูกต้องจะต้องผ่านกระบวนการตรวจโรคจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ฉะนั้นความเสี่ยงจะอยู่ที่สัตว์ป่านำเข้ามา เราจึงให้กลุ่มผู้ที่สัมผัสสัตว์ป่าใกล้ชิดที่มาจากแอฟริกา ไม่ว่าการนำเข้าด้วยวิธีใด และผู้เดินทางมาจากต่างประเทศ การเข้าร่วมกิจกรรมที่อาจมีผู้ติดเชื้ออยู่ตอนนี้ ถ้ามีอาการป่วยขอให้พบแพทย์แจ้งประวัติเสี่ยง เพื่อเก็บตัวอย่างส่งตรวจ
ด้าน นพ.ทวีทรัพย์ ศิรประภาศิริ ผู้ทรงคุณวุฒิ กรมควบคุมโรค กล่าวว่า หากสัตว์จะติดจากสัตว์ด้วยกัน ยังมีวงจำกัดในทวีปแอฟริกา ดังนั้นความเสี่ยงของสัตว์ในไทยจึงน้อย แต่ความเสี่ยงจะอยู่ที่การนำเข้ามาแบบลักลอบ โรคฝีดาษลิงเป็นโรคจากสัตว์สู่คน เคยเจอครั้งแรกในลิง แต่จริงๆ สัตว์นำโรคไม่ได้มีแค่ลิง ยังมีสัตว์ฟันแทะ สัตว์ป่าซึ่งทวีปแอฟริกาที่มีการติดเชื้อส่วนใหญ่อยู่พื้นที่ชนบทจากการใกล้ชิด แต่ช่วงนี้ที่มีการระบาด เพราะเมื่อต้นพ.ค. มีการติดเชื้อนอกประเทศ คือยุโรป แพร่ระบาดจากคนสู่คน จากกรณีมีคนร่วมงาน Pride Festival ประเทศสเปน มีคนจำนวนมาก คนร่วมงานมีความใกล้ชิดกันมากๆ จึงพบการติดเชื้อเกิดขึ้นในหลายประเทศ ดังนั้นเราต้องกลับมาให้ความสนใจ เฝ้าระวังติดตาม ตรวจจับแต่เนิ่นๆ หากผู้ที่มีประวัติเข้าร่วมงานดังกล่าวเข้ามา เราจะได้ตรวจรักษา ตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อไม่ให้ระบาดวงกว้าง
นพ.ทวีทรัพย์กล่าวต่อว่า การแพร่ระบาดของฝีดาษลิงยากกว่าโควิดเพราะต้องใกล้ชิดกันมากๆ สัมผัสสารคัดหลั่ง แผล ไม่ใช่เพียงไอ จามเหมือนโควิด ดังนั้นเราจะเน้นย้ำในกลุ่มที่เข้าพื้นที่เสี่ยง กิจกรรมเสี่ยง รวมถึงผู้ที่มีแผล ตุ่มหนองที่ลักษณะคล้ายโรคสุกใส ไข้ทรพิษ และเตือนประชาชนที่จะเข้าร่วมงานกิจกรรมต่างๆ เพราะทุกวันนี้ไม่ได้มีแค่โควิด ดังนั้นเราต้องป้องกันโรคอื่นๆ ด้วย
ฝีดาษลิงทำพิษ-ลพบุรีเหงา
เมื่อเวลา 11.30 น. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่หน้าศาลเจ้าพ่อพระกาฬ และที่พระปรางค์สามยอด อ.เมือง จ.ลพบุรี แหล่งท่องเที่ยวชื่อดังที่มีลิงจำนวนมากของ จ.ลพบุรี บรรยากาศเงียบเหงา ปกติจะมีนักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างชาติ กรุ๊ปทัวร์ต่างๆ เดินเต็มลานพื้นที่ สักการะเจ้าพ่อพระกาฬเสร็จ แก้บนเสร็จก็จะมาให้อาหารลิง ถ่ายรูปกับลิงที่อาศัยอยู่บริเวณรอบพื้นที่นับพันตัว แต่วันนี้นักท่องเที่ยวบางตา คาดว่าน่าจะกังวลเกี่ยวกับโรคระบาดฝีดาษลิง
พ่อค้าแม่ขายอยู่ในศาลพระกาฬกล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่าตั้งแต่เช้ามีประชาชนเดินทางมาที่ศาลพระกาฬไม่ถึง 30 ราย ยังไม่มีวี่แววลูกค้าเดินมาซื้อของ ซื้ออาหารให้ลิงสักราย มาแก้บนแล้วก็เดินทางกลับทันที เช่นเดียวกับแม่ค้าขายอาหารสำหรับลิงหน้าศาลพระกาฬ และคอยช่วยเหลือนักท่องเที่ยวเมื่อลิงรบกวน กล่าวว่า สถานการณ์โควิด-19 เพิ่งจะผ่อนคลาย นักท่องเที่ยวกลับมาคึกคักเพียงไม่นาน ก็ต้องซบเซาจากพิษโรคฝีดาษลิงอีก พวกตนทำมาค้าขายที่นี่มาตั้งแต่เด็ก ไม่เคยประสบปัญหาเกี่ยวกับโรคภัยไข้เจ็บจากลิงแม่สักครั้งเดียว พวกตนทราบข่าวโรคฝีดาษลิงบ้าง แต่ไม่มีความกังวล เพราะลิงทุกตัวเป็นลิงที่สะอาด ไม่ใช่ลิงป่า อยากฝากถึงหน่วยงานภาครัฐ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ช่วยประชาสัมพันธ์ เร่งทำความเข้าใจกับประชาชนและนักท่องเที่ยว เพราะเกรงว่าต่อไปจะไม่มีนักท่องเที่ยวเข้ามาท่องเที่ยวในพื้นที่อีก
ดร.สุดารัตน์ ลิจุติภูมิ หัวหน้ากลุ่มงานควบคุมโรคสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี กล่าวว่า สาธารณสุข จ.ลพบุรีติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพราะลิงถือเป็นสัญลักษณ์ของ จ.ลพบุรี มีประชาชนและนักท่องเที่ยวมาเที่ยวในแต่ละวันจำนวนมาก และโรคฝีดาษลิงเป็นโรคที่แพร่ระบาดจากสัตว์สู่คน จากสัตว์ที่ป่วยด้วยโรคฝีดาษมาแพร่สู่คน หรือการติดเชื้อมาจากสารคัดหลั่งระหว่างสัตว์สู่คน ซึ่งประเทศไทยยังไม่พบผู้ติดเชื้อ แต่ก็อย่าประมาท อย่าใกล้ชิดสัตว์ป่าที่ไม่คุ้นเคย รักษาความสะอาดทุกครั้งที่สัมผัสกับสัตว์ต่างๆ
‘อนุทิน’ขอฮูช่วยวัคซีน‘ฝีดาษลิง’
ด้านนายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.สาธารณสุข (สธ.) กล่าวว่า ในการประชุมสมัชชาอนามัยโลก (WHA) สมัยที่ 75 ที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 25 พ.ค.ที่ผ่านมา ตนและ ผู้บริหารสธ. เข้าพบเพื่อแสดงความยินดีกับนายเท็ดรอส อัดฮานอม เกเบรเยซุส ที่ได้รับการเลือกตั้งเป็น ผอ.ใหญ่องค์การอนามัยโลก (WHO) อีกหนึ่งวาระ สำหรับกรณีโรคฝีดาษวานรหรือฝีดาษลิงได้รับรายงานว่า คณะกรรมการวิชาการ ภายใต้คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ มีมติให้โรคฝีดาษลิงเป็นโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวังแล้ว ซึ่งประเทศไทยยังไม่มีผู้ป่วยหรือผู้ป่วยต้องสงสัยเดินทางเข้ามา แต่เนื่องจากมีนักท่องเที่ยวเริ่มเดินทางเข้าประเทศเพิ่มมากขึ้น จึงเตรียมพร้อมเฝ้าระวังคัดกรองโรคในผู้ที่เดินทางมาจากประเทศที่มีการแพร่ระบาด
“การเข้าพบนายเท็ดรอสได้หารือเพื่อขอรับการสนับสนุนเรื่องวัคซีนฝีดาษคน (Smallpox) จากองค์การอนามัยโลกด้วย นอกจากนี้ ยังเชิญ ผอ.ใหญ่มาร่วมพิธีเปิดศูนย์อาเซียนด้านการรับมือกับภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขและโรคอุบัติใหม่ (ACPHEED) ในวันที่ 25 ส.ค.2565” นายอนุทินกล่าว และว่า นอกจากนี้ ตนและนายเท็ดรอสยังร่วมกันเป็นสักขีพยานในการลงนามข้อตกลงการ แบ่งปันเชื้อโควิด-19 กับศูนย์กลางทางชีวภาพ องค์การอนามัยโลก (WHO Biohub) ระหว่าง นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ Dr.Jaouad Mahjour ผู้ช่วย ผอ.ใหญ่องค์การอนามัยโลก โดยประเทศไทยจะเป็นแกนหลัก ของ WHO Biohub