ยืนตรงเคารพธงชาติ – การกำหนดให้ยืนตรงเคารพธงชาติมีมาตั้งแต่สมัยใด
ปลัดตรี
ตอบ ปลัดตรี
คำตอบนำมาจากบทความเรื่อง “14 กันยายน 2485 : ยืนตรงเคารพธงชาติไทยเป็นครั้งแรก” เผยแพร่ในเว็บไซต์ศิลปวัฒนธรรม www.silpa-mag.com ดังนี้
ศิลปวัฒนธรรม
อ่าน “ศิลปวัฒนธรรม” ศึกษารากเหง้า เข้าใจปัจจุบัน รู้ทันความเปลี่ยนแปลง
“ธงชาติและเพลงชาติไทย เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นไทย เราจงร่วมใจกันยืนตรงเคารพธงชาติด้วยความภาคภูมิใจในเอกราช และความเสียสละของบรรพบุรุษไทย” ข้อความเชิญชวนให้ยืนตรงเคารพธงชาติไทยที่ฟังกันจนคุ้นหู กิจวัตรที่คุ้นเคย มีความเป็นมาอย่างไร ไปสืบหาที่มากัน
พบว่า เราเพิ่งยืนเคารพธงชาติเวลา 08.00 น. และ 18.00 น. อย่างเป็นจริงเป็นจังกันแค่ 78 ปี (ตั้งแต่ปี 2485) ทั้งที่ประเทศไทยมีการใช้ธงชาติก่อนหน้ามานาน เฉพาะธงไตรรงค์ที่ใช้เป็นธงชาติในปัจจุบันก็มีอายุ 102 ปี
วัฒนธรรมเคารพธงชาติ 8 นาฬิกา (จาก อนุสรณ์ครบรอบ 100 ปี ฯพณฯ จอมพล ป. พิบูลสงคราม) แม้รัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนาออกกฎกระทรวงมหาดไทยเรื่อง ระเบียบการชักธงชาติ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2478 ซึ่งเป็นกฎหมายฉบับแรกที่กำหนดถึงระเบียบในการชักธงและการประดับธงชาติ แต่การยืนเคารพธงชาติก็ยังไม่เป็นที่แพร่หลาย
ความสำเร็จในการยืนเคารพธงชาติเกิดจากรายการวิทยุกระจายเสียง “นายมั่น-นายคง” ซึ่งผู้ดำเนินการ 2 คนจะสนทนากับผู้ฟังทางบ้านในประเด็นต่างๆ (วิทยุเป็นเครื่องมือโฆษณาที่สำคัญ ของรัฐบาลในเวลานั้น) โดยการออกอากาศวันที่ 13 กันยายน 2485 ได้เชิญชวนและนัดหมายกับประชาชนให้ยืนตรงเคารพธงชาติพร้อมกันว่า
“เวลา 8.00 น. นับตั้งแต่เช้าวันพรุ่งนี้เปนต้นไป ผู้ที่มีเครื่องรับวิทยุ ก็ขอได้โปรดเปิดไห้ดังๆ ด้วย เพื่อเพื่อนบ้านไกล้เรือนเคียง และคนสัญจรไปมาจะได้ยินทั่วๆ กัน…สิ่งแรกฉันหยากขอไห้ยุวชนช่วยฉันไห้พร้อมเพรียง เมื่อเวลาประกาสไห้เคารพทงชาติไห้ทำทุกคนเปนการเคารพชาติที่มีคุนแก่เรา และไห้บอกคนไนบ้านทุกคนทำการเคารพด้วย บอกว่าทงชาติยังหยู่ชักขึ้นแล้ว เอกราชของไทยยังบุญมั่นขวันยืนดี เราต้องพร้อมไจกันทำการเคารพทั่วทั้งชาติ และไนเวลาเดียวกันแหละฉันเชื่อมั่นว่าการ เคารพทงชาติคราวหน้านี้จะสำเหร็ดได้ด้วยความรักชาติของ ยุวชนเปนสำคัน ทำตามนี้เรียกว่ายุวชนสร้างชาติ”
วันที่ 14 กันยายน 2485 ประชาชนก็ร่วมใจกันยืนตรงเคารพธงชาติ
น้าชาติ ประชาชื่น
[email protected]