บทบรรณาธิการ : วันรัฐธรรมนูญ

คอลัมน์ บทบรรณาธิการ

วันรัฐธรรมนูญ – วันที่ 10 ธันวาคม ของทุกปี เป็นวันที่ระลึกถึงโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ.2475 เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475

ถือเป็นรัฐธรรมนูญถาวรฉบับแรกของประเทศไทย ซึ่งผลของรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ. 2475 ที่ประกาศใช้เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.2475 ด้วย

รัฐธรรมนูญ หมายถึงกฎหมายสูงสุดของรัฐในการจัดการปกครองประเทศ มีทั้งที่เป็นลายลักษณ์อักษร และแบบจารีตประเพณี

สำหรับประเทศไทย ใช้แบบลายลักษณ์อักษร ฉบับปัจจุบันคือรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 ประกาศใช้เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2560

อย่างไรก็ตาม การปกครองของประเทศไทย ที่กำหนดให้เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข นับตั้งแต่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง มีพัฒนาการที่ไม่ต่อเนื่อง เพราะมีการรัฐประหารเป็นระยะ

ห้วงเวลากว่า 85 ปี ประเทศไทยมีรัฐบาลมาแล้วทั้งสิ้น 61 คณะ มีนายกรัฐมนตรี 29 คน รัฐประหาร 18 ครั้ง สําเร็จ 13 ครั้ง มีรัฐธรรมนูญรวม 20 ฉบับ

สำหรับรัฐธรรมนูญที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นประชาธิปไตย และเป็นที่กล่าวถึงมากที่สุด ได้แก่ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2517 อันเป็นผลสืบเนื่องจากการเคลื่อนไหวของประชาชนเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2516

อีกฉบับ ได้แก่ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540 อันเป็นผลมาจากการชุมนุมเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ.2535 จนนำไปสู่การปฏิรูปการเมืองครั้งสำคัญ

ขณะนี้ รัฐสภากำลังพิจารณาแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน ส่วนหนึ่งก็มาจากการเคลื่อนไหวเรียกร้องของประชาชน นักเรียน นิสิตและนักศึกษา แต่น่าเสียดายร่างที่ประชาชนร่วมกันเข้าชื่อกว่า 1 แสนคนไม่ผ่านการพิจารณา

ตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ใช้รัฐธรรมนูญฉบับสืบทอดอำนาจคณะรัฐประหาร มีปัญหาเกิดขึ้นอย่างมากมาย ที่เห็นได้ชัดคือไม่ได้ส่งเสริมให้ระบอบประชาธิปไตยเกิดพัฒนาอย่างแท้จริง

บทบัญญัติต่างๆ ตลอดจนกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ไม่สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของโลกที่หมุนไปอย่างรวดเร็ว ไม่ตอบสนองคนรุ่นใหม่ที่อยากเห็นสังคมที่เจริญก้าวหน้า

การแก้ไขรัฐธรรมนูญที่มีความยุ่งยากและลำบาก จะเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดวิกฤตในบ้านเมือง ถ้าหากบางฝ่ายยังพยายามฉุดรั้งไว้