พยายาม ทำตัว เป็นเด็กดี (76) – ยิ่งอ่าน “บทวิพากษ์ประธานเหมา” ของ เชาวน์ พงษ์พิชิต ยิ่งหยั่งลึกลงไปในรายละเอียด แม้กระทั่งในการที่เหมาได้ไปอ่านหนังสือ ณ หอสมุดมหาวิทยาลัยปักกิ่งได้อ่าน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” เป็นครั้งแรก
จนกระทั่งเดือนเมษายน 1920 จึงได้เดินทางไปเซี่ยงไฮ้เพื่อไปส่งนักศึกษาที่มาจากหูหนานเดินทางไปเรียนที่ฝรั่งเศส และประสานกับเผิงหวง นายกสมาพันธ์นักเรียนนักศึกษาหูหนาน
ช่วยเผิงหวงจัดทำวารสาร “ถามฟ้า” และ “หูหนาน” ขยายขบวนการขับไล่จางจิ้งเหยา
พร้อมกันนั้นก็ได้ศึกษาลัทธิคอมมิวนิสต์ผ่านกลุ่มลัทธิคอมมิวนิสต์นครเซี่ยงไฮ้ซึ่งเพิ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนพฤษภาคม 1920
ขณะเดียวกัน ยังได้ก่อตั้งกลุ่มเยาวชนสังคมนิยมขึ้นมา
จางจิ้งเหยาถูกขับออกไปจากมณฑลหูหนานในเดือนกรกฎาคม 1920 เพราะ พ่ายแพ้ในสงครามระหว่างขุนศึกด้วยกัน เหมาจึงได้เดินทางกลับมายังหูหนาน อีกครั้ง
และได้ตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนประถมสังกัดโรงเรียนฝึกหัดครูนครฉางซา 1
เมื่ออ่านจากข้อมูล บุญศักดิ์ แสงระวี ก็ยิ่งทำให้ภาพชัดเจนมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการสิ้นไปจากอำนาจของจางจิ้งเหยา อันเนื่องจากการต่อสู้ภายในของขุนศึกเพื่อขยายพื้นที่ครองอำนาจแหลมคมเป็นลำดับ
เมื่ออู๋เพ่ยฟูถอย ถานเอี๋ยนไข่ จ้าวเหิงทิ ก็รุกประชิดฉางซาเข้ามาทุกขณะ
เท่ากับจางจิ้งเหยาตกอยู่ในสภาพถูกกระหนาบทั้งจากภายในและภายนอก พร้อมกัน ต้องโดดเดี่ยวไม่มีที่พึ่งพิง
ในที่สุด จำต้องหลบหนีออกจากหูหนาน
ผ่านการต่อสู้อย่างยากลำบากมานาน ถึง 10 เดือน การเคลื่อนไหวขับจางจิ้งเหยาภายใต้การนำของเหมาก็ประสบความสำเร็จ
มาถึงช่วงนี้ข้อมูลจาก ทวีป วรดิลก ก็ประสานรับอย่างสอดคล้อง
โชคดีเป็นของชาวหูหนาน ระหว่างที่เหมาเดินทางออกจากปักกิ่กลับฉางซา โดยที่การปกครองของจางจิ้งเหยาเป็นที่เกลียดชังจนถึงสาปแช่ง
ขุนศึกที่เป็นปฏิปักษ์ต่อจางจิ้งเหยาจึงจับมือกันยกทหารเข้ามากำจัด
การสิ้นอำนาจไปของจางจิ้งเหยากลับกลายเป็นผลดีต่อเหมา ไม่เพียงแต่สามารถเดินทางเข้าฉางซาได้อย่างเรียบร้อยราบรื่น
หากครูเก่าของเหมายังได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนสามัญฉางซา
จึงใช้ทั้งอิทธิพลของตนและอิทธิพลจากกลุ่มผู้ปกครองใหม่แต่งตั้งเหมาให้เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนชั้นประถม
ในวันที่ 7 กรกฎาคม 1920 เหมาก็เดินทางกลับมาถึงฉางซาเพื่อรับตำแหน่ง
ไม่ว่าการออกจากปักกิ่งหวนคืนสู่ฉางซาเมื่อปี 1918 ไม่ว่าการออกจาก ฉางซาหวนคืนสู่ปักกิ่งเมื่อปี 1919 มีสถานการณ์สำคัญหลายสถานการณ์เกิดขึ้น กับเหมา
การกลับสู่ฉางซาเมื่อปี 1918 เพราะมารดาป่วยหนัก
ขณะเดียวกัน การกลับสู่ฉางซาก็ยืนยันให้เห็นถึงบทบาทของเหมา ทั้งในด้านการจัดตั้งองค์กรทางการเมืองเพื่อเข้าสัประยุทธ์กับขุนศึกอย่างจางจิ้งเหยา
ห้วงเวลานี้เองที่มารดาของเหมาถึงแก่กรรม
ความผูกพันระหว่างเหมากับมารดาเป็นความผูกพันอันลึกซึ้งตรึงตรา การสูญเสียมารดาจึงนำความเศร้าโศกาดูรมาให้เป็นอย่างสูง
ขอให้พิจารณาจาก “พจนาลัย” ที่ ทวีป วรดิลก นำเสนอ
คุณธรรมของแม่ที่สูงที่สุดได้แก่ความรักอันเป็นสากลของแม่ แม่มีความเมตตาต่อมวลมนุษย์ ไม่ว่าจะสัมพันธ์กันโดยใกล้ชิด หรือห่างไกลกันก็ตาม
ความเมตตา เอื้ออาทรของแม่ที่มีแก่ทุกคนยังผลให้เกิดความสะเทือนใจแก่ ทุกคนด้วย
พลังแห่งความรักของแม่มาแต่ความจริงใจที่แท้ แม่ไม่เคยพูดเท็จหรือหลอกลวงผู้ใด เมื่อเราป่วยไข้ แม่จับมือของเราไว้ ดวงใจของแม่มีแต่กำสรดเศร้า
แล้วแม่ก็ตักเตือนเราว่า ลูกต้องพยายามทำตัวให้เป็นเด็กดี
