ถ้าไม่มีคดีอื่นเกี่ยวเนื่อง ศาลพร้อมคืนเงินประกัน
หลังปลดล็อกพืชกัญชาพ้นบัญชียาเสพติด โฆษกศาลยุติธรรมแถลงย้ำทุกคดีที่เป็นความผิดเกี่ยวกับพืชกัญชาศาลจะยกฟ้อง หากไม่มีคดีอื่นพ่วงด้วยผู้ต้องหาที่อยู่ระหว่างการฝากขังก็จะถูกยกเลิกทันที ขณะเดียวกันคดีใดที่ผู้ต้องหาต้องใช้หลักทรัพย์มาประกันตัว ศาลก็จะคืนหลักทรัพย์ให้ ผู้ที่อยู่ระหว่างกักขังแทนค่าปรับ ก็จะถูกยกเลิกพร้อมกับปล่อยตัว แต่หากเป็นคดีที่จำเลยถูกปล่อยตัวชั่วคราว คงต้องมาฟังคำพิพากษายกฟ้องก่อน ส่วนผู้ต้องขังที่ยังอยู่ในเรือนจำกว่า 4 พันคดี ศาลกำลังเร่งตรวจสอบ ก่อนออกหมายปล่อยตัวต่อไป
จากกรณีเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2565 ที่จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 9 มิ.ย.นี้ ส่งผลให้การผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย เสพ หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งพืชกัญชา หรือการกระทำอื่นเกี่ยวกับพืชกัญชา ก่อนวันที่ 9 มิ.ย.ไม่มีความผิดอีกต่อไป รวมทั้งถ้ามีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษแล้ว ให้ถือว่า ผู้นั้นไม่เคยต้องคำพิพากษาว่ากระทำความผิด ถ้ารับโทษอยู่ก็ให้การลงโทษนั้นสิ้นสุดลงด้วย ตามที่เป็นข่าวไปแล้วนั้น
ความคืบหน้า เมื่อวันที่ 4 มิ.ย. นายสรวิศ ลิมปรังษี โฆษกศาลยุติธรรม เปิดเผยถึงกรณีเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา ที่เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 9 มิ.ย.นี้ส่งผลให้การผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย เสพ หรือมีไว้ในครอบครองซึ่งพืชกัญชา หรือการกระทำอื่นเกี่ยวกับกัญชาจะไม่มีความผิดอีกต่อไป ว่า ขั้นตอนการปฏิบัติก็จะเป็นไปตามหนังสือเวียนของสำนักงานศาลยุติธรรม ที่ประกาศไปเมื่อวันที่ 27 พ.ค.ที่ผ่านมา เรื่องข้อพิจารณาความผิดเกี่ยวกับพืชกัญชาตามประมวลกฎหมายยาเสพติด โดยผู้ต้องหาที่อยู่ระหว่างการพิจารณาคดีของศาลในความผิดเกี่ยวกับพืชกัญชา ศาลก็จะยกฟ้อง ส่วนถ้าอยู่ระหว่างฝากขัง ศาลก็จะยกเลิกการฝากขัง ถ้ามีหลักประกันก็จะคืนหลักประกันให้ ส่วนคดีกัญชาที่ถึงที่สุดแล้วแต่จำเลยอยู่ระหว่างกักขังแทนค่าปรับ ก็จะยกเลิกและปล่อยไป อีกด้วย
นายสรวิศกล่าวต่อว่า ส่วนผู้ต้องหาที่ถูกตัดสินจำคุกไปแล้ว ซึ่งตนคิดว่าน่าจะมีไม่มาก เพราะโทษคดีที่เกี่ยวกับกัญชาส่วนมากจะไม่ใช่โทษสูง ทางศาลเองก็จะดำเนินการตรวจสอบและออกหมายปล่อย ขณะเดียวกันทางจำเลยหรือญาติก็ทำคำร้องเข้ามาได้ด้วย เพราะจำเลยบางคนอาจจะมีคดีอื่นพ่วงด้วย สำหรับจำเลยที่ถูกกักขังหรือถูกจำคุกอยู่ก็คาดว่า ศาลจะตรวจสอบและปล่อยตัวได้หมด เนื่องจากจำนวนผู้ต้องขังไม่น่าจะเยอะมาก ส่วนคดีที่รอนัดฟังคำพิพากษาที่จำเลยได้ปล่อยชั่วคราวอยู่ก็จะยกฟ้อง แต่ศาลก็จะยังกำหนดนัดมาฟังคำพิพากษาตามเดิม เพราะถือว่าตัวอยู่ข้างนอกเรือนจำ
รายงานข่าวแจ้งด้วยว่า สำหรับผลทางกฎหมายที่พืชกัญชาไม่จัดเป็นยาเสพติดให้โทษอีกต่อไป สามารถสรุปได้ดังนี้ 1.ผู้ต้องหาที่อยู่ระหว่างถูกดำเนินคดี หรือจำเลยที่อยู่ระหว่างการพิจารณาคดี จะพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิด 2.ศาลไม่อาจขังผู้ต้องหาหรือจำเลยไว้ในระหว่างสอบสวน หรือระหว่างการพิจารณาคดีได้ หรือหากคดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล ก็ต้องพิพากษายกฟ้อง 3. คดีความผิดเกี่ยวกับพืชกัญชาที่มีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว ให้การลงโทษนั้นสิ้นสุดลง และ 4.ไม่อาจนำคดีความผิดเกี่ยวกับพืชกัญชาซึ่งศาลเคยพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษจำคุกจำเลยในคดีก่อนมาเป็นเหตุเพิ่มโทษบวกโทษได้
พร้อมกันนี้สำนักงานศาลยุติธรรมยังแจ้งให้หน่วยงานในสังกัดเตรียมความพร้อม โดยคดีความที่ต้องออกหมายปล่อยจะมีคำสั่งให้ทันในวันที่ 9 มิ.ย.นี้ อย่างไรก็ตามเพื่อช่วยเหลือผู้ต้องขังให้ได้รับประโยชน์ตามกฎหมาย จึงให้เรือนจำและทัณฑสถานจัดส่งคำร้องของผู้ต้องขังที่กระทำความผิดเกี่ยวกับพืชกัญชาตามที่ได้สำรวจ ไปยังศาลที่ออกหมายจำคุกให้แก่ผู้ต้องขัง สำหรับผู้ต้องขังที่กระทำความผิดเฉพาะคดีพืชกัญชาเพียงคดีเดียว ก็ให้ตรวจสอบแล้วส่งรายชื่อให้ศาลเพื่อออกหมายปล่อยตัวโดยเร็ว หรือขอให้กำหนดโทษใหม่ในกรณีศาลพิพากษารวมกับความผิดฐานอื่นด้วย จากการสำรวจผู้ต้องขังคดีกัญชามีทั้งสิ้น 4,103 ราย แยกเป็น ผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาคดี 884 ราย และนักโทษเด็ดขาด 3,219 ราย
