ชาร์ลส์เสด็จสภา มีราชดำรัสแรก
ประชาชนเฝ้าชมขบวนรถยนต์เคลื่อนหีบพระบรมศพสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 อย่างเนืองแน่น ระหว่างเคลื่อนไปพระราชวังฮอลีรูดเฮาส์ ในกรุงเอดินบะระ สกอตแลนด์ กษัตริย์ชาร์ลส์ที่ 3 พร้อมพระบรมวงศานุวงศ์ร่วมเสด็จไปกับขบวนเคลื่อนย้ายพระบรมศพ ก่อนเปิดให้ประชาชนเข้าถวายสักการะได้ครั้งแรก จากนั้นเคลื่อนหีบพระบรมศพขึ้นเครื่องบินส่วนพระองค์จากสกอตแลนด์ไปยังพระราชวังบักกิงแฮม กรุงลอนดอน อังกฤษ ในวันนี้ ก่อนจะเคลื่อนไปที่มหาวิหารเวสต์มินสเตอร์ ให้ประชาชนร่วมถวายความอาลัยตั้งแต่ 14-19 ก.ย.
เมื่อวันที่ 12 ก.ย. สำนักข่าวบีบีซี เอเอฟพี และเอพี รายงานความคืบหน้าพระราชพิธีพระบรมศพสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธ ที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรว่า ขบวนรถยนต์เคลื่อนย้ายหีบพระบรมศพสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร เดินทางถึงพระราชวังฮอลีรูดเฮาส์ในกรุงเอดินบะระ เมืองหลวงของสกอตแลนด์ ขณะที่สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักรจะเสด็จไปยังเวสต์มินสเตอร์ฮอลล์ ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ และมี พระราชดำรัสต่อสมาชิกรัฐสภาเกี่ยวกับการถวายความอาลัยแด่สมเด็จพระราชินีนาถ เอลิซาเบธที่ 2 อย่างเป็นทางการ

เสด็จสภา – สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร และสมเด็จพระราชินีคามิลลา พระมเหสี เสด็จประทับที่เวสต์มินสเตอร์ฮอลล์ กรุงลอนดอน ก่อนจะทรงมีพระราชดำรัสต่อสมาชิกรัฐสภาอังกฤษเป็นครั้งแรก นับตั้งแต่เสด็จขึ้นครองราชย์อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 11 ก.ย.
กษัตริย์ชาร์ลส์ที่ 3 ทรงมีพระราชดำรัสต่อสมาชิกรัฐสภาอังกฤษที่ประกอบด้วยสภาสามัญและสภาขุนนางเป็นครั้งแรกนับจากการเสด็จขึ้นครองราชย์ โดยตรัสสดุดีพระราชมารดาของพระองค์ในการรับใช้ประเทศชาติ ที่พระองค์จะดำเนินตามรอยเบื้องพระยุคลบาท พร้อมทรงให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนหลักการปกครองตามรัฐธรรมนูญสืบไป
“ขณะยังทรงพระเยาว์ สมเด็จพระราชินีทรงให้คำมั่นว่าจะรับใช้ประเทศชาติและประชาชนของพระองค์ และจะทรงรักษา หลักการอันล้ำค่าของการปกครองระบอบรัฐธรรมนูญ อันเป็นหัวใจของประเทศเรา คำปฏิญญานี้พระองค์ทรงรักษาด้วยความภักดีที่ไม่มีใครเทียบได้ พระองค์ทรงเป็นแบบอย่างของการทำหน้าที่โดยไม่เห็นแก่ตัว ซึ่งด้วยความช่วยเหลือจากพระผู้เป็นเจ้าและ คำแนะนำของพวกท่าน ข้าพเจ้าตั้งใจแน่วแน่ที่จะดำเนินรอยตามเบื้องพระยุคลบาท และดังที่เช็กสเปียร์กล่าวถึงควีนเอลิซาเบธองค์ก่อน พระองค์ทรงเป็นแบบอย่างของเจ้าชายทุกพระองค์ที่มีชีวิตอยู่” กษัตริย์ชาร์ลส์ที่ 3 ตรัส
ในระหว่างพิธีเมื่อประธานสภาขุนนางและสภาสามัญได้น้อมแสดงความเสียใจต่อกษัตริย์ชาร์ลส์ที่ 3
จากนั้นกษัตริย์ชาร์ลส์ที่ 3 พร้อมด้วยสมเด็จพระราชินีคามิลลา พระมเหสี จะประทับเครื่องบินพระที่นั่งเสด็จไปกรุงเอดินบะระ ซึ่งการเดินทางครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของธรรมเนียมการขึ้นครองราชย์ที่เรียกว่าปฏิบัติการสายน้ำฤดูใบไม้ผลิ โดยกษัตริย์พระองค์ใหม่จะเสด็จเยือน 4 ประเทศสมาชิกของสหราชอาณาจักรเป็นครั้งแรก ได้แก่อังกฤษ สกอตแลนด์ เวลส์ และไอร์แลนด์เหนือ
ขณะที่ช่วงบ่ายวันจันทร์ตามเวลาท้องถิ่น จะมีการเคลื่อนขบวนพระบรมศพสมเด็จ พระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ไปยังวิหารเซนต์ไจล์ส ในกรุงเอดินบะระ โดยสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 และพระบรมวงศานุวงศ์จะร่วมเสด็จพระราชดำเนินไปกับขบวนเคลื่อนย้ายพระบรมศพ หลังเสร็จสิ้นพิธี ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถวายสักการะพระบรมศพได้เป็นครั้งแรก และจะจัดพิธีสวดภาวนาตลอด 24 ชั่วโมง

ขบวนพระศพ – รถขบวนเคลื่อนพระบรมศพสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ไปยังพระราชวังฮอลีรูดเฮาส์ กรุงเอดินบะระ ประเทศสกอตแลนด์ ท่ามกลางประชาชนเฝ้ารอรับเสด็จ 2 ข้างทาง จากนั้นเคลื่อนไปประดิษฐานที่วิหารเซนต์ไจล์ส เพื่อให้เข้าถวายสักการะ เมื่อวันที่ 11 ก.ย.
ขณะเดียวกัน นางนิโคลา สเตอร์เจียน นายกรัฐมนตรีสกอตแลนด์ ได้รับพระบรม ราชานุญาตให้เข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 ที่พระราชวังฮอลีรูดเฮาส์ จากนั้นกษัตริย์ชาร์ลส์ที่ 3 จะเสด็จไปยังรัฐสภาสกอตแลนด์เพื่อรับการถวายความอาลัยแด่พระราชมารดาอย่าง เป็นทางการ
ส่วนช่วงค่ำวันเดียวกัน เวลาราว 19.20 น. พระองค์จะทรงเข้าร่วมพิธีทางศาสนา หน้าพระบรมศพที่วิหารเซนต์ไจล์ส
สำหรับพระราชพิธีในวันอังคารที่ 13 ก.ย. เจ้าฟ้าหญิงแอนน์ พระราชธิดาพระองค์เดียวในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 จะทรงเชิญหีบพระบรมศพพระราชมารดาจากวิหารเซนต์ไจล์ส ไปยังท่าอากาศยานเอดินบะระเพื่อขึ้นเครื่องบินพระที่นั่งไปยังสนามบินกองทัพ อากาศนอร์ทโอลท์ ในกรุงลอนดอน และจะเชิญหีบพระบรมศพไปยังพระราชวังบักกิงแฮม
ขณะที่สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 และสมเด็จพระราชินีคามิลลาจะทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจแรกที่กรุงเบลฟาสต์ ประเทศไอร์แลนด์เหนือ รวมทั้งมีพระบรมราชานุญาตให้นายคริส ฮีตัน-แฮร์ริส รัฐมนตรีว่าการไอร์แลนด์เหนือ และผู้นำพรรคการเมืองต่างๆ เข้าเฝ้า โดยประธานสภาไอร์แลนด์เหนือจะนำกล่าวถวายความอาลัยแด่สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 จากนั้นสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 และพระมเหสีจะทรงร่วมพิธีสวดภาวนาที่วิหารเซนต์แอนน์ ก่อนเสด็จกลับกรุงลอนดอน
สำหรับขบวนพระบรมศพจะเคลื่อนจากพระราชวังบักกิงแฮมไปยังเวสต์มินสเตอร์ ฮอลล์ โดยเชิญหีบพระบรมศพด้วยราชรถปืนใหญ่ของกองทหารหลวงปืนใหญ่ม้า ทหารกองเกียรติยศ และพระบรมวงศานุวงศ์โดยสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 จะทรงเป็นผู้นำขบวนพระบรมศพ คาดว่าประชาชนจำนวนมากจะเข้าเฝ้าเรียงรายสองข้างทางเพื่อชมขบวนพระบรมศพที่จะเคลื่อนตามถนนเดอะมอลล์ไปจนถึงเขตไวต์ฮอลล์ จัตุรัสรัฐสภา และจะประดิษฐานพระบรมศพที่เวสต์มินสเตอร์ฮอลล์ตั้งแต่เวลา 17.00 น. จนถึงวันประกอบพระราชพิธีพระบรมศพในวันที่ 19 ก.ย. คาดว่าจะมีประชาชนอย่างน้อย 3 ล้านคนร่วมถวายความเคารพพระบรมศพ
วันเดียวกัน กระทรวงดิจิทัล วัฒนธรรม สื่อ และกีฬาของอังกฤษ ออกแถลงการณ์แนะนำประชาชนที่ต้องการร่วมถวายความเคารพพระบรมศพสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธ ที่ 2 ระหว่างเวลา 17.00 น. วันพุธที่ 14 ก.ย. ถึงเวลา 06.30 น. วันที่ 19 ก.ย. ว่า “ผู้ที่ประสงค์ร่วมถวายความเคารพพระบรมศพ โปรดทราบว่าจะมีการต่อแถวซึ่งคาดว่าจะยาวมาก อาจต้องยืนเป็นเวลาหลายชั่วโมงหรือข้ามคืน มีโอกาสน้อยมากที่จะนั่งระหว่างรอ เนื่องจากแถวผู้คนจะเคลื่อนตัวอย่างต่อเนื่อง คาดว่าจะมีประชาชนมากมายเข้าร่วม และมีแนวโน้มว่าจะทำให้การขนส่งสาธารณะล่าช้าเพราะมีการปิดถนนรอบพื้นที่”
แถลงของกระทรวงดิจิทัลระบุด้วยว่า บุคคลที่เข้าร่วมจะต้องผ่านมาตรการตรวจสอบความปลอดภัยสูงแบบเดียวกับที่ใช้ในสนามบิน สามารถนำกระเป๋าใบเล็กที่มีช่องใส่ของช่องเดียวติดตัวมาได้เพียงใบเดียวเท่านั้น ส่วนกระเป๋าขนาดใหญ่สามารถจัดเก็บในสถานที่พิเศษที่ทางการเตรียมการไว้ให้ แต่อาจไม่มีพื้นที่ว่างในการรองรับสัมภาระทั้งหมด
ทางกระทรวงขอให้ประชาชนนำสิ่งของจำเป็นระหว่างการรอต่อแถวในระยะยาว รวมถึงร่มและโลชั่นกันแดด แบตเตอรี่สำรองสำหรับโทรศัพท์มือถือ ยารักษาโรคที่จำเป็นต้องใช้ ไม่อนุญาตให้นำอาหารหรือเครื่องดื่มผ่านจุดตรวจที่พระราชวังเวสต์มินสเตอร์ เช่นเดียวกับดอกไม้ และสิ่งของอื่นๆ เพื่อถวายความอาลัย อาทิ เทียน และรูปภาพ “ขอความร่วมมือแสดงความเคารพในพระราชพิธี ขอให้ประพฤติตนอย่างเหมาะสม รักษาความสงบเรียบร้อยขณะ อยู่ด้านในพระราชวังเวสต์มินสเตอร์”
คำแนะนำยังเสริมว่าประชาชนที่ร่วมงานต้องแต่งกายให้เหมาะสม และปิดโทรศัพท์มือถือก่อนผ่านจุดตรวจความปลอดภัย
นอกจากนี้ยังเน้นย้ำถึงสิ่งที่ไม่ควรปฏิบัติ ได้แก่ถ่ายคลิปวิดีโอ ถ่ายรูป ใช้โทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์พกพาอื่นๆ ในพื้นที่ตรวจรักษาความปลอดภัยหรือภายในพระราชวังเวสต์มินสเตอร์ นำหรือตั้งเต็นท์นอน ทำบาร์บีคิวและก่อไฟ ส่วนรายการสิ่งของต้องห้ามจำนวนมาก ครอบคลุมถึงดอกไม้ไฟ กระป๋องแก๊ส นกหวีด อุปกรณ์ปล่อยแสงเลเซอร์ และสิ่ง ที่อาจนำไปใช้ก่อความวุ่นวายได้ เช่นป้ายข้อความ ธง และข้อความโฆษณา
ขณะเดียวกัน ผู้นำของประเทศชั้นนำของโลกเริ่มประกาศถึงกำหนดการเข้าร่วมพระราชพิธีพระบรมศพของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ในวันที่ 19 ก.ย.นี้ ณ มหาวิหารเวสต์มินสเตอร์ กรุงลอนดอน โดยผู้นำประเทศที่แจ้งถึงกำหนดการเข้าร่วมพระราชพิธีเพิ่มเติมในวันนี้ ประกอบด้วย นายแฟรงก์-วอลเตอร์ สไตน์ไมเออร์ ประธานาธิบดีของเยอรมัน, นายแซร์โจ มัตตาเรลลา ประธานาธิบดีอิตาลี, นายชาอีร์ โบลโซนาโร ประธานาธิบดีบราซิล และนายยุน ซอกยอล ประธานาธิบดีเกาหลีใต้
ก่อนหน้านี้ นายโจ ไบเดน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา นายแอนโทนี อัลบานีส นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย ก็ระบุว่าจะเข้าร่วม พระราชพิธีดังกล่าวเช่นกัน
เมื่อเวลา 15.00 น. วันเดียวกัน ที่ทำเนียบเอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักรประจำประเทศไทย แกนนำพรรคเพื่อไทย นำโดยนพ.ชลน่าน ศรีแก้ว หัวหน้าพรรคเพื่อไทย พร้อมด้วยน.ส.แพทองธาร ชินวัตร หัวหน้าครอบครัวเพื่อไทย ร่วมลงนามแสดงความเสียใจต่อการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 โดยมีนายมาร์ค กูดดิ้ง เอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักรประจำประเทศไทยให้การต้อนรับ
โดยนพ.ชลน่านเป็นตัวแทนพรรคเพื่อไทยนำส่งสารถึงรัฐบาลสหราชอาณาจักรว่า พรรคเพื่อไทยเสียใจเป็นอย่างยิ่ง เมื่อทราบข่าว การเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชินีนาถ เอลิซาเบธที่ 2 ทั้งนี้ราชอาณาจักรไทยและ สหราชอาณาจักรมีสัมพันธไมตรีใกล้ชิดต่อเนื่องยาวนาน สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงมีพระราชจริยวัตรอันอ่อนน้อม สง่างาม ตลอดพระชนม์ชีพทรงอุทิศ พระวรกายเพื่อประโยชน์ส่วนรวมอย่างแท้จริง พระราชกรณียกิจที่พระองค์ทรงปฏิบัติด้วยพระวิริยอุตสาหะเป็นแบบอย่างของผู้นำที่ดีและมีคุณธรรม
“พรรคเพื่อไทยขอถวายความอาลัยไปยังพระบรมวงศานุวงศ์แห่งสหราชอาณาจักรทุกพระองค์ และขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อประชาชนและรัฐบาลสหราชอาณาจักร และขอให้สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ประมุขแห่งรัฐผู้ทรงครองราชย์ยาวนาน เสด็จสู่สวรรคาลัยนิรันดร์” นพ.ชลน่านกล่าว
พร้อมกันนี้น.ส.แพทองธารยังได้เป็นตัวแทนนำแจกันดอกไม้ของนายทักษิณ ชินวัตร และน.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี มาร่วมไว้อาลัยในครั้งนี้ด้วย