สมเด็จพระมหาสมณเจ้า – วันศุกร์ที่ 11 ธ.ค. 2563 น้อมรำลึกครบรอบ 230 ปี คล้ายวันประสูติ “สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส” (พระองค์เจ้าวาสุกรี สุวัณณรังสี) สมเด็จพระสังฆราชไทยพระองค์ที่ 7 แห่งอาณาจักรรัตนโกสินทร์ (สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์) และเป็นพระราชวงศ์พระองค์แรกที่ทรงได้รับสถาปนาให้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช
ทรงเป็นพระโอรสองค์ที่ 28 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช อันเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี พระมารดาคือ เจ้าจอมมารดาจุ้ย พระสนมโท ต่อมาได้เลื่อนเป็น “ท้าวทรงกันดาล” เป็นตำแหน่งผู้รักษาการคลังในประสูติเมื่อวันเสาร์ที่ 11 ธ.ค. 2333 มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าชายวาสุกรี
พ.ศ.2345 ในรัชกาลที่ 1 กรมพระราชวังหลัง (เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ พระเจ้าหลานเธอ ในรัชกาลที่ 1) เสด็จออกผนวช เมื่อวันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 8 มีเจ้านายตามเสด็จออกผนวชเป็นสามเณร เป็นหางนาคหลวง 2 พระองค์ คือ พระองค์เจ้าชายวาสุกรี กับ พระองค์เจ้าชายฉัตร (กรมหมื่นสุรินทรรักษ์)
สามเณรพระองค์เจ้าวาสุกรี ประทับและศึกษาอยู่ในวัดพระเชตุพนฯ จนสิ้นรัชกาลที่ 1 ขณะนั้น
พระชนม์ได้ 19 พรรษา ก็ไม่ทรงลาสิกขา เนื่องจากอายุยังไม่ครบผนวชจึงทรงเป็นสามเณรต่อไป
จนถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) จึงได้ทรงผนวชเป็นพระภิกษุ เมื่อปีมะแม พ.ศ.2354 สมเด็จพระสังฆราช (สุก) เป็นพระอุปัชฌาย์ และสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพนฯ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ทรงได้รับพระสมณฉายาว่า “สุวัณณรังสี”
พระองค์เจ้าพระสุวัณณรังสี ทรงผนวชอยู่ได้ 3 พรรษา สมเด็จพระพนรัตน์ อธิบดีสงฆ์วัดพระเชตุพนฯ ถึงแก่มรณภาพ เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เสด็จพระราชดำเนินไปถวายผ้าพระกฐิน ณ วัดพระเชตุพนฯ พระองค์โปรดแต่งตั้งให้พระองค์เจ้าพระสุวัณณรังสี เป็นพระราชาคณะและอธิบดีสงฆ์วัดพระเชตุพนฯ
ทรงได้รับเลื่อนเป็นเจ้าต่างกรมครั้งแรก ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เป็น “กรมหมื่นนุชิตชิโนรส ศรีสุคตขัติยวงศ์” และดำรงพระยศนี้อยู่ จนสิ้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3)
เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) เสด็จขึ้นเสวยราชสมบัติแล้ว ทรงมีพระบรมราชโองการประกาศเลื่อน “กรมหมื่นนุชิตชิโนรส ศรีสุคตขัติยวงศ์” ให้ดำรงตำแหน่งสกลมหาสังฆปริณายก ณ วันศุกร์ ขึ้น 4 ค่ำ เดือน 9 ปีกุน พ.ศ.2394 และได้เลื่อนเป็น “กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส”
พ.ศ.2532 องค์การยูเนสโก ประกาศยกย่องสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระ ปรมานุชิตชิโนรส เป็นบุคคลผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมระดับโลก
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระ ปรมานุชิตชิโนรสฯ ทรงมีพระชนมายุอยู่ในรัชกาลที่ 4 เพียง 2 พรรษา ก็ประชวรด้วยพระโรคชรา และสิ้นพระชนม์ เมื่อเวลาบ่าย 3 โมง วันศุกร์ที่ 9 ธ.ค. 2396 สิริพระชนมายุ 64 พรรษา
ในรัชกาลที่ 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงประกาศสถาปนากรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรสขึ้นเป็น “สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส” เมื่อวันที่ 12 เม.ย. 2464
