เลาะรั้ว โดย…นายช่าง – วันนี้ขอย้อนไปยังคำถามผล กระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และความเป็นอยู่ของประชาชน ที่เกิดขึ้นจากโครงการสร้างศูนย์ราชการกระทรวงมหาดไทย ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งธนบุรี ริมถนนเจริญนคร ที่จะมีข้าราชการประจำต้องย้ายเข้าอยู่ในพื้นที่นี้ประมาณ 7,600 คน ไม่รวมผู้มาติดต่อจำนวนเท่าใด
โดยที่พื้นที่ของโครงการศูนย์ราชการกระทรวงมหาดไทยตั้งอยู่ในพื้นที่ใช้สอยอาคารเพื่อการอยู่อาศัย หนาแน่นมาก (ย.8-18)
ปัญหาของจำนวนประชากรหรือข้าราชการจำนวน 7,600 คน ที่จะเข้าปฏิบัติราชการนี้จึงมิใช่ปัญหาขัดข้องในเรื่องความหนาแน่น
แต่ข้อสังเกตในที่นี้ก็คือ กฎกระทรวงผังเมืองรวมกำหนดการใช้ประโยชน์ในที่ดินที่กำหนดพื้นที่นี้เป็น “พื้นที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก” นั้น ไม่ได้มีข้อจำกัดว่าความหนาแน่นบริเวณนั้นมีจำนวนคนเป็นอัตราส่วนเท่าไรของพื้นที่ต่อไร่
ถ้าจะประเมินขนาดที่ดิน 18 ไร่ มีข้าราชการประจำก็คือ 7,600 คน ก็น่าจะหมายความว่า 1 ไร่ จะมีประชากรเท่ากับ 422 คน ถึงแม้พื้นที่บริเวณนี้กฎกระทรวงผังเมืองรวมกำหนดให้สร้างอาคารสำนักงานได้เกิน 10,000 ตารางเมตรก็ตาม
แต่จำนวนประชากรหรือข้าราชการจำนวน 422 คนต่อไร่ก็น่าจะเป็นความหนาแน่นที่สูงมาก ดูน่าจะสูงที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร
ข้อถัดไปเป็นเรื่องผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนหรือชาวบ้านโดยรอบที่จะต้องเตรียมตัวเพื่อรับกับปัญหา ดังกล่าว
การเพิ่มขึ้นของประชากร 7,600 คนในพื้นที่นี้จะสร้างอำนาจการซื้อขายและการสาธารณูปโภค คน 7,600 คนจะต้องกินอาหารในบริเวณใกล้เคียง คือพื้นที่ของการจะใช้เป็นพื้นที่ร้านอาหารจะต้องเกิดขึ้นเพื่อรองรับการบริโภค แรงงานของการประกอบกิจการด้านบริการจะเพิ่มจำนวนความหนาแน่นของประชากรโดยรอบ นั่นคือการดำรงชีวิตที่เกิดขึ้นในบริเวณนี้ต้องเปลี่ยนไป และการเปลี่ยนไปก็คือการเพิ่มขึ้นของสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ
เรื่องอย่างนี้กรุงเทพมหานครในฐานะผู้ยกร่างกฎกระทรวงผังเมืองรวมได้คำนึงไว้หรือไม่ อย่างไร
เรื่องสำคัญอีกเรื่องก็คือ สภาพการเปลี่ยนแปลงทั้งทางกายภาพและวิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่รอบกระทรวงมหาดไทยในพื้นที่ เดิม แพร่งสรรพศาสตร์ วัดราชบพิธ บางลำพู เสาชิงช้า ซึ่งประกอบธุรกิจประกอบกิจการที่รองรับข้าราชการกระทรวงมหาดไทยจะหายไปเกือบหมดจะปรับตัวอย่างไรที่จะมีวิถีชีวิตอยู่ในพื้นที่นั้น
ปัญหาเหล่านี้ใครรับผิดชอบ ใครแก้ไข ให้ปรับตัวกันอย่างไร ซึ่งเป็นปัญหาที่เกี่ยวข้องไปถึงโครงการใหญ่ๆ ทุกโครงการที่เกิดขึ้นในเขตชุมชนเมืองทั้งประเทศ
ไม่ได้คัดค้าน แต่ต้องการความชัดเจน เพราะเราทั้งหลายต้องอยู่ด้วยกัน ทำอะไรมันจะกระทบถึงกัน
ถ้าราชการคิดแต่เพียงมีอำนาจที่จะทำโดยไม่คำนึงถึงผล กระทบอย่างนี้ มันถึงได้มีการคัดค้านโครงการกันทั่วไป
