หลวงปู่กงมา จิรปุญโญ – วันศุกร์ที่ 6 พ.ย.2563 น้อมรำลึกครบ 120 ปี ชาตกาล “หลวงปู่กงมา จิรปุญโญ” วัดดอยธรรมเจดีย์ จ.สกลนคร พระวิปัสสนาจารย์ชื่อดังสายหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต
เดิมชื่อ กงมา วงศ์เครือสอน เกิดเมื่อ วันที่ 6 พ.ย.2443 ที่บ้านโคก ต.ตองโขบ อ.เมือง จ.สกลนคร
ในวัยหนุ่ม มีร่างกายกำยำสูงใหญ่ ครั้งหนึ่งได้เป็นนายฮ้อยต้อนวัว ควาย เที่ยวขายตามจังหวัดใกล้เคียงกับบ้านเกิด ต่อมาได้รับหน้าที่เป็นหัวหน้านายฮ้อย พาคณะต้อนสัตว์ไปขายถึงกรุงเทพฯ
อายุ 25 ปี เข้าพิธีอุปสมบท โดยมีพระอาจารย์โท เป็นพระอุปัชฌาย์
หลังออกบวช เดินทางไปจำพรรษาที่ วัดบ้านตองโขบ ซึ่งไม่มีการศึกษาเล่าเรียน ได้แค่ท่องสวดมนต์ไหว้พระเท่านั้น
ต่อมา จึงเดินทางไปจำพรรษาที่วัดบ้านบึงทวาย ไปอยู่กับพระอาจารย์วานคำและ พระมี ได้ทราบถึงกิตติศัพท์ของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต เป็นพระนักปฏิบัติที่ประพฤติดี ปฏิบัติชอบ มีผู้ประพฤติปฏิบัติตามมากมาย
ทำให้เกิดความเลื่อมใสศรัทธา จึงได้เดินทางไปที่บ้านคำข่า เพื่อขอกราบนมัสการและรับฟังธรรมจากหลวงปู่มั่น จนเกิดความซาบซึ้ง และสอบถามถึงที่อยู่ของหลวงปู่ ทราบว่าหลวงปู่มั่นอยู่ที่บ้านสามผงดง พะเนาว์ อ.วานรนิวาส จ.สกลนคร
ตัดสินใจเดินทางโดยมีจุดหมายปลายทางคือ หลวงปู่มั่น เวลาล่วงผ่านไป 2 วัน 2 คืน ก็ลุถึงปลายทาง ขณะนั้นเป็นเวลาเย็นมากแล้ว ณ บ้านสามผงดงพะเนาว์ มีผู้ปฏิบัติธรรม กำลังนั่งสมาธิ หลวงปู่มั่นนั่งบนอาสนะสั่งสอนอยู่พอดี ทั้งสองท่านก็หมอบเข้าไปนมัสการแล้วนั่งฟังธรรม
เมื่อแสดงธรรมจบ จึงได้เข้าไปฝากตัวเป็นศิษย์ขอปฏิบัติธรรมตั้งแต่นั้นมา
พ.ศ.2471 เดินทางติดตามหลวงปู่มั่น ไปส่งมารดาที่ จ.อุบลราชธานี เมื่อเดินทาง ถึง จ.อุบลราชธานีแล้ว วันที่ 27 พ.ค. เวลา 14.40 น. พระอาจารย์กงมา และพระอาจารย์ลี ซึ่งเป็นพระสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ได้รับสวดยัติแปรมาเป็นฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ที่วัดบูรพา อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
โดยมี พระปัญญาพิศาลเถร (หนู) เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระอาจารย์เพ็ง เป็นพระกรรมวาจาจารย์
ภายหลังบวชเป็นพระธรรมยุตแล้ว ท่านพระอาจารย์กงมาท่องเที่ยวบำเพ็ญธรรม อบรมสั่งสอนไปตามสถานที่ต่างๆ อาทิ พ.ศ.2476 ไปจำพรรษาที่วัดป่าสาลวัน อ.เมือง จ.นครราชสีมา
ในปี พ.ศ.2479 พระอาจารย์กงมา พร้อมด้วยคณะ มี พระอาจารย์ปาน พระอาจารย์เงียบ ออกธุดงค์ไปภาคตะวันออก
เพียงไม่นานเดินทางไปอยู่บ้านนายายอาม ตามคำนิมนต์ของขุนภูมิ นายอำเภอท่าใหม่ จ.จันทบุรี หมู่บ้านดังกล่าวโจรผู้ร้ายชุกชุม คนขาดศีลธรรม
หลังเข้าไปอยู่ในหมู่บ้าน ได้สั่งสอนศีลธรรมและธรรมปฏิบัติ ทำให้คนรู้จักบาปบุญคุณโทษ มีศีลธรรม มีความรัก สมัครสมาน ช่วยเหลือกันและกัน เมื่อทุกอย่างเรียบร้อย ท่านจึงเดินทางกลับ
ในช่วงบั้นปลายชีวิต หลวงปู่กงมาได้สร้างเป็นวัด ชื่อวัดดอยธรรมเจดีย์
วันที่ 17 ต.ค.2505 มรณภาพด้วยอาการสงบ สิริอายุ 60 ปี 11 เดือน 11 วัน
